Thứ Tư 11/11 là ngày đầu tiên Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đứng mua USD giao ngay ở mức 25.500 đồng/USD. Theo bản tin của Công ty Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSC) được Thời báo Tài chính Việt Nam dẫn lại ngày 13/11, trong phiên đó không có ngân hàng nào đăng ký bán USD cho NHNN.Thời báo Tài chính
Kết quả này đáng chú ý vì kênh mua giao ngay khác thị trường mở và hoán đổi ở một điểm: tiền đồng đi vào hệ thống không phải hoàn trả khi đáo hạn mà ở lại luôn.FireAnt Phiên đầu không có bên bán nên lượng tiền đồng mới qua kênh này bằng không. Hai phiên kế tiếp theo lịch là Thứ Hai 16/11 và Thứ Tư 18/11.
Vì sao không ngân hàng nào bán
Lời giải thích của HSC khá thẳng: giá USD trên thị trường liên ngân hàng đã cao hơn giá NHNN đặt. Theo HSC, tỷ giá USD/VND liên ngân hàng đảo chiều, tăng khoảng 150 điểm sau thông báo và đang giao dịch trên mức 25.500 đồng.Thời báo Tài chính Ngân hàng có USD dư bán ra liên ngân hàng được giá cao hơn nên không có lý do bán cho NHNN.
Khoảng cách ấy nới rộng dần. Phiên 9/11, trước khi kênh chạy, tỷ giá liên ngân hàng là 25.515,5 đồng, chỉ nhỉnh hơn giá mua của NHNN 15,5 đồng. Cuối ngày 11/11 là 25.654,5 đồng, và đến 13/11 lên 25.725,5 đồng, tức cao hơn mức 25.500 đồng khoảng 225 đồng.
HSC còn nêu một lực thứ hai. Theo các nguồn tin của HSC, trạng thái ngoại tệ tổng thể của hệ thống ngân hàng hiện tương đối căng. Những ngân hàng đang có trạng thái USD bán khống có động lực mua USD trên liên ngân hàng, và vì vậy cạnh tranh trực tiếp với NHNN cho cùng nguồn USD đang có.Thời báo Tài chính
Bối cảnh bên ngoài đẩy cùng chiều. Chỉ số đô la Mỹ (DXY) chốt tuần ở 103,41 điểm, tăng 1,09% và cao nhất từ tháng 4/2025. Thành viên Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Christopher Waller đề cập khả năng tăng lãi suất 50 điểm cơ bản ngay trong tháng 12.Thời báo Tài chính
Cần nói rõ giới hạn của dữ liệu. Tỷ giá trong nước lên trong tuần có thể đến từ cả hai lực, và số liệu hiện có không tách được phần nào do nhu cầu mua USD của các ngân hàng đang thiếu, phần nào do đồng đô la mạnh lên. Còn một cách đọc khác: chính việc NHNN đặt sàn mua ở 25.500 đồng khiến thị trường bớt lo USD giảm sâu, nên giá liên ngân hàng bật lên khỏi vùng này. HSC nghiêng về giải thích bằng cung cầu USD trong hệ thống, và gọi tỷ giá liên ngân hàng là chỉ báo thực tế nhất vì dòng vốn ngoại tệ khó quan sát trực tiếp.
Người giữ USD đang nhận được giá nào
Cá nhân không bán USD cho NHNN, chỉ các tổ chức tín dụng có trạng thái ngoại tệ dương mới bán được. Với người đang cầm USD, con số cần nhìn là giá mua vào ở ngân hàng thương mại. Ngày 13/11, Vietcombank niêm yết mua vào 25.500 đồng và bán ra 25.910 đồng, BIDV mua vào 25.540 đồng. Trên thị trường tự do, USD giao dịch quanh 26.080–26.140 đồng.Thời báo Tài chính Như vậy giá mua vào ở Vietcombank cuối tuần vừa bằng đúng mức NHNN đặt, còn ở BIDV cao hơn 40 đồng.
Tiền đồng tuần qua đến từ đâu
Kênh mua giao ngay chưa chạy, nhưng hệ thống không hoàn toàn thiếu nguồn cung tiền đồng. Phiên hoán đổi USD/VND kỳ hạn 182 ngày, tối đa 2 tỷ USD, theo VDSC đã đưa khoảng 48.800 tỷ đồng vào hệ thống.Thời báo Tài chính Khác với mua giao ngay, đây là tiền phải hoàn lại khi hợp đồng đáo hạn vào tháng 5/2027.VnEconomy
Trên thị trường mở, chiều đi lại ngược. Trong tuần 9–13/11, khối lượng trúng thầu qua kênh cầm cố giấy tờ có giá là 41.111,59 tỷ đồng, trong khi khối lượng đáo hạn lên tới 66.347,58 tỷ đồng. Tính chung, NHNN hút ròng 25.235,99 tỷ đồng qua kênh này.Thời báo Tài chính
Lãi suất liên ngân hàng cho thấy hai đầu kỳ hạn đi ngược nhau. Lãi qua đêm giảm xuống 4,8%/năm ngày 12/11, thấp hơn 1,27 điểm phần trăm so với mức 6,07% của phiên 6/11. Ngược lại, kỳ hạn 1 tháng lên 5,5% và kỳ hạn 3 tháng lên 7,45%.Thời báo Tài chính
Tiền ngắn hạn đã bớt căng, còn tiền vay giữa các ngân hàng cho vài tháng tới, tức qua mùa cao điểm tín dụng cuối năm và Tết, vẫn đắt. Lãi huy động và lãi vay mà người dân nhìn thấy thường đi theo chi phí vốn có kỳ hạn của ngân hàng chứ không theo lãi qua đêm. Kênh mua giao ngay được kỳ vọng là nguồn tiền đồng dài hơi để kéo phần kỳ hạn này xuống, và tuần qua nguồn đó chưa có.
Ai có USD để bán khi giá lùi về
Theo VDSC, cuối quý III/2026, 11 ngân hàng niêm yết có trạng thái USD nội bảng dương với tổng giá trị 39.605 tỷ đồng, khoảng 1,55 tỷ USD. Mức tập trung rất cao: riêng VietinBank chiếm 49%, VietinBank và Vietcombank cộng lại chiếm 68%.Thời báo Tài chính Chiều ngược lại cũng có: Nam A Bank âm khoảng 4.930 tỷ đồng và VPBank âm khoảng 4.774 tỷ đồng.FireAnt Đây là ảnh chụp cuối quý trên bảng cân đối, không đồng nghĩa với vị thế giao dịch hằng ngày mà HSC nhắc tới, và con số 39.600 tỷ đồng là trần ước tính của VDSC chứ không phải lượng các ngân hàng sẵn sàng bán ngay.
VDSC và HSC đánh giá kênh này theo hai hướng khác nhau. VDSC cho rằng giá đặt sát giá thị trường và dòng ngoại tệ đang khá tốt nhờ FDI và xuất siêu 7,31 tỷ USD trong tháng 10, nên nghiệp vụ có khả năng đạt hiệu quả cao.Thời báo Tài chính HSC thì cho rằng khả năng mua của NHNN phụ thuộc phần lớn vào quy mô dòng vốn ngoại tệ chảy vào sắp tới. Phiên đầu nghiêng về cách nhìn của HSC, còn hai phiên tuần tới sẽ cho thấy đó là một phiên lẻ hay một trạng thái kéo dài.
Hai nhánh cho tuần tới
Điều kiện phân định hai nhánh khá rõ, và HSC đã gọi tên nó: tỷ giá liên ngân hàng so với mức 25.500 đồng. Theo HSC, tỷ giá giảm về gần hoặc thấp hơn mức mua vào của NHNN sẽ báo hiệu nguồn cung USD đang cải thiện.
Nhánh một: giá liên ngân hàng lùi về gần hoặc dưới 25.500 đồng. Khi đó, bán cho NHNN không còn thiệt so với bán ra thị trường, và các ngân hàng dư USD, phần lớn tập trung ở VietinBank và Vietcombank, có lý do để bán. Tiền đồng không phải trả lại đi vào hệ thống, dự trữ ngoại hối tăng. Lực kéo đầu tiên sẽ đến ở lãi liên ngân hàng có kỳ hạn, rồi mới tới lãi huy động và lãi vay.
Nhánh hai: giá liên ngân hàng tiếp tục đứng trên 25.500 đồng. Kênh mua giao ngay tiếp tục không có bên bán, nguồn tiền đồng phải dựa vào thị trường mở, nơi NHNN vừa hút ròng trong tuần, và vào khoản hoán đổi phải hoàn lại sau 182 ngày. Người gửi tiền và người vay khi đó chưa có thêm lực kéo lãi suất xuống từ kênh này. HSC nêu thêm một rủi ro: nếu dòng vốn ngoại tệ không cải thiện, các ngân hàng đang bán khống có thể phải mua USD từ NHNN ở mức giá cao hơn để tất toán.
Bài này không nói nhánh nào sẽ xảy ra. Dữ liệu tuần qua cho thấy cả hai lực đều có thật: dòng ngoại tệ từ xuất siêu và FDI ở một phía, nhu cầu USD của các ngân hàng thiếu ngoại tệ và đồng đô la mạnh lên ở phía kia.
Các mốc sẽ trả lời
Phiên mua của NHNN ngày Thứ Hai 16/11 và Thứ Tư 18/11 là mốc trực tiếp nhất. Trước mỗi phiên, tỷ giá liên ngân hàng so với 25.500 đồng là chỉ báo sớm. Phía Mỹ, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh có bài phát biểu khai mạc một hội nghị lúc 0 giờ ngày 18/11 giờ Việt Nam.Fed Biên bản cuộc họp FOMC ngày 27–28/10 công bố rạng sáng 19/11 giờ Việt Nam. Hai mốc này quyết định đồng đô la còn đủ lực đẩy tỷ giá trong nước lên hay không.
Nếu tỷ giá liên ngân hàng về sát 25.500 đồng trước phiên 18/11, kênh mua giao ngay có cơ hội chạy lần đầu và tiền đồng không phải trả lại bắt đầu vào hệ thống. Nếu tỷ giá vẫn đứng trên 25.700 đồng như cuối tuần này, nhiều khả năng các phiên tiếp theo lặp lại kết quả của phiên đầu, và việc lãi suất kỳ hạn dài có hạ hay không sẽ phụ thuộc vào thị trường mở.