Trở về Blog
Nhịp đập thị trường
·11 phút đọc

Cấm thu tiền giữ chỗ từ 7/2027, các mức trần vẫn như cũ

Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi cấm thu tiền giữ chỗ khi dự án chưa đủ điều kiện, có hiệu lực từ 1/7/2027. Các mức trần 5%, 30%, 70%, 95% giữ nguyên so với luật 2023.

Cấm thu tiền giữ chỗ từ 7/2027, các mức trần vẫn như cũ
Mai Linh

Mai Linh

Tài chính cá nhân

Một suất căn hộ chưa được phép mở bán, người mua đã phải nộp 50 đến 100 triệu đồng tiền giữ chỗ ở một số dự án. Khoản tiền này sẽ thành khoản thu bị cấm khi Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi có hiệu lực.

Sáng 21/11, Quốc hội thông qua luật với 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật gồm 10 chương, 63 điều, ít hơn 20 điều so với luật năm 2023, và có hiệu lực từ 1/7/2027.VnExpress

Nói đơn giản thì bài này đi theo đúng đường đi của tiền khi bạn mua một căn hộ hình thành trong tương lai, từ khoản đầu tiên tới ngày nhận sổ hồng. Ở mỗi mốc, quy định mới được đặt cạnh Luật Kinh doanh bất động sản 2023 (Luật 29/2023/QH15) đang áp dụng. Kết quả khá rõ: phần lớn các mức trần được giữ nguyên, còn thay đổi thật sự dồn vào khâu sớm nhất, trước cả khi có hợp đồng.

Sáu mốc trên đường đi của tiền: Luật 2023 và Luật sửa đổi

Mốc 1: tiền giữ chỗ trước khi dự án đủ điều kiện

Đây là mốc đổi nhiều nhất.

Luật 2023 chỉ cho chủ đầu tư thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán khi nhà ở, công trình đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Tuy nhiên, quy định đó gắn với tên gọi "đặt cọc". Theo báo cáo của Chính phủ được VnExpress dẫn lại, các dự án chưa đủ điều kiện bán vẫn được các sàn giao dịch thu tiền trước qua những tên gọi như tiền giữ chỗ, phí thiện chí, nguyện vọng hay phí ưu tiên.VnExpress

Luật sửa đổi bịt khoảng trống tên gọi đó. Trong báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý trình Quốc hội trước giờ biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết Chính phủ đã tiếp thu ý kiến đại biểu.Thời báo Ngân hàng Quy định được bổ sung là chủ đầu tư không được thu tiền dưới mọi hình thức để bảo đảm việc ký hợp đồng mua, thuê mua, chuyển nhượng trước khi bất động sản đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Theo VnExpress, nội dung này nằm ở điều 10 của luật. Chính phủ nêu mục đích là "ngăn chặn từ gốc việc huy động vốn trá hình, kể cả dưới hình thức đặt cọc, giữ chỗ".

Vì thế, khác biệt với luật cũ không đến từ con số. Luật 2023 giới hạn một loại hợp đồng có tên là đặt cọc. Luật mới giới hạn bản chất của dòng tiền: bất kể gọi là gì, hễ khoản tiền dùng để giữ quyền ký hợp đồng mà dự án chưa đủ điều kiện thì không được thu.

Về chế tài, VTC News dẫn giải trình của Chính phủ cho biết Nghị định 339/2026 đã có các mức xử phạt với hành vi vi phạm điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh và thu, sử dụng tiền của khách hàng không đúng quy định.VTC News Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát để đề xuất bổ sung quy định xử lý vi phạm sau khi luật được thông qua.

Công trường đang thi công phần móng

Dự án thế nào thì được coi là đủ điều kiện

Mốc 1 chỉ có ý nghĩa khi bạn biết "đủ điều kiện kinh doanh" nghĩa là gì. Theo nội dung luật được Markettimes và Asean Times thuật lại, nhà ở, công trình hình thành trong tương lai phải được khởi công theo pháp luật về xây dựng, có giấy tờ về quyền sử dụng đất, giấy tờ về xây dựng và các hồ sơ liên quan.Markettimes, Asean Times Với nhà chung cư và tòa nhà hỗn hợp có nhà ở, chủ đầu tư phải có giấy tờ chứng minh đã nghiệm thu hoàn thành phần móng.

