Ngày 3/11/2026, Vietcombank (HoSE: VCB) công bố đã nhận văn bản chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho phương án tăng vốn điều lệ qua chào bán riêng lẻ. Theo CafeF, mức tăng tối đa là 5.431 tỷ đồng, tương đương tối đa 543,1 triệu cổ phiếu, bằng 6,5% số cổ phiếu đang lưu hành, bán cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.CafeF
Đây là bước pháp lý mà kế hoạch này chờ lâu nhất. Con số 6,5% được nhắc tới từ năm 2019 và đến nay chưa hoàn tất.Market Times Với người đang cầm cổ phiếu VCB, văn bản này còn có một ý nghĩa rất cụ thể: họ không có quyền mua trong đợt này, nên nếu đợt bán hoàn tất, phần sở hữu của họ trong ngân hàng sẽ nhỏ đi. Ở chiều ngược lại, ngân hàng có thêm vốn bằng tiền thật. Về kinh doanh, Vietcombank lãi sau thuế hợp nhất 33.054 tỷ đồng trong 9 tháng năm 2026, tăng 24,4% so với cùng kỳ.Market Times
Từ 2019 đến 2026: một con số, nhiều lần lỡ hẹn
Tháng 1/2019, Vietcombank bán riêng lẻ hơn 94,4 triệu cổ phần (2,55% vốn) cho quỹ đầu tư quốc gia Singapore GIC và hơn 16,6 triệu cổ phần (0,4% vốn) cho Mizuho Bank của Nhật Bản, tổng cộng khoảng 3% vốn. Kế hoạch bán 6,5% vốn được đề cập từ năm đó.Market Times
Năm 2024, nội dung phát hành riêng lẻ bị rút khỏi chương trình ĐHĐCĐ bất thường cuối tháng 8. Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Vietcombank, giải thích khi đó rằng ngân hàng chưa kịp hoàn thiện phương án và kỳ vọng hoàn thành trong nửa đầu năm 2025 nếu thị trường thuận lợi.Tạp chí Công Thương
Ngày 26/4/2025, ĐHĐCĐ thông qua phương án chào bán tối đa 543,1 triệu cổ phiếu cho tối đa 55 nhà đầu tư, gồm nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.CafeF Mốc nửa đầu năm 2025 trôi qua mà đợt bán chưa diễn ra. Tháng 1/2026, ngân hàng mời các công ty tư vấn báo giá thẩm định giá độc lập, một căn cứ để chốt giá bán.Nhà Đầu tư Ngày 24/4/2026, ĐHĐCĐ thông qua tiếp phương án. Sau đại hội, ông Tùng nói Mizuho "ít nhất sẽ tham gia để giữ tỷ lệ sở hữu như hiện nay", ngân hàng đang đàm phán với một số đối tác và đặt mục tiêu hoàn tất trong năm 2026.CafeF
Ngày 27/10/2026, Quyết định 2054/QĐ-TTg được ký, phê duyệt kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp giai đoạn 2026-2030. Vietcombank nằm trong nhóm 6 doanh nghiệp phải sắp xếp, cơ cấu lại vốn trước năm 2030, và Nhà nước phải duy trì tỷ lệ sở hữu từ 65% trở lên tại ngân hàng này.VnBusiness
Giữa lần lỡ hẹn năm 2025 và hiện nay, thủ tục đã đổi: phương án có nghị quyết ĐHĐCĐ hai năm liền, có văn bản của NHNN và nằm trong kế hoạch cơ cấu vốn nhà nước đã được Thủ tướng phê duyệt, với khung sở hữu của Nhà nước ghi rõ bằng văn bản. Phía người mua thì chưa đổi nhiều: Mizuho vẫn là cái tên duy nhất được lãnh đạo ngân hàng nhắc tới.
Những bước còn lại trước khi tiền về ngân hàng
Văn bản của NHNN cho phép Vietcombank tăng vốn, nhưng chưa phải là tiền đã về. Trước đó còn ba việc.
Chốt giá bán. Theo phương án ĐHĐCĐ năm 2025, giá bán phải đồng thời không thấp hơn giá trị sổ sách tại thời điểm gần nhất, không thấp hơn giá do tổ chức thẩm định giá độc lập xác định, và không thấp hơn bình quân giá VCB trong 10 phiên liền trước ngày nhà đầu tư thông báo mua.CafeF Giá cụ thể chỉ có khi nhà đầu tư đã đặt mua.
Chọn nhà đầu tư. Người mua là tổ chức, có thể gồm một số cổ đông hiện hữu của Vietcombank, và phải đáp ứng điều kiện dành cho nhà đầu tư mua cổ phần riêng lẻ của tổ chức tín dụng.Nhà Đầu tư Theo báo này, Mizuho nắm khoảng 14,96% vốn vào tháng 1/2026. Nếu ngân hàng Nhật giữ đúng tỷ lệ đó, họ phải mua khoảng 81 triệu cổ phiếu, tức khoảng 15% lượng chào bán (tính từ 14,96% nhân 543,1 triệu). Hơn 460 triệu cổ phiếu còn lại cần người mua khác, và đó là phần quyết định đợt bán đi được bao xa.
Hoàn tất thủ tục chào bán. Sau khi chốt giá và người mua, đợt chào bán còn phải làm thủ tục theo pháp luật chứng khoán. Ngân hàng đặt mục tiêu hoàn tất trong năm 2026, tức còn chưa đầy hai tháng.Market Times
Tài khoản của người đang cầm VCB đổi thế nào
Vốn điều lệ của Vietcombank tại 30/9/2026 là 83.557 tỷ đồng. Với mệnh giá 10.000 đồng, con số này tương ứng khoảng 8,36 tỷ cổ phiếu. Nếu bán hết 543,1 triệu cổ phiếu, vốn điều lệ lên khoảng 88.988 tỷ đồng, tức khoảng 8,9 tỷ cổ phiếu.CafeF
Lấy ví dụ một người đang giữ 1.000 cổ phiếu VCB. Sau đợt chào bán, họ vẫn giữ đúng 1.000 cổ phiếu. Cái thay đổi là mẫu số: 1.000 cổ phiếu ấy trước là một phần của 8,36 tỷ, sau là một phần của 8,9 tỷ. Tỷ lệ sở hữu của họ còn khoảng 93,9% mức cũ, tức giảm khoảng 6,1% (tính bằng 1 chia 1,065).
Họ không thể mua thêm để giữ tỷ lệ cũ, vì cổ phiếu chỉ bán riêng lẻ cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Đây là điểm khác với đợt chào bán cho cổ đông hiện hữu, nơi mỗi người có quyền mua theo tỷ lệ.
Phép tính còn một mặt nữa. Ngoài đợt riêng lẻ, Vietcombank có kế hoạch phát hành tối đa gần 1,07 tỷ cổ phiếu, tổng giá trị tối đa 10.687 tỷ đồng, từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ.Báo Pháp luật Việt Nam Đợt đó chuyển tiền đã có trong ngân hàng thành vốn điều lệ, không đưa thêm đồng nào vào. Đợt riêng lẻ thì khác: nhà đầu tư mới phải trả tiền thật. Con số 5.431 tỷ đồng chỉ là giá trị tính theo mệnh giá, còn tiền thực thu bằng giá bán nhân số cổ phiếu bán được. Vì giá bán không được thấp hơn giá trị sổ sách, vốn chủ sở hữu trên mỗi cổ phiếu của người đang cầm không bị kéo xuống. Thứ bị pha loãng là tỷ lệ sở hữu và lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu, cho tới khi vốn mới bắt đầu sinh lời. Lãnh đạo ngân hàng cho biết sẽ ưu tiên làm đợt riêng lẻ trước.CafeF
Phần của Nhà nước và lượng cổ phiếu chưa thể bán ra
Nhà nước, qua NHNN, đang nắm khoảng 74,8% vốn Vietcombank.VnBusiness Nhà nước không mua trong đợt này, nên nếu bán hết 543,1 triệu cổ phiếu, tỷ lệ còn khoảng 70,2% (tính bằng 74,8% chia 1,065). Mức đó vẫn cao hơn ngưỡng 65% mà Quyết định 2054 đặt ra. Theo VnBusiness, ngưỡng 65% gắn với tỷ lệ biểu quyết cần có cho các nghị quyết quan trọng theo Luật Doanh nghiệp 2020. Phần bán cho nhà đầu tư ngoại còn phải nằm trong giới hạn 30% vốn điều lệ cho tổng sở hữu nước ngoài tại một ngân hàng thương mại.
Với người giao dịch VCB trên sàn, còn một chi tiết đáng nhớ. Theo phương án đã được ĐHĐCĐ thông qua, cổ phiếu chào bán riêng lẻ bị hạn chế chuyển nhượng tối thiểu một năm với nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và ba năm với nhà đầu tư chiến lược, kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán.CafeF Nếu đợt bán xong trong năm 2026, phần cổ phiếu mới chưa thể ra thị trường trong ít nhất một năm sau đó, tức sang khoảng cuối năm 2027.
Tín hiệu cần theo dõi
Lần này kế hoạch đã có đủ giấy tờ mà các lần trước còn thiếu. Vì vậy, đợt bán có xong trong năm 2026 hay không giờ phụ thuộc chủ yếu vào phía người mua. Hai thông tin sẽ trả lời điều đó. Thứ nhất là giá chào bán, cho biết Vietcombank thu về bao nhiêu tiền thật cho mỗi cổ phiếu mới. Thứ hai là danh sách nhà đầu tư và số cổ phiếu mỗi bên mua: nếu Mizuho chỉ mua đủ để giữ tỷ lệ khoảng 15%, hơn 460 triệu cổ phiếu còn lại phải tìm được người nhận.
Nhận định của bài này là thủ tục không còn là nút thắt chính của kế hoạch. Nếu danh sách mua xuất hiện thêm những tên mới, mốc cuối năm 2026 có cơ sở. Còn nếu đến cuối năm chỉ có Mizuho, đợt 6,5% nhiều khả năng sẽ phải chia thành nhiều đợt hoặc lùi thêm một lần nữa.