Trở về Blog
Nhịp đập thị trường
·12 phút đọc

Kích cầu Tết 2027: Chính phủ chọn giữ giá, cắt chi phí

Chỉ thị 40/CT-TTg mở đầu bằng cảnh báo lạm phát, rồi chọn ba đòn bẩy: giá do Nhà nước định, thuế phí và chi phí ngân hàng. Mỗi đòn bẩy chạm vào túi tiền của một nhóm khác nhau, vào những thời điểm khác nhau.

Kích cầu Tết 2027: Chính phủ chọn giữ giá, cắt chi phí
Phương Nam

Phương Nam

Chính sách & hạ tầng

Ngày 21/11/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc ký Chỉ thị số 40/CT-TTg của Thủ tướng về giải pháp kích cầu tiêu dùng những tháng cuối năm 2026 và dịp Tết Nguyên đán 2027. Mùng 1 Tết Đinh Mùi rơi vào thứ Bảy 6/2/2027, tức còn khoảng hai tháng rưỡi.

Điều đáng chú ý là cách văn bản đặt vấn đề. Chỉ thị viết rằng thị trường hàng hóa trong nước sẽ tiếp tục chịu áp lực lạm phát vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027, do giá nguyên, nhiên liệu nhập khẩu, áp lực tín dụng và chi phí sản xuất, kinh doanh tăng, và các yếu tố này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến sức mua.VnExpress

Một văn bản kích cầu lại tự nêu áp lực lạm phát. Chi tiết đó giải thích gần như toàn bộ phần còn lại: các đòn bẩy được chọn đều nhằm giữ giá và cắt chi phí cho người mua, thay vì đưa thêm tiền rẻ vào nền kinh tế. Bài này tách chỉ thị theo từng đòn bẩy và xem mỗi đòn bẩy chạm vào tiền của ai trước Tết.

Vì sao dư địa nằm ở chi phí, không nằm ở tiền rẻ

Sức mua chưa yếu. Theo số liệu trong chỉ thị, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 10 tháng năm 2026 ước đạt 6.618,9 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2025.VietnamPlus Áp lực lên túi tiền người mua đến từ phía giá.

CPI bình quân 10 tháng tăng 4,57% so với cùng kỳ.VnExpress Riêng tháng 10, CPI tăng 5,09%, cao hơn mức 4,45% của tháng 7 và gần đỉnh 5,60% của tháng 5. Áp lực dồn vào những khoản chi khó cắt: nhóm nhà ở, điện, nước, vật liệu xây dựng tăng 6,7%, giá nhiên liệu tăng 13% và kéo nhóm giao thông tăng gần 7%, đều so với cùng kỳ.VnExpress

CPI Việt Nam so với cùng kỳ, tháng 1–10/2026Mức tăng giá 10 tháng 2026 theo nhóm

Trong bối cảnh đó, hạ lãi suất điều hành để tiền rẻ hơn sẽ đẩy thêm cầu vào đúng lúc giá đang nóng. Lãi suất điều hành vẫn ở 4,50% trong tháng 11, giữ nguyên từ ít nhất tháng 12/2024. Chỉ thị giao Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ "chủ động, linh hoạt, góp phần kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng".VietnamPlus Trong câu giao việc, kiểm soát lạm phát đứng trước hỗ trợ tăng trưởng. Vì vậy chỗ còn làm được là phía chi phí: giá do Nhà nước quyết định, thuế phí trong giá hàng, và chi phí vận hành của chính các ngân hàng.

Đòn bẩy thứ nhất: giá do Nhà nước định

Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát yếu tố làm tăng giá, nhất là hàng thiết yếu, và "điều hành giá hàng hóa, dịch vụ do nhà nước định giá theo lộ trình phù hợp, hạn chế tăng giá vào dịp cuối năm".VietnamPlus Văn bản dùng cụm chung này, không đi kèm danh mục từng mặt hàng. Đây là định hướng "hạn chế tăng" trong giai đoạn cuối năm, chưa phải cam kết giữ nguyên một mức giá cụ thể nào tới Tết.

Đòn bẩy này chạm sớm nhất vào hóa đơn hộ gia đình, vì đây là nhóm giá cơ quan Nhà nước quyết định trực tiếp. Một phần đã diễn ra trước chỉ thị: giá điện giảm 2% từ đầu tháng 11.Dân trí Giá dịch vụ y tế không tăng trong năm 2026.VnExpress

Đi kèm là phần kiểm soát thị trường. Bộ Công Thương được giao theo dõi giá xăng dầu thế giới, bảo đảm nguồn cung xăng dầu và điện dịp cuối năm, phối hợp với Bộ Tài chính trong điều hành giá xăng dầu. Lực lượng quản lý thị trường tăng kiểm tra đầu cơ, găm hàng, niêm yết giá, còn các địa phương mở rộng điểm bán bình ổn và đưa hàng về nông thôn, vùng sâu.Thanh Niên