Trước khi ký hợp đồng bán, cho thuê mua, chủ đầu tư phải gửi văn bản thông báo cho cơ quan chuyên môn về kinh doanh bất động sản thuộc UBND cấp tỉnh để kiểm tra điều kiện. Luật cũng buộc chủ đầu tư công khai thông tin pháp lý về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, các tranh chấp, thế chấp và cả hợp đồng mẫu trên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản. Với người mua, đây là hai nơi để kiểm tra trước khi chuyển bất kỳ khoản nào: văn bản thông báo gửi cơ quan cấp tỉnh và thông tin dự án trên hệ thống công khai.

Mốc 2: đặt cọc

Mức trần giữ nguyên. Theo luật mới, chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán, giá thuê mua khi bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Thỏa thuận đặt cọc phải ghi rõ giá bán, và tiền cọc được tính vào số tiền thanh toán lần đầu.

Đặt cạnh luật 2023, mức 5% và điều kiện "đã đủ điều kiện kinh doanh" đã có từ luật hiện hành. Việc tiền cọc nằm trong lần thanh toán đầu cũng không mới, vì Điều 25 luật 2023 đã quy định lần đầu không quá 30% "bao gồm cả tiền đặt cọc". Vì vậy, với người mua, khoản 5% chỉ đổi vị trí trên đường đi của tiền: từ nay nó là khoản sớm nhất được phép thu, thay cho các khoản giữ chỗ trước đó.

Mốc 3 và 4: lần trả đầu và tiền trả trước khi nhận nhà

Hai mức trần này không đổi.

Luật mới quy định lần thanh toán đầu không quá 30% giá trị hợp đồng, gồm cả tiền đặt cọc; các lần sau phải theo tiến độ xây dựng; tổng tiền thu trước khi bàn giao không quá 70%. Nếu bên bán là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc diện quy định, mức này là không quá 50%.Markettimes

Điều 25 khoản 1 luật 2023 đang có đúng các mức 30%, 70% và 50% như vậy.Điều 25 Với một căn hộ 3 tỷ đồng, bạn vẫn trả tối đa 900 triệu đồng ở lần đầu và tối đa 2,1 tỷ đồng trước ngày nhận nhà (tính theo trần 30% và 70%), giống quy định hiện nay.

Mức thanh toán tối đa lũy kế cho căn hộ 3 tỷ đồng

Mốc 5: khoản 5% cuối và sổ hồng

Mức trần 95% giữ nguyên, cách trả phần còn lại được làm rõ thêm.

Điều 25 khoản 3 luật 2023 quy định khi người mua chưa được cấp giấy chứng nhận, bên bán không được thu quá 95% giá trị hợp đồng, phần còn lại thanh toán khi cơ quan nhà nước đã cấp giấy chứng nhận.Điều 25 Luật mới giữ trần 95% và cho thêm một trường hợp: phần còn lại được trả ngay sau khi người mua nhận giấy chứng nhận, hoặc khi người mua tự nguyện làm thủ tục và chủ đầu tư đã bàn giao đầy đủ hồ sơ.

Bản dự thảo trước đó từng đề xuất người mua chuyển 5% còn lại vào tài khoản đảm bảo tại ngân hàng và được hưởng lãi. Phương án này đã bị bỏ.VnExpress Chính phủ giải thích việc phong tỏa khoản 5% có thể khiến một khoản tiền đáng kể nằm im trong ngân hàng nhiều năm với các dự án chậm cấp sổ: chủ đầu tư không dùng được, người mua cũng không trực tiếp quản lý được. Thay vào đó, Chính phủ chỉ đạo các cơ quan tăng kiểm tra và xử lý nghiêm chủ đầu tư không hoàn thành nghĩa vụ hay không bàn giao đủ hồ sơ.

