Trở về Blog
Nhịp đập thị trường
·9 phút đọc

Thuế 0,1% mỗi lệnh bán: VAFI đề xuất giảm còn 0,05%

VAFI đề nghị hạ thuế trên mỗi lệnh bán cổ phiếu từ 0,1% xuống 0,05% giá trị giao dịch. Nếu được chấp thuận, 100 triệu đồng bán ra bớt 50.000 đồng thuế, nhưng mức 0,1% vẫn áp dụng cho tới khi có thay đổi chính thức.

Thuế 0,1% mỗi lệnh bán: VAFI đề xuất giảm còn 0,05%
Mai Linh

Mai Linh

Tài chính cá nhân

Ngày 19/11, Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) gửi văn bản số 7010/VAFI tới Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các doanh nghiệp niêm yết.Người Quan Sát Trong văn bản, kiến nghị chạm trực tiếp vào tiền của người đang mua bán cổ phiếu là giảm thuế trên mỗi lệnh bán từ 0,1% xuống 0,05% giá trị giao dịch, tức bớt một nửa.CafeF

Nói đơn giản thì đây mới là đề xuất của một hiệp hội. Mức 0,1% vẫn đang được trừ ở mọi lệnh bán. Bài này đặt hai mức thuế cạnh nhau trên cùng một lệnh bán để bạn thấy khoản tiết kiệm lớn hay nhỏ, và nó thuộc về ai nhiều nhất.

Thuế tính trên giá bán, không tính trên tiền lãi

Mức 0,1% được ghi trong Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 1/7/2026. Theo Điều 13, thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán của cá nhân cư trú được tính bằng giá chuyển nhượng nhân với thuế suất 0,1% theo từng lần chuyển nhượng.Luật 109/2025/QH15

Cơ sở tính thuế là giá trị lệnh bán. Luật không hỏi bạn mua vào giá bao nhiêu, cũng không hỏi lệnh đó lãi hay lỗ. Công ty chứng khoán trừ khoản này trước khi trả tiền bán về tài khoản. Chính VAFI cũng lưu ý nhà đầu tư vẫn phải nộp khoản thuế này khi bán lỗ.SGGP

Có một ngoại lệ đáng biết: luật miễn thuế khi bán chứng chỉ quỹ mở đã nắm giữ từ 2 năm trở lên kể từ ngày mua.Luật 109/2025/QH15 Với cổ phiếu, không có ngưỡng thời gian nào như vậy.

Vì con số 0,1% nằm ngay trong luật, việc hạ xuống 0,05% là chuyện phải đi qua con đường sửa luật, không phải một quyết định hành chính nhanh gọn. Văn bản của VAFI đề nghị Bộ Tài chính và Thủ tướng xem xét giảm thuế.CafeF Lập luận của hiệp hội là nguồn thu ngân sách từ khoản thuế này không cao, thấp hơn nhiều so với thuế cổ tức tiền mặt và thuế cổ phiếu thưởng, còn các giai đoạn khủng hoảng trước đây Chính phủ từng dùng biện pháp này và có tác dụng ổn định thị trường.CafeF

Cùng một lệnh bán 100 triệu đồng ở hai mức thuế

Ở mức 0,1% hiện hành, lệnh bán 100 triệu đồng chịu 100.000 đồng thuế. Ở mức 0,05% VAFI đề xuất, con số là 50.000 đồng. Chênh lệch 50.000 đồng cho mỗi 100 triệu đồng bán ra. Các phép tính dưới đây là minh họa từ hai mức thuế suất này.

Thuế trên một lệnh bán 100 triệu đồng ở mức hiện hành và mức VAFI đề xuất

Bán có lãi. Bạn mua 90 triệu đồng, bán 100 triệu đồng, lãi 10 triệu đồng. Thuế 100.000 đồng bằng 1% số tiền lãi. Ở mức đề xuất, tỷ lệ này còn 0,5%. Với người bán có lãi, thuế là khoản nhỏ so với kết quả.

Bán lỗ. Bạn mua 110 triệu đồng, bán 100 triệu đồng, lỗ 10 triệu đồng. Bạn vẫn nộp 100.000 đồng nên khoản lỗ thực thành 10,1 triệu đồng. Ở mức đề xuất, lỗ thực là 10,05 triệu đồng. Số tiền thuế không đổi giữa hai trường hợp, và đó đúng là điểm VAFI nêu: người bán lỗ nộp thuế trên một khoản không có thu nhập nào.

Bán hòa vốn hoặc lãi rất mỏng. Với người lướt sóng ăn chênh vài trăm nghìn đồng trên mỗi 100 triệu đồng, khoản 100.000 đồng thuế đã có thể chiếm một phần lớn tiền lãi. Đây là nhóm mà mức 0,05% làm thay đổi kết quả rõ nhất trên từng lệnh.

Giao dịch nhiều lần trong tháng thì thuế cộng dồn

Thuế tính trên từng lần bán, nên số lần bán quyết định tổng số thuế. Hai người cùng có 100 triệu đồng vốn sẽ nộp rất khác nhau.

Người mua rồi giữ, cả năm chỉ bán một lần toàn bộ 100 triệu đồng, nộp 100.000 đồng thuế mỗi năm. Nếu đề xuất được chấp thuận, người này tiết kiệm 50.000 đồng một năm. Người xoay vòng toàn bộ số vốn đó 10 lần mỗi tháng, tức bán ra tổng cộng 1 tỷ đồng mỗi tháng, nộp 1 triệu đồng thuế mỗi tháng. Cả năm là 12 triệu đồng, bằng 12% số vốn ban đầu. Ở mức 0,05%, con số này còn 6 triệu đồng, tức 6% số vốn.

Tổng thuế một năm với cùng 100 triệu đồng vốn ở ba cách giao dịch

Nói cách khác, người giao dịch dày phải kiếm lãi khoảng 12% một năm chỉ để bù tiền thuế ở mức hiện hành. Đề xuất của VAFI hạ ngưỡng đó xuống khoảng 6%. Với người dùng margin, số vốn xoay vòng lớn hơn số tiền thật trong tài khoản, nên tổng giá trị bán và khoản thuế cộng dồn cũng lớn hơn theo cùng tỷ lệ.

Đặt cạnh phí môi giới

Thuế không phải chi phí duy nhất của một lệnh bán. Phí môi giới do từng công ty chứng khoán tự đặt, khác nhau giữa các nơi và các gói dịch vụ. Có công ty như Pinetree cho biết đã áp dụng miễn phí giao dịch trọn đời từ năm 2019.CafeF Phí môi giới được thu ở cả lệnh mua lẫn lệnh bán, còn thuế 0,1% chỉ thu ở lệnh bán.

Nhà đầu tư xem bảng giá cổ phiếu trên điện thoại

Khác biệt nằm ở chỗ phí môi giới bạn có thể chọn bằng cách đổi công ty hay đổi gói, còn thuế thì như nhau ở mọi công ty. Với người đã chọn được nơi có phí thấp, thuế 0,1% trở thành phần chi phí lớn và cứng nhất trên mỗi lệnh bán. Vì vậy khoản tiết kiệm từ đề xuất này có ý nghĩa nhất với người giao dịch nhiều và trả phí môi giới thấp. Với người trả phí cao và ít giao dịch, nó chỉ là một phần nhỏ trong tổng chi phí.

Đề xuất năm nay khác gì năm 2025

Đây không phải lần đầu VAFI góp ý về khoản thuế này. Trong công văn ngày 14/7/2025, hiệp hội kiến nghị Bộ Tài chính chuyển sang cách tính thuế trên lãi thực nhận: lấy tổng giá trị bán theo giá bán bình quân trừ tổng giá trị mua theo giá mua bình quân, rồi nhân với thuế suất 3%. Theo cách đó, người bán lỗ sẽ không phải nộp.Luật Thuế thu nhập cá nhân thông qua cuối năm 2025 không đi theo hướng đó mà vẫn giữ mức 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần.Luật 109/2025/QH15 Đề xuất ngày 19/11 vì thế nhỏ hơn về phạm vi: VAFI không đòi đổi cách tính nữa, chỉ đề nghị hạ thuế suất trong cách tính hiện có. Người bán lỗ vẫn nộp thuế, chỉ nộp ít hơn. Đổi lại, thay đổi một con số dễ thực hiện hơn đổi cả phương pháp, vì công ty chứng khoán vẫn khấu trừ theo giá trị lệnh như hiện nay và không cần theo dõi giá vốn của từng nhà đầu tư.

Những kiến nghị khác trong cùng văn bản

Cùng văn bản, VAFI kiến nghị đưa lãi suất huy động và cho vay về mức hợp lý, đồng thời bảo đảm ổn định tỷ giá.CafeF Hiệp hội đề nghị Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức họp báo với công ty chứng khoán, doanh nghiệp niêm yết và quỹ đầu tư, cùng đẩy nhanh thủ tục phát hành cổ phiếu thưởng và mua cổ phiếu quỹ.Người Quan Sát

Với doanh nghiệp niêm yết, VAFI khuyến nghị sớm tạm ứng cổ tức tiền mặt đợt 1 từ kết quả kinh doanh năm 2026, dành nguồn lực mua cổ phiếu quỹ, và khuyến khích thành viên HĐQT, ban điều hành đăng ký mua cổ phiếu của chính doanh nghiệp với quy mô phù hợp khả năng tài chính cá nhân.Người Quan Sát Những khuyến nghị này gửi tới doanh nghiệp, không có tính bắt buộc.

Văn bản ra đúng ngày VN-Index đóng cửa ở 1.689,62 điểm, giảm 13,39 điểm (0,79%), dưới mốc 1.700 điểm, và cả ba phiên 17, 18, 19/11 chỉ số đều giảm. Bài này không khẳng định diễn biến chỉ số là lý do của đề xuất; hai việc chỉ trùng thời điểm.

Điều cần theo dõi

Kết luận của phép so sánh khá rõ. Nếu bạn mua rồi giữ cổ phiếu nhiều tháng, đề xuất này gần như không đổi gì với kết quả của bạn: vài chục nghìn đồng mỗi 100 triệu đồng bán ra. Nếu bạn bán nhiều lần mỗi tháng, hoặc đang phải bán cắt lỗ, khoản thuế là chi phí đáng kể và mức 0,05% sẽ cắt một nửa khoản đó.

Cho tới khi có thay đổi chính thức, mọi lệnh bán vẫn bị trừ 0,1%, kể cả trong các phiên tới. Văn bản trả lời của Bộ Tài chính hoặc Chính phủ sẽ cho biết đề xuất có được đưa vào lộ trình sửa luật hay không, và nếu có thì áp dụng từ khi nào.

Tags:thuế chứng khoánthuế thu nhập cá nhânchi phí giao dịchbán lỗ
Mai Linh

Mai Linh

Tài chính cá nhân

Biến những khái niệm tài chính phức tạp thành lời khuyên ai cũng hiểu được.