Giới hạn của đòn bẩy này là nó chỉ chạm trực tiếp phần giá do Nhà nước quyết định. Giá hàng hóa thông thường do người bán đặt. Nhiều hàng quán ở TP HCM vẫn giữ nguyên giá bán dù xăng và điện đã rẻ hơn, với lý do giá nguyên liệu, gas, nhân công chưa hạ. Ở phía siêu thị, Saigon Co.op đã dự trữ hơn 12.000 tấn hàng và chạy chương trình Tết 59 ngày từ đầu tháng 12, còn MM Mega Market Việt Nam cam kết giữ giá khoảng 300 mặt hàng thiết yếu trong 3 tháng từ tháng 11.Dân trí Giá Tết vì thế phụ thuộc cả vào cạnh tranh giữa các nhà bán lẻ, không chỉ vào văn bản điều hành.

Đòn bẩy thứ hai: thuế, phí

Bộ Tài chính được giao "điều hành chính sách thuế, phí theo hướng hợp lý, giúp giảm chi phí sinh hoạt và tăng khả năng chi tiêu của hộ gia đình".VnExpress Đây là hướng đi, chưa phải một mức giảm thuế cụ thể.

Muốn đo dư địa của đòn bẩy này, phải nhìn vào những gì đã làm trong năm. Chính phủ đã giảm 2% thuế giá trị gia tăng, gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất, đưa thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng khoáng, E5 và E10 về 0%, giảm giá điện 2%. Tổng thu ngân sách dự kiến giảm khoảng 256.700 tỷ đồng trong năm nay do các chính sách miễn, giảm thuế.VnExpress

Phần dễ thấy nhất với người dân là giá xăng. Sau 5 kỳ điều hành liên tiếp, xăng E5 RON 92 đã giảm 7.450 đồng/lít và E10 RON 95-III giảm 6.630 đồng/lít. Mức giảm đến từ cả hai phía: thuế tiêu thụ đặc biệt về 0% và giá xăng dầu thế giới đi xuống.Dân trí Vì vậy không nên quy toàn bộ mức giảm cho chính sách thuế. Khi giá dầu thế giới quay đầu tăng, giá xăng sẽ đi theo, vì phần giảm từ thuế đã dùng hết.

Cây xăng tại TP HCM

Mốc đáng theo dõi nhất của đòn bẩy thuế nằm ngay trước Tết. Theo Nghị quyết 204/2025/QH15, mức thuế giá trị gia tăng 8% cho nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm áp dụng đến hết 31/12/2026. Mùng 1 Tết là 6/2/2027, nghĩa là phần lớn sức mua Tết rơi vào tháng 1/2027. Nếu không có văn bản mới kéo dài, hàng hóa thuộc diện này sẽ quay về thuế suất 10% từ 1/1/2027, đúng lúc nhu cầu mua sắm lên cao nhất. Câu giao việc "điều hành thuế, phí hợp lý" sẽ được thử bằng một quyết định rất cụ thể trong tháng 12.

Đòn bẩy thứ ba: ngân hàng tự cắt chi phí để hạ lãi vay

Đây là phần dễ bị đọc nhầm nhất. Chỉ thị yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng "tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục, tiết giảm chi phí để xem xét giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh, cải tiến công nghệ".VietnamPlus

Câu này có ba điểm cần đọc kỹ. Lãi vay được kéo xuống qua chi phí của từng ngân hàng, không qua lãi suất điều hành. Động từ là "xem xét", không kèm con số mức giảm. Và đối tượng được nêu cho phần giảm lãi là doanh nghiệp vay để sản xuất, kinh doanh. Với người dân, văn bản dùng động từ khác: các tổ chức tín dụng được "khuyến khích phát triển đa dạng các sản phẩm tín dụng tiêu dùng phù hợp" để hỗ trợ mua sắm dịp cuối năm và Tết, "đồng thời tiếp tục kiểm soát chặt chẽ rủi ro tín dụng".VietnamPlus

Khi lãi vay đi qua chi phí riêng của từng ngân hàng, kết quả sẽ không đều, và số liệu tháng 10 đã cho thấy điều đó. Trong 21 ngân hàng công bố lãi suất cho vay bình quân với khoản vay mới tháng 10, có 12 ngân hàng tăng và 7 ngân hàng giảm so với tháng trước. Khoảng cách giữa các ngân hàng rất rộng: VietinBank ở mức 6,1%/năm, còn OCB ở mức 11,63%/năm.MarketTimes Các mức này là bình quân mọi khoản vay mới, không riêng cho vay tiêu dùng, và số tháng 10 vẫn gồm cả giai đoạn trước khi ngân hàng điều chỉnh lãi suất giữa tháng.

Số ngân hàng tăng và giảm lãi suất cho vay bình quân, tháng 10/2026

Mức giảm có thể khác nhau vì ít nhất ba lý do. Chi phí vốn khác nhau: ngân hàng huy động rẻ có chỗ để giảm, ngân hàng huy động đắt thì không. Cơ cấu khách vay khác nhau: khoản vay tiêu dùng không tài sản bảo đảm luôn mang lãi cao hơn vay sản xuất có thế chấp. Cuối cùng, yêu cầu "kiểm soát chặt chẽ rủi ro tín dụng" đi kèm khiến việc mở rộng cho vay tiêu dùng phải qua thẩm định, không mở cửa đại trà.

Về thời điểm, các công ty chứng khoán đang dự báo khá thận trọng. MBS cho rằng lãi suất huy động có thể giảm thêm 20–30 điểm cơ bản từ nay đến cuối năm, còn VNDirect nhận định lãi suất trong nước có thể giảm rõ hơn từ đầu năm 2027, tùy diễn biến lạm phát, nhu cầu vốn và chính sách của Fed.MarketTimes Nếu các dự báo này đúng, phần lớn mức giảm lãi vay có thể chỉ đến sát hoặc sau Tết.

Người gửi tiết kiệm đứng ở phía bên kia của cùng phép tính. Ngân hàng muốn giảm lãi cho vay mà vẫn giữ biên lợi nhuận thì chi phí huy động phải xuống trước. 46 ngân hàng đã hạ lãi suất huy động từ đầu tháng 11.MarketTimes Lãi tiết kiệm thấp đi trong khi CPI tháng 10 vẫn tăng 5,09% làm lãi thực của tiền gửi mỏng lại.

Ai được chạm trước

Xếp theo thứ tự thời gian, bức tranh khá rõ.

Hộ gia đình đang chi tiêu cho Tết được chạm sớm nhất, và phần lớn đã diễn ra: xăng rẻ hơn 6.630–7.450 đồng/lít qua 5 kỳ điều hành, giá điện giảm 2% từ đầu tháng 11, cùng định hướng hạn chế tăng giá dịch vụ do Nhà nước định giá dịp cuối năm. Rủi ro lớn nhất với nhóm này là mốc 31/12/2026 của mức thuế giá trị gia tăng 8%.

Người vay kinh doanh là đối tượng được chỉ thị nêu tên cho phần giảm lãi, nhưng mức giảm phụ thuộc vào ngân hàng họ đang vay, như số liệu tháng 10 cho thấy.

Người vay tiêu dùng có thêm sản phẩm để chọn, đi kèm điều kiện thẩm định chặt. Lãi vay tiêu dùng vốn cao hơn mặt bằng chung, và chỉ thị không đặt mục tiêu giảm riêng cho nhóm này.

Người gửi tiết kiệm chịu phần thiệt trước, vì lãi huy động thường được hạ trước lãi cho vay.

Với người đang nắm cổ phiếu, khung đọc như sau. Nhóm bán lẻ hưởng lợi từ một mùa mua sắm mà sức mua danh nghĩa vẫn tăng 13,5% trong 10 tháng, nhưng biên lợi nhuận phụ thuộc vào việc chi phí nhập hàng có hạ theo xăng và điện hay không. Với nhóm ngân hàng, yêu cầu tiết giảm chi phí để giảm lãi vay sẽ được đo bằng biên lãi ròng (NIM) quý IV. Ngân hàng có chi phí vốn thấp có nhiều chỗ để giảm lãi hơn mà không phải hy sinh biên.

Các mốc sẽ trả lời

Các mốc cần theo dõi từ 21/11/2026 đến 6/2/2027

Đầu tháng 12, số CPI tháng 11 sẽ được công bố. Nếu CPI so với cùng kỳ hạ xuống dưới mức 5,09% của tháng 10, áp lực giá mà chỉ thị nhắc tới đang dịu đi, và dư địa giữ giá dịch vụ Nhà nước tới Tết rộng hơn. Nếu CPI tiếp tục lên, việc "hạn chế tăng giá" sẽ khó giữ hơn khi bước sang năm mới.

Trong tháng 12, quyết định về mức thuế giá trị gia tăng 8% sau 31/12/2026 sẽ cho biết đòn bẩy thuế còn tác dụng trong mùa Tết hay không.

Khoảng giữa tháng 12, các ngân hàng sẽ công bố lãi suất cho vay bình quân với khoản vay mới tháng 11, tháng đầu tiên phản ánh trọn giai đoạn sau điều chỉnh. Nếu số ngân hàng giảm vượt số ngân hàng tăng, yêu cầu tiết giảm chi phí đã bắt đầu đi vào giá vốn của người vay. Còn nếu bức tranh vẫn chia đôi như tháng 10, ngân hàng mà mỗi người đang vay sẽ quyết định khoản lãi của họ nhiều hơn bản thân chỉ thị.

Tags:kích cầulạm phátlãi suấtthuế gtgtchính sách
Phương Nam

Phương Nam

Chính sách & hạ tầng

Đọc chính sách để tìm cơ hội đầu tư trước khi thị trường phản ánh.