Hạn nộp hồ sơ sổ hồng cũng giữ như cũ. Luật mới yêu cầu chủ đầu tư nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận cho người mua trong 50 ngày kể từ ngày bàn giao nhà, trừ khi người mua tự làm thủ tục.Markettimes Hạn 50 ngày này đã có ở khoản 3 Điều 17 luật 2023.

Mốc 6: ai đứng tên ký hợp đồng

Nguyên tắc giữ nguyên, có thêm một ngoại lệ.

Điều 23 khoản 4 điểm d luật 2023 đã buộc chủ đầu tư không ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác ký hợp đồng đặt cọc, mua bán, thuê mua.Điều 23 Luật mới giữ quy định này và thêm ngoại lệ cho dự án có từ hai nhà đầu tư trở lên, khi đó việc xác định chủ đầu tư nào đứng ký hợp đồng do Chính phủ quy định.

Vai trò của sàn môi giới cũng được viết rõ. Sàn phải kiểm tra hồ sơ pháp lý và điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh, chỉ niêm yết bất động sản đủ điều kiện, và hỗ trợ các bên đàm phán, ký kết. Luật mới còn cấm chủ đầu tư đưa vào hợp đồng điều khoản loại trừ trách nhiệm của mình khi giao dịch qua sàn, môi giới hay bên thứ ba.Thời báo Tài chính Đặt cạnh lệnh cấm thu tiền giữ chỗ, sàn mất cách thu tiền sớm từ khách. Cùng lúc, chủ đầu tư không còn đẩy được trách nhiệm sang sàn với những giao dịch qua sàn.

Bìa hợp đồng mua bán căn hộ chung cư hình thành trong tương lai

Ai được, ai phải đổi cách làm

Người mua là bên được che chắn rõ nhất, và ở đúng khâu rủi ro cao nhất. Tiền giữ chỗ là khoản nộp khi dự án chưa có giấy tờ đủ để bán. Nếu dự án không đi tới mở bán, người mua phải đòi lại một khoản tiền không gắn với hợp đồng mua bán nào. Từ 1/7/2027, khoản tiền rời túi sớm nhất mà luật cho phép là tiền đặt cọc tối đa 5%, ký với chính chủ đầu tư, sau khi dự án đã đủ điều kiện.

Với chủ đầu tư, các mức trần 30%, 70%, 95% không đổi, nên dòng tiền theo tiến độ sau khi mở bán vẫn như cũ. Phần mất đi là khoản tiền thu trước giai đoạn đủ điều kiện, dù qua sàn hay trực tiếp. Giai đoạn từ khi có đất tới khi xong phần móng, chủ đầu tư phải tự lo bằng vốn của mình hoặc vốn vay. Khoản giữ chỗ còn là cách đo sức cầu trước khi mở bán, nên từ năm 2027 việc đo đó phải dùng hình thức không thu tiền. Nếu bạn đang nắm cổ phiếu doanh nghiệp bất động sản niêm yết, có thể theo dõi xem các đợt mở bán dự kiến sau giữa năm 2027 được xếp lịch thế nào so với tiến độ xây phần móng.

Cũng cần thấy giới hạn của thay đổi này. Luật 2023 vốn đã chỉ cho thu tiền cọc khi dự án đủ điều kiện, và các khoản giữ chỗ vẫn tồn tại dưới tên khác. Luật mới đóng khe hở về tên gọi, còn hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc kiểm tra và xử phạt.

Còn hai chi tiết sẽ nằm trong văn bản hướng dẫn của Chính phủ. Thứ nhất là cách xác định chủ đầu tư đứng ký hợp đồng ở dự án có nhiều nhà đầu tư. Thứ hai là công chứng: theo Thanh Niên, luật quy định các loại hợp đồng kinh doanh bất động sản phải công chứng phù hợp với lộ trình chuyển đổi số, và nội dung này do Chính phủ quy định chi tiết.Thanh Niên Nghị định hướng dẫn sẽ cho người mua biết hợp đồng của mình phải qua công chứng từ khi nào.

Tags:luật kinh doanh bất động sảntiền giữ chỗđặt cọcmua căn hộbất động sản
Mai Linh

Mai Linh

Tài chính cá nhân

Biến những khái niệm tài chính phức tạp thành lời khuyên ai cũng hiểu được.