Trở về Blog
Nhịp đập thị trường
·10 phút đọc

Xóa nợ môn bài: Quốc hội sắp chốt hạn trả nợ gốc

Dự thảo nghị quyết xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu mã số thuế bỏ treo dự kiến được biểu quyết chiều 21/11. Phần môn bài được xóa tự động, còn tiền chậm nộp các loại thuế khác phụ thuộc vào hạn trả nợ gốc mà Quốc hội sẽ chọn.

Xóa nợ môn bài: Quốc hội sắp chốt hạn trả nợ gốc
Phương Nam

Phương Nam

Chính sách & hạ tầng

Hãy hình dung một người mở công ty nhỏ vài năm trước, làm ăn không được rồi để đó. Không ai nộp tờ khai, cũng không ai làm thủ tục đóng mã số thuế. Hệ thống thuế vẫn có thể ghi thêm lệ phí môn bài mỗi năm, còn tiền chậm nộp cứ cộng dồn trên mọi khoản còn nợ. Đến khi người đó muốn đóng hẳn công ty hoặc mở lại, món nợ đã lớn hơn nhiều so với lúc bỏ đi.

Chiều 20/11, Chính phủ trình Quốc hội dự thảo nghị quyết nhắm vào đúng nhóm này. Theo Bnews (TTXVN), nội dung đã được bổ sung vào chương trình Kỳ họp thứ hai và dự kiến biểu quyết vào chiều 21/11.Bnews Đây vẫn là dự thảo, nội dung cuối cùng chỉ chắc chắn khi Quốc hội bấm nút. Điểm đáng chú ý nhất: phần nợ môn bài gần như đã có đồng thuận, còn phần tiền chậm nộp của các loại thuế khác mới là chỗ hai bên chưa thống nhất.

Ai đang mắc kẹt

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền Thủ tướng, cho biết tính đến 23/10/2026 cả nước còn 2.518.440 người nộp thuế ở hai trạng thái.Nhân Dân Trạng thái 03 là đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Trạng thái 06 là không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, và nhóm này chiếm phần lớn với 1.875.057 người.Dân trí

Người dân chờ làm thủ tục tại bộ phận tiếp nhận của cơ quan thuếCơ cấu người nộp thuế theo trạng thái 03 và 06

Từ đầu năm, cơ quan thuế đã xử lý hơn 777.000 mã số thuế.Báo Tin Tức Theo Bộ trưởng, phần lớn người còn lại muốn khôi phục kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động đúng luật nhưng vướng hồ sơ và nghĩa vụ tài chính tích lũy nhiều năm, trong khi nhiều trường hợp không còn sổ sách hay tài sản để trả.

Lệ phí môn bài đã thôi thu từ 1/1/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15, nhưng nghĩa vụ phát sinh trước mốc đó vẫn nằm trên hệ thống. Theo tờ trình, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 chưa có cơ chế xóa nợ môn bài, tiền chậm nộp và xóa có điều kiện cho nhóm 03, 06. Cơ quan thẩm tra lưu ý thêm rằng Diễn đàn Toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế (GF), nơi tờ trình viện dẫn, không trực tiếp khuyến nghị xóa nợ thuế.Nhân Dân

Phần được xóa tự động

Theo tờ trình, phần môn bài được xử lý theo ba lớp.Báo Tin Tức

  • Nợ lệ phí môn bài phát sinh đến hết 31/12/2025 được xóa, kèm tiền chậm nộp của khoản đó.
  • Tiền chậm nộp lệ phí môn bài còn nợ đến 21/11/2026 cũng được xóa.
  • Nghĩa vụ môn bài đến hết 2025 mà người nộp thuế chưa khai, chưa nộp và chưa được hạch toán thì không phải khai, nộp nữa, và không bị tính tiền chậm nộp.

