Trở về Blog
Nhịp đập thị trường
·9 phút đọc

APS bị phạt 692,5 triệu: một khách margin vượt hạn mức 3%

Quyết định 690/QĐ-XPHC phạt Chứng khoán APEC 692,5 triệu đồng: một tài khoản margin vượt 3% vốn chủ ở bốn kỳ chốt số, cổ phiếu chưa niêm yết vượt trần 20%, quý III lỗ 42,6 tỷ đồng.

APS bị phạt 692,5 triệu: một khách margin vượt hạn mức 3%
Đức Trí

Đức Trí

Phân tích rủi ro

Một tài khoản vay margin tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Châu Á Thái Bình Dương (Chứng khoán APEC, mã APS trên HNX) có dư nợ vượt hạn mức 3% vốn chủ sở hữu của công ty ở cả bốn kỳ chốt số, từ 31/12/2024 đến 30/9/2026.Tin nhanh Chứng khoán Đây là một trong năm hành vi mà Thanh tra Chứng khoán Nhà nước nêu trong Quyết định số 690/QĐ-XPHC ngày 12/11/2026, với tổng mức phạt 692,5 triệu đồng. Quyết định có hiệu lực từ ngày ký.Doanh Nghiệp Việt Nam

Số tiền phạt không lớn so với quy mô một công ty chứng khoán. Điều đáng đọc hơn là năm hành vi chụm về hai chỗ: vốn của chính công ty được đặt vào đâu, và tiền cho vay margin chảy tới ai. Hành vi còn lại chạm tới phía khách hàng, ở khâu hồ sơ tài khoản nhận tiền gửi giao dịch. Rủi ro của những hạn mức này, nếu bị vượt kéo dài, rơi trước hết vào cổ đông, rồi tới khách hàng đang dùng dịch vụ của công ty.

Năm hành vi và mức phạt

Theo nội dung quyết định được các báo đăng tải, APS bị phạt cho năm hành vi sau:

  • Vi phạm quy định về hạn chế đầu tư: tỷ lệ đầu tư vào cổ phiếu chưa niêm yết trên vốn chủ sở hữu là 27% tại 30/6/2026 và 28,53% tại 30/9/2026, vượt mức tối đa 20%. Mức phạt 137,5 triệu đồng.Doanh Nghiệp Việt Nam
  • Bố trí nhân viên chưa có chứng chỉ hành nghề chứng khoán ký thay mặt Phòng Tự doanh tại hai tờ trình đề nghị duyệt phương án tự doanh, ngày 8/6/2026 và 20/7/2026. Mức phạt 137,5 triệu đồng.Tin nhanh Chứng khoán
  • Không lưu giữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu: công ty không cung cấp được các hợp đồng mở tài khoản chuyên dụng tại ngân hàng thương mại để nhận tiền gửi giao dịch chứng khoán của khách hàng. Mức phạt 92,5 triệu đồng.Người Đưa Tin
  • Vi phạm hạn mức cho vay giao dịch ký quỹ: tổng mức cho vay margin với khách hàng có tài khoản 030C016804 vượt 3% vốn chủ sở hữu tại 31/12/2024, 31/12/2025, 30/6/2026 và 30/9/2026. Mức phạt 137,5 triệu đồng.Người Đưa Tin
  • Vi phạm quy định về hạn chế cho vay: từ 18/3 đến 19/8/2026, công ty cho Kế toán trưởng vay tiền để giao dịch ký quỹ 12 lần, tổng 64,46 triệu đồng. Mức phạt 187,5 triệu đồng, cao nhất trong năm hành vi.FireAnt
Năm hành vi bị phạt và mức phạt của APS

Mức phạt cao nhất rơi vào khoản có giá trị nhỏ nhất. Quyết định xếp khoản vay này vào hành vi vi phạm quy định về hạn chế cho vay, trong đó người được vay là Kế toán trưởng, người nắm sổ sách của chính công ty.

Chỗ thứ nhất: vốn của công ty đặt vào tài sản khó bán

Theo Điều 28 Thông tư 121/2020/TT-BTC, công ty chứng khoán không được đầu tư quá 20% vốn chủ sở hữu vào cổ phiếu chưa niêm yết, phần vốn góp và dự án kinh doanh. Cổ phiếu chưa niêm yết không có bảng giá công khai hằng ngày và khó bán nhanh khi công ty cần tiền. Trần này giữ cho phần lớn vốn chủ nằm ở những tài sản có thể chuyển thành tiền.

Tại APS, tỷ lệ này là 27% vào cuối tháng 6 và 28,53% vào cuối tháng 9.Tin nhanh Chứng khoán Mức vượt trần tăng từ 7 lên 8,53 điểm phần trăm chỉ trong một quý.

Tỷ lệ cổ phiếu chưa niêm yết trên vốn chủ sở hữu của APS so với trần 20%

Tỷ lệ đi lên đúng quý công ty lỗ. Quý III APS lỗ sau thuế 42,6 tỷ đồng,Doanh Nghiệp Việt Nam và khoản lỗ làm vốn chủ co lại. Nếu khoản đầu tư giữ nguyên, riêng việc mẫu số nhỏ đi cũng đủ kéo tỷ lệ lên; nếu công ty mua thêm cổ phiếu chưa niêm yết, tỷ lệ lên còn nhanh hơn. Dù theo cách nào, hệ quả với cổ đông là như nhau: phần vốn nằm ở tài sản khó bán chiếm tỷ trọng lớn hơn, đúng lúc vốn chủ đang giảm.

Hành vi thứ hai cũng gắn với mảng tự doanh. Hai tờ trình duyệt phương án tự doanh trong tháng 6 và tháng 7 do một nhân viên chưa có chứng chỉ hành nghề ký thay mặt Phòng Tự doanh. Chứng chỉ hành nghề là điều kiện để người đề xuất phương án dùng vốn của công ty hiểu quy định và chịu trách nhiệm với đề xuất của mình.

Chỗ thứ hai: tiền cho vay margin đi tới ai

Theo quy định về giao dịch ký quỹ, tổng mức cho vay của công ty chứng khoán đối với một khách hàng không được vượt 3% vốn chủ sở hữu của công ty.Thời báo Tài chính Hạn mức này để một khách không chiếm quá nhiều nguồn vốn cho vay. Nếu khách lớn đó mất khả năng trả nợ, hoặc cổ phiếu ký quỹ giảm sâu mà không bán được, phần thiệt hại dồn về một chỗ.

Tại APS, tài khoản 030C016804 vượt hạn mức ở cả bốn kỳ chốt số, sớm nhất là 31/12/2024. Bốn mốc này trải dài hơn 21 tháng. Đây không phải một lần vượt thoáng qua trong phiên thị trường biến động, mà là trạng thái lặp lại ở các kỳ chốt số cuối năm, giữa năm và cuối quý.

Khoản cho Kế toán trưởng vay margin thuộc một hành vi khác. Số tiền 64,46 triệu đồng qua 12 lần vay không đáng kể so với quy mô công ty, nhưng quyết định phạt 187,5 triệu đồng, cao nhất trong năm hành vi. Với người đang vay margin tại bất kỳ công ty chứng khoán nào, điều rút ra là hạn mức cho vay được tính theo vốn chủ của công ty, không theo nhu cầu của từng khách.

Phía khách hàng: hồ sơ tài khoản nhận tiền gửi

Hành vi bị phạt 92,5 triệu đồng là không cung cấp được các hợp đồng mở tài khoản chuyên dụng tại ngân hàng thương mại để nhận tiền gửi giao dịch chứng khoán của khách hàng. Quyết định xếp hành vi này vào nhóm không lưu giữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu.Tin nhanh Chứng khoán Đây là lỗi về giấy tờ, không phải kết luận về việc tiền của khách bị sử dụng sai.

Dù vậy, hợp đồng tài khoản chuyên dụng là giấy tờ cho biết tiền gửi giao dịch của khách đang nằm ở ngân hàng nào. Khách đang có tiền tại một công ty chứng khoán có thể hỏi công ty tên ngân hàng nơi mở tài khoản chuyên dụng nhận tiền của mình, rồi đối chiếu số dư trên ứng dụng với sao kê định kỳ.

Kết quả kinh doanh quý III

Quý III/2026, doanh thu hoạt động của APS đạt 9,7 tỷ đồng, giảm 90,1% so với 98,7 tỷ đồng cùng kỳ. Lãi từ tài sản tài chính ghi nhận qua lãi/lỗ (FVTPL) chỉ còn 4,84 tỷ đồng, so với 91,4 tỷ đồng quý III/2025. Lỗ từ nhóm tài sản này tăng từ 37 tỷ đồng lên 55,9 tỷ đồng.Doanh Nghiệp Việt Nam

Công ty lỗ sau thuế 42,6 tỷ đồng trong quý III, trong khi cùng kỳ năm 2025 lãi 43,5 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, APS lỗ 19,35 tỷ đồng.Người Đưa Tin

Lợi nhuận sau thuế quý III của APS, so sánh hai năm

APS giải trình rằng thị trường tài chính có nhiều biến động khiến giá trị thị trường của các tài sản tài chính công ty đang nắm giữ đi xuống.Doanh Nghiệp Việt Nam Khoản lỗ đánh giá lại tài sản FVTPL trong quý là 54,98 tỷ đồng.Người Đưa Tin Trong doanh thu hoạt động quý III, lãi FVTPL là 4,84 tỷ đồng trên tổng 9,7 tỷ đồng; cùng kỳ là 91,4 tỷ đồng trên tổng 98,7 tỷ đồng.

Cổ phiếu APS bị HNX đưa vào diện cảnh báo từ tháng 4/2026, do lợi nhuận sau thuế chưa phân phối tại 31/12/2025 là số âm và kiểm toán có ý kiến ngoại trừ với báo cáo tài chính năm 2023 và 2024.Doanh Nghiệp Việt Nam Phiên 16/11, cổ phiếu đóng cửa ở 4.300 đồng.

Bảng giá chứng khoán trên màn hình điện tử

Ai chịu rủi ro khi hạn mức bị vượt

Hai hạn mức 20% và 3% vốn chủ cùng phục vụ một mục đích: không để vốn của công ty chứng khoán dồn vào tài sản khó bán hoặc vào một khách hàng duy nhất. Khi các hạn mức này bị vượt và kéo dài, người chịu rủi ro trước hết là cổ đông, vì mọi khoản lỗ từ danh mục khó bán hay từ khoản vay lớn đều trừ thẳng vào vốn chủ. Kế đến là khách hàng đang dùng dịch vụ, vì vốn chủ cũng là nền để công ty cấp hạn mức margin và đáp ứng các chỉ tiêu an toàn tài chính.

Với người đang cầm cổ phiếu APS, thông tin chính từ quyết định là tỷ trọng cổ phiếu chưa niêm yết trên vốn chủ còn tăng trong quý công ty lỗ. Với khách đang vay margin hay có tiền gửi giao dịch tại APS, quyết định chỉ ra khâu cấp hạn mức cho một khách và khâu lưu hồ sơ tài khoản tiền là những chỗ thanh tra đã tìm thấy vi phạm.

Mốc tiếp theo là báo cáo tài chính quý IV/2026 và báo cáo tỷ lệ an toàn tài chính kỳ tới của APS: hai văn bản này sẽ cho biết tỷ lệ cổ phiếu chưa niêm yết đã về dưới 20% vốn chủ hay chưa. Nếu vốn chủ tiếp tục giảm vì lỗ, tỷ lệ này sẽ khó hạ xuống kể cả khi công ty không mua thêm.

Tags:chứng khoán apecxử phạtvốn chủ sở hữucông ty chứng khoán
Đức Trí

Đức Trí

Phân tích rủi ro

Tìm ra những gì báo cáo không nói và những rủi ro mà ít người để ý.