Khi một gia đình đang nắm 42,56% vốn xin được lên hơn 51% mà không phải chào mua công khai, câu hỏi đầu tiên là ai có quyền cho phép việc đó. Với Vinasun (mã VNS, HoSE), quy định hiện hành loại chính gia đình nhà sáng lập và hai người bán cổ phiếu ra khỏi cuộc bỏ phiếu. Quyết định thuộc về nhóm cổ đông còn lại: sau khi trừ 42,56% vốn của gia đình và 8,92% vốn đem chuyển nhượng, nhóm này nắm tối đa khoảng 48,52% vốn.
Đề nghị này mới ở giai đoạn tờ trình xin ý kiến, chưa có nghị quyết nào được thông qua.
Nhà sáng lập rời ghế Chủ tịch, vẫn là cổ đông cá nhân lớn nhất
Theo Dân trí, ông Đặng Phước Thành, nhà sáng lập Công ty Cổ phần Ánh Dương Việt Nam (Vinasun), đã rời ghế Chủ tịch HĐQT khoảng ba năm trước và vẫn là cổ đông cá nhân lớn nhất của công ty. Con trai ông, ông Đặng Thành Duy (sinh năm 1984), hiện là thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc, đồng thời là người đại diện theo pháp luật của Vinasun.
Ngày 30/6/2026: ba người nắm 42,56% vốn
Theo báo cáo quản trị bán niên 2026 mà VnEconomy dẫn lại, đến cuối tháng 6 ông Thành nắm 24,92% vốn, bà Ngô Thị Thúy Vân (mẹ ông Duy) nắm 11,91% và ông Duy nắm 5,73%. Cộng lại, ba người có khoảng 28,88 triệu cổ phiếu, tức 42,56% vốn Vinasun.
Mức 42,56% đã vượt hai ngưỡng 25% và 35% mà Luật Chứng khoán dùng để xác định nghĩa vụ chào mua công khai. Ngưỡng kế tiếp là 45%.
Tờ trình ngày 9/11: xin cho ông Duy nhận thêm 8,92% vốn
Theo Dân trí, tờ trình của HĐQT ký ngày 9/11 đề nghị cổ đông cho ông Duy nhận chuyển nhượng tối đa 6.055.451 cổ phiếu VNS từ hai cá nhân. VnEconomy nêu chi tiết: tối đa 2.765.691 cổ phiếu từ ông Đặng Văn Tám và 3.289.760 cổ phiếu từ bà Phạm Kim Liên, theo phương thức thỏa thuận. Tổng khối lượng tương đương khoảng 8,92% vốn điều lệ.
Nếu nhận đủ và phần của cha mẹ không đổi, ông Duy sẽ trực tiếp nắm gần 9,95 triệu cổ phiếu, tức 14,65% vốn. Ba người khi đó nắm gần 34,93 triệu cổ phiếu, tức 51,48% vốn, vượt mức quá bán.VnEconomy Theo tờ trình mà Tin nhanh chứng khoán thuật lại, điều HĐQT xin cổ đông là cho ông Duy có quyền biểu quyết trên 45%, tính cả người có liên quan, mà không phải làm thủ tục chào mua công khai.
Chào mua công khai làm gì cho cổ đông nhỏ
Theo Điều 35 Luật Chứng khoán 2019, một cá nhân cùng người có liên quan đã nắm từ 25% cổ phiếu có quyền biểu quyết của công ty đại chúng, nếu muốn mua tiếp để đạt hoặc vượt các mức 35%, 45%, 55%, 65% hay 75%, thì phải chào mua công khai và đăng ký với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Chào mua công khai nghĩa là người mua đưa lời mua ra cho mọi cổ đông, chứ không chỉ mua riêng từ vài người đã thỏa thuận trước. Với cổ đông nhỏ, đây là cơ hội bán cho người đang gom quyền kiểm soát, nhất là với cổ phiếu thanh khoản thấp như VNS: phiên 10/11 chỉ khớp 3.600 cổ phiếu, phiên 11/11 khớp 1.100 cổ phiếu.
Luật cũng cho phép miễn. Theo điểm b khoản 2 Điều 35, người nhận chuyển nhượng cổ phiếu đang lưu hành không phải chào mua công khai nếu Đại hội đồng cổ đông thông qua, với điều kiện nghị quyết xác định rõ bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng. Tờ trình của Vinasun đã nêu tên cả ba người. Như vậy, việc Vinasun xin ý kiến cổ đông là đi đúng thủ tục luật định; điều đáng xem là ai cầm lá phiếu.
Ai được bỏ phiếu
Điều 84 Nghị định 155/2020 quy định: trong trường hợp miễn chào mua theo điểm b khoản 2 Điều 35, bên chuyển nhượng, bên nhận chuyển nhượng và người có liên quan của họ không có quyền biểu quyết về việc chuyển nhượng. Nghị quyết được thông qua khi cổ đông sở hữu trên 50% tổng số phiếu của các cổ đông có quyền biểu quyết còn lại tán thành. Tỷ lệ cụ thể do điều lệ công ty quy định.
Áp vào Vinasun: ông Duy là bên nhận chuyển nhượng, cha mẹ ông là người có liên quan, ông Tám và bà Liên là bên chuyển nhượng. Ba người trong gia đình nắm 42,56% vốn, hai người bán chuyển nhượng ít nhất 8,92% vốn. Phần còn lại, tối đa khoảng 48,52% vốn, mới là nhóm có quyền quyết định. Con số thực có thể thấp hơn, vì ông Tám và bà Liên có thể nắm nhiều hơn phần đem bán, và người có liên quan của họ cũng không được biểu quyết.
Lịch lấy ý kiến
Theo Dân trí, Vinasun lấy ý kiến bằng văn bản theo danh sách cổ đông chốt ngày 4/11, thời gian gửi ý kiến từ 20/11 đến 30/11 và dự kiến kiểm phiếu sáng 1/12. Hạn nhận phiếu là trước 16 giờ ngày 30/11/2026.VnEconomy Vì danh sách chốt ở ngày 4/11, người mua VNS sau thời điểm đó không có tên trong đợt lấy ý kiến lần này.
Vinasun làm ăn ra sao trong cùng năm
Tờ trình ra đời trong một năm kinh doanh nhiều áp lực. Theo báo cáo tài chính hợp nhất, sáu tháng đầu năm công ty lỗ sau thuế gần 14 tỷ đồng. Quý III, doanh thu thuần đạt 177,02 tỷ đồng, giảm 18,5% so với cùng kỳ; biên lợi nhuận gộp giảm từ 22,4% xuống 11,4%; lỗ sau thuế 54,89 tỷ đồng, trong khi quý III/2025 lãi 9,25 tỷ đồng.Tin nhanh chứng khoán Theo CafeF, đây là mức lỗ theo quý lớn nhất của Vinasun kể từ quý IV/2021.
Vinasun giải thích khoản lỗ này thế nào? Theo CafeF, trong văn bản giải trình kết quả quý III gửi cơ quan quản lý, công ty cho biết lợi nhuận giảm do doanh thu giảm trong khi vẫn duy trì các chính sách hỗ trợ tài xế. VnEconomy đưa cùng hai lý do này. Ngoài ra, CafeF ghi nhận hoạt động khác lỗ gần 33 tỷ đồng, so với khoản lãi hơn 7 tỷ đồng cùng kỳ, chủ yếu do chi phí liên quan đến thanh lý tài sản cố định; tính cả 9 tháng, công ty thu hơn 105 tỷ đồng từ thanh lý tài sản cố định, còn chi phí liên quan khoảng 147 tỷ đồng.CafeF
Lũy kế 9 tháng, doanh thu thuần đạt 596,08 tỷ đồng, giảm 10,8%. Lợi nhuận sau thuế chuyển từ lãi 33,35 tỷ đồng cùng kỳ sang lỗ 68,82 tỷ đồng. Kế hoạch năm 2026 là lãi sau thuế 32,68 tỷ đồng.Tin nhanh chứng khoán Để đạt kế hoạch, quý IV phải lãi khoảng 101,5 tỷ đồng, tức gấp khoảng ba lần mức lãi của cả 9 tháng năm ngoái.
Nợ vay và nợ thuê tài chính giảm từ gần 498 tỷ đồng đầu năm xuống khoảng 404 tỷ đồng cuối quý III.CafeF Trên sàn, phiên sáng 12/11 cổ phiếu VNS ở mức 5.300 đồng, sau khi đứng ở 5.610 đồng trong ba phiên 9/11 đến 11/11.
Sau ngày 1/12: hai kết quả, một câu hỏi về lời chào mua
Nếu cổ đông có quyền biểu quyết thông qua, nhóm gia đình lên khoảng 51,48% vốn, tức nắm quá bán số cổ phiếu có quyền biểu quyết, và cổ đông khác không nhận được lời chào mua nào cho đợt tăng sở hữu này.
Nếu không thông qua, ông Duy muốn đưa phần của mình cùng người có liên quan vượt 45% thì phải chào mua công khai tới mọi cổ đông. Lựa chọn còn lại là dừng ở dưới 45%, tức chỉ còn khoảng 2,44% vốn nữa tính từ mức 42,56% tại 30/6.
Mốc để theo dõi là biên bản kiểm phiếu sáng 1/12, với hai con số đáng xem: tỷ lệ tán thành và số phiếu được tính là có quyền biểu quyết. Con số thứ hai cho thấy cụ thể bao nhiêu phần vốn Vinasun đã đứng ngoài lá phiếu này.