Với người đang đứng tên, điều quan trọng là họ không phải lập hồ sơ xin xóa. Cơ quan thuế căn cứ dữ liệu trên hệ thống để xử lý, công khai kết quả và thông báo qua tài khoản giao dịch thuế điện tử nếu có.

Con số 16.688 tỷ đồng thực chất gồm những gì

Tiêu đề nhiều báo dùng con số gần 16.700 tỷ đồng. Theo đánh giá tác động của Chính phủ, nợ gốc môn bài đã hạch toán thuộc diện xóa khoảng 1.250 tỷ đồng, tiền chậm nộp của khoản này khoảng 438 tỷ đồng.Báo Tin Tức Ngoài ra, gần 2 triệu người ở trạng thái 03, 06 chưa được hạch toán môn bài cho thời gian ngừng hoạt động. Nếu hạch toán đủ, khoản này sẽ phát sinh khoảng 15.000 tỷ đồng.Dân trí

Cơ cấu con số 16.688 tỷ đồng

Cộng ba khoản lại ra khoảng 16.688 tỷ đồng, và đó là ước tính trong trường hợp toàn bộ khoảng 2 triệu người này đến làm thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt mã số thuế.Nhân Dân Nói cách khác, gần chín phần mười con số tiêu đề là khoản môn bài chưa từng được ghi vào sổ nợ. Phần đang nằm trên sổ chỉ khoảng 1.688 tỷ đồng. Đây không phải số tiền chắc chắn được xóa, cũng không phải số tiền ngân sách chắc chắn thu được nếu không xóa: Chính phủ đánh giá khoản 15.000 tỷ đồng là rất khó thu hồi.Dân trí

Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cơ quan thẩm tra, cũng ghi nhận đa số ý kiến tán thành xóa nợ môn bài. Lý do: khoản thu này đã bị bãi bỏ, số nợ đã hạch toán không lớn, và chi phí đi thu có thể vượt số thu được.Công luận

Phần phải đổi bằng nợ gốc

Phần thứ hai là chỗ người nộp thuế phải tự làm. Đó là tiền chậm nộp của các khoản thuế khác do cơ quan thuế quản lý, ví dụ một khoản thuế giá trị gia tăng hay thuế thu nhập doanh nghiệp còn nợ từ trước khi ngừng hoạt động. Theo tờ trình, khoản này chỉ được xem xét xóa khi người nộp thuế đáp ứng hai điều kiện: nộp đủ nợ thuế gốc cùng tiền phạt vi phạm hành chính nếu có, và nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận chậm nhất ngày 30/6/2028.

Việc xử lý tiền chậm nộp cho nhóm 03, 06 dự kiến làm giảm khoảng 9.990 tỷ đồng nợ đang theo dõi.Dân trí Trong số đó có hơn 3.000 tỷ đồng liên quan đến các khoản thu về đất.Công luận Chính phủ lập luận rằng cơ chế có điều kiện này đổi một phần nợ khó thu thành số thu thực tế, vì người nộp thuế có lý do để trả nợ gốc.

Hai kịch bản cho hạn chót

Ở phần môn bài, Chính phủ và cơ quan thẩm tra gần như cùng một hướng. Khác biệt nằm ở phần tiền chậm nộp, cụ thể là mốc ngày trả xong nợ gốc.

Hai phương án hạn chót xóa tiền chậm nộp

Kịch bản A: giữ hạn của tờ trình. Người còn nợ gốc có thời gian đến 30/6/2028 để trả đủ và nộp hồ sơ. Trả xong trước mốc đó thì toàn bộ tiền chậm nộp phát sinh đến ngày trả được xóa, trả sớm hay muộn đều được đối xử như nhau.

Kịch bản B: theo đề nghị của Ủy ban Kinh tế và Tài chính. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày rằng cách thiết kế của tờ trình chưa tạo động lực trả nợ sớm.Thanh Niên Ủy ban đề nghị cân nhắc chia hai mức. Trả đủ nợ gốc đến hết 20/11/2027 thì xóa toàn bộ tiền chậm nộp. Trả đủ từ 21/11/2027 đến hết 30/6/2028 thì chỉ giảm 50%.

Ông Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra

Ủy ban còn đề nghị bổ sung quy định hoàn trả khoản đã được xóa nếu người nộp thuế quay lại kinh doanh hoặc lập cơ sở kinh doanh mới.Nhân Dân Nếu điều này vào nghị quyết, người chọn khôi phục mã số thuế để làm ăn tiếp sẽ ở thế khác hẳn người chọn đóng mã số thuế.

Với một người còn nợ gốc, hệ quả của hai kịch bản rất khác nhau. Ở kịch bản A, họ có khoảng 19 tháng để gom tiền mà không mất thêm gì. Ở kịch bản B, chỉ cần trả muộn một ngày sau 20/11/2027, họ chỉ còn được giảm một nửa tiền chậm nộp. Người chỉ có nợ môn bài gần như không bị ảnh hưởng, vì phần này được xóa theo dữ liệu, không gắn với hạn trả.

Những ai đứng ngoài

Chính phủ nhấn mạnh việc xóa nợ không làm đại trà.Dân trí Dự thảo loại trừ các nhóm sau:

  • tiền chậm nộp phát sinh từ nợ gốc liên quan đến trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp;
  • khoản nợ liên quan đến vụ việc đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử;
  • chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh ở trạng thái 03, 06 nhưng đơn vị chủ quản vẫn đang hoạt động hoặc chỉ tạm ngừng có thời hạn;
  • người nộp thuế thực tế vẫn sản xuất, kinh doanh hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian ở trạng thái 03, 06, trừ trường hợp chỉ bán, thanh lý tài sản, hàng hóa còn lại để chấm dứt hoạt động và đã nộp đủ thuế phát sinh.

Cơ quan thẩm tra muốn siết thêm. Với nhóm 06, nhóm được đánh giá có rủi ro gian lận cao, Ủy ban đề nghị chỉ xóa nợ sau khi cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu hóa đơn và khai thuế. Với hơn 3.000 tỷ đồng tiền chậm nộp liên quan đến đất, Ủy ban đề nghị đánh giá riêng trước khi áp dụng. Ủy ban cũng muốn xác định đây là chính sách áp dụng một lần, không gia hạn.Công luận

Văn bản sẽ phân định

Theo tờ trình, nghị quyết dự kiến có hiệu lực từ 21/11/2026 và áp dụng đến hết 30/6/2028. Nếu Quốc hội thông qua chiều 21/11, phần môn bài nhiều khả năng đi theo hướng xóa, vì cả Chính phủ lẫn cơ quan thẩm tra cùng ủng hộ.

Điều còn mở là hạn trả nợ gốc. Nếu nghị quyết ghi 30/6/2028 cho toàn bộ tiền chậm nộp, người còn nợ gốc có thêm thời gian mà không bị thiệt. Nếu ghi mốc 20/11/2027 kèm mức giảm 50%, 12 tháng đầu là khoảng thời gian quyết định, và người định quay lại kinh doanh cần đọc kỹ điều khoản hoàn trả trước khi khôi phục mã số thuế.

Với người đang đứng tên một mã số thuế bỏ treo, việc nên làm trước tiên không phụ thuộc vào kịch bản nào: biết mình đang ở trạng thái 03 hay 06, và tách được số nợ gốc ra khỏi tiền chậm nộp. Hai con số đó cho biết phần nào sẽ tự mất đi, và phần nào phải tự trả trước hạn chót mà Quốc hội sắp chốt.

Tags:xóa nợ thuếlệ phí môn bàimã số thuếQuốc hộitiền chậm nộp
Phương Nam

Phương Nam

Chính sách & hạ tầng

Đọc chính sách để tìm cơ hội đầu tư trước khi thị trường phản ánh.