Trong ba ngày 15 đến 17/10, hai ngân hàng lớn nhất hệ thống cùng đưa ra con số giảm lãi cho vay khoảng 2%. Nghe thì giống nhau, nhưng trạng thái của hai con số này khác hẳn. Ở BIDV, khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam cho sản xuất, kinh doanh đã được áp lãi ưu đãi từ ngày 15/10. Ở Vietcombank, đó là lời cam kết của người đứng đầu hội đồng quản trị tại một phiên thảo luận tổ của Quốc hội chiều 17/10, chưa kèm đối tượng, kỳ hạn hay ngày áp dụng.
Với người đang vay hoặc sắp vay, khác biệt này quyết định ai đã có câu trả lời và ai vẫn phải chờ. Nói đơn giản thì bạn cần nhìn vào hai thứ: con số được nêu là gì, và nó đang ở trạng thái nào. Bài này đặt hai bên cạnh nhau theo cùng một bộ tiêu chí, rồi chỉ ra nhóm người vay chưa thấy mình trong cả hai.
BIDV: chương trình đã chạy, điều kiện đã rõ
Theo Dân trí và BNews đăng ngày 17/10, BIDV triển khai chương trình tín dụng ưu đãi trên toàn hệ thống từ 15/10/2026.Dân trí Lãi cho vay từ