Trưa 9/11/2026 tại Tokyo, Vietnam Airlines (HVN) và ANA Holdings ký thỏa thuận khung về hợp tác liên doanh trên các đường bay giữa Việt Nam và Nhật Bản. Lễ ký nằm trong buổi kỷ niệm 10 năm hợp tác chiến lược của hai hãng, có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự trong chuyến thăm chính thức Nhật Bản.Người Quan Sát
Thỏa thuận lần này có thêm một nội dung mà mười năm hợp tác trước chưa có: chia sẻ doanh thu. Theo hai bài đăng cùng ngày, hai hãng dự kiến chia sẻ doanh thu, đồng thời phối hợp xây dựng lịch bay, giá vé, quản lý chỗ, bán hàng, tiếp thị và dịch vụ hành khách trên các đường bay giữa hai nước.VietnamNews Việc triển khai phụ thuộc vào phê duyệt của cơ quan quản lý có thẩm quyền.
Bạn có thể hiểu đơn giản thế này: trước đây hai hãng bán vé giúp nhau, còn từ nay họ muốn cùng chia phần tiền thu được. Để thấy bước này đi sâu tới đâu, cần đặt nó vào chuỗi các nấc hợp tác hai hãng đã đi qua từ năm 2016.
Nấc thứ nhất, 2016: ANA thành cổ đông
Tháng 5/2016, hai hãng ký thỏa thuận hợp tác chiến lược tại Tokyo. Hai tháng sau, ANA Holdings chính thức trở thành cổ đông chiến lược của Vietnam Airlines.Nhà báo & Công luận ANA mua 8,8% cổ phần từ Chính phủ Việt Nam.VietnamFinance
Ở nấc này, hai hãng gắn với nhau qua vốn, chưa qua tiền vé. ANA hưởng phần lợi ích của một cổ đông, còn trên từng đường bay, mỗi hãng vẫn tự bán vé và tự ghi doanh thu chuyến của mình.
Tỷ lệ 8,8% là mức lúc mua. Sau nhiều đợt Vietnam Airlines phát hành thêm cổ phiếu trong mười năm qua, dữ liệu cổ đông ngày 6/11/2026 ghi ANA Holdings nắm 175.014.530 cổ phiếu trên tổng số 3.111.498.211 cổ phiếu đang lưu hành, tương đương 5,62%. Hai cổ đông nhà nước là SCIC nắm 47,13% và Bộ Tài chính nắm 39,29%. ANA vẫn là cổ đông lớn thứ ba, dù tỷ lệ đã thấp hơn đáng kể so với năm 2016.
Nấc thứ hai, cuối 2016: liên danh và nối chương trình hội viên
Ngày 30/10/2016, ngày đầu của lịch bay mùa đông năm đó, hai hãng bắt đầu liên danh và nối chương trình khách hàng thường xuyên. Theo thông cáo của ANA, liên danh ban đầu phủ 10 đường bay quốc tế nối Nhật Bản với Việt Nam và 25 đường bay nội địa ở hai nước. Hội viên ANA Mileage Club và Bông Sen Vàng được tích dặm trên chuyến liên danh của nhau.ANA
Liên danh nghĩa là một hãng gắn số hiệu của mình lên chuyến bay do hãng kia khai thác, để bán thêm ghế cho chuyến đó. Khách mua vé của ANA vẫn có thể ngồi trên máy bay của Vietnam Airlines. Tuy nhiên, mỗi hãng vẫn tự lên lịch và tự định giá cho chuyến bay của mình, và về nguyên tắc chuyến bay của hãng nào thì doanh thu chủ yếu ghi cho hãng đó. Hai hãng hợp tác ở khâu bán, nhưng vẫn là hai nguồn thu tách biệt trên cùng một đường bay.
Trong mười năm này, hai bên còn hợp tác ở khâu kỹ thuật, bảo dưỡng, đào tạo, phục vụ mặt đất, suất ăn và hàng hóa. Thỏa thuận hỗ trợ kỹ thuật giữa hai hãng vừa được gia hạn thêm tại lễ ký ngày 9/11.VietnamNews
Nấc thứ ba, 9/11/2026: tiến tới liên doanh chia doanh thu
Trong ngành hàng không, mô hình hai hãng hướng tới được gọi là liên doanh. Theo Vietstock dẫn Nikkei Asia, mô hình này cho phép hai hãng đồng bộ lịch bay, phối hợp giá vé và chia sẻ doanh thu trên các đường bay Nhật Bản – Việt Nam.Vietstock Các bài báo mô tả đây là cơ chế hợp tác kinh doanh giữa hai hãng, không phải việc lập một công ty mới.
So với liên danh, liên doanh tính chung cả phần tiền. Khi doanh thu trên các đường bay chung được chia theo một cơ chế thỏa thuận trước, việc khách ngồi trên chuyến của hãng nào không còn quyết định toàn bộ phần thu của mỗi hãng. Vì vậy hai hãng có lý do để cùng sắp lịch bay sao cho dễ nối chuyến, thay vì xếp chuyến cạnh tranh nhau cùng khung giờ.
Cũng theo Nikkei Asia, hai hãng kỳ vọng phối hợp lịch bay và giá vé sẽ làm các hành trình nối chuyến hấp dẫn hơn, còn việc sắp xếp lại những đường bay có lịch trùng lặp giúp tối ưu nguồn cung và giảm chi phí khai thác.MarketTimes Với hành khách, mặt còn lại của việc sắp xếp lại đường bay trùng lặp là số chuyến chạy song song cùng giờ có thể ít đi.
Đây không phải mô hình mới với ANA. Hãng Nhật này đã có liên doanh tương tự với United Airlines, Lufthansa và Singapore Airlines.VietnamFinance Một chi tiết đáng chú ý là ANA thuộc liên minh Star Alliance, còn Vietnam Airlines thuộc SkyTeam, nên hợp tác này đi xa hơn khuôn khổ liên minh mà mỗi hãng đang tham gia.
Thị trường được đưa vào cơ chế chung lớn cỡ nào
Tính đến tháng 10/2026, Vietnam Airlines khai thác 11 đường bay thẳng giữa hai nước với tần suất 72 chuyến mỗi tuần. Trong 9 tháng đầu năm 2026, lượng hành khách của hãng trên thị trường Nhật Bản tăng 18%, còn doanh thu hành khách tăng 26% so với cùng kỳ năm trước.Người Quan Sát
Doanh thu tăng nhanh hơn lượng khách, tức mỗi hành khách trên thị trường này mang về nhiều tiền hơn năm trước. Tính từ hai con số trên, doanh thu bình quân trên mỗi khách tăng khoảng 6,8% so với cùng kỳ.
Nhu cầu đi lại giữa hai nước cũng đã lớn lên nhiều. Theo Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản, Nhật Bản đón 678.594 lượt khách Việt Nam năm 2025, mức cao nhất từng ghi nhận, so với 55.156 lượt năm 2012.MarketTimes Vì vậy, phần được đưa vào cơ chế chung là một thị trường quốc tế đang tăng nhanh của Vietnam Airlines, không phải một đường bay phụ.
Bối cảnh: các hãng truyền thống trong khu vực đang xích lại
Thỏa thuận ra đời khi chi phí bay còn cao. Theo dữ liệu của IATA, giá nhiên liệu máy bay bình quân toàn cầu trong tuần kết thúc ngày 6/11 là 178,95 USD/thùng, cao hơn 98,8% so với mức bình quân cả năm 2025.VietnamFinance
Các hãng khác trong khu vực cũng đi theo hướng hợp tác sâu hơn. Japan Airlines, đối thủ của ANA tại Nhật, đã ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với Korean Air hồi tháng 9. Singapore Airlines và Malaysia Airlines đã giới thiệu các gói vé chung cho chặng Singapore – Kuala Lumpur hồi tháng 6, trong khuôn khổ liên doanh của hai hãng.Vietstock
Ông Lê Hồng Hà, Tổng giám đốc Tổng Công ty Hàng không Việt Nam - CTCP (Vietnam Airlines, HVN), cho biết thỏa thuận lần này tập trung vào thị trường Nhật Bản và Việt Nam, song có thể là nền tảng để hai bên mở rộng hợp tác sang các đường bay nối Việt Nam với Bắc Mỹ, hoặc nối Bắc Mỹ với Đông Nam Á.VietnamFinance
Bước tiếp theo: chấp thuận ở hai nước
Thỏa thuận ký ngày 9/11 là thỏa thuận khung. Người phát ngôn của ANA cho biết hai hãng vẫn cần được cơ quan chức năng Nhật Bản và Việt Nam chấp thuận miễn trừ theo quy định chống độc quyền trước khi triển khai.MarketTimes
Hai hãng cùng khai thác một thị trường mà lại thống nhất giá vé và lịch bay, nên thỏa thuận cần được miễn trừ theo luật cạnh tranh của cả hai nước. Ở Việt Nam, hồ sơ đề nghị hưởng miễn trừ đối với loại thỏa thuận này do Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia tiếp nhận. Ở Nhật Bản, với các liên doanh trước đây của ANA, Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch là nơi cấp miễn trừ. Chẳng hạn, liên doanh vận chuyển hàng hóa của ANA với United Airlines nộp hồ sơ tháng 11/2014 và được cấp miễn trừ ngày 8/4/2015.ANA Đó là tiền lệ của một liên doanh khác, không phải dự báo thời gian cho lần này.
Điều gì sẽ thay đổi với Vietnam Airlines
Khi liên doanh được chấp thuận và đi vào vận hành, doanh thu mảng Nhật của Vietnam Airlines sẽ gắn với kết quả chung của cả hai hãng trên các đường bay này, thay vì chỉ phụ thuộc vào các chuyến bay mang số hiệu Vietnam Airlines. Mức tăng 26% của doanh thu hành khách thị trường Nhật trong 9 tháng là kết quả của riêng Vietnam Airlines. Sau khi liên doanh chạy, con số tương ứng sẽ phản ánh cả cách hai hãng chia lịch bay, chia ghế và chia tiền.
Với hành khách, nội dung thỏa thuận nhắm tới việc cải thiện trải nghiệm đặt vé, nối chuyến và quyền lợi khách hàng thường xuyên.Nhà báo & Công luận Những thay đổi này chỉ hiện ra khi hai hãng công bố lịch bay và sản phẩm vé chung.
Trước mốc đó, cách hai hãng chia khách và chia tiền vẫn như mười năm qua. Văn bản chấp thuận miễn trừ ở hai nước, cùng thông báo ngày triển khai và công thức chia doanh thu của hai hãng, sẽ cho biết liên doanh bắt đầu chạy từ khi nào và mảng Nhật đóng góp cho HVN theo cách mới ra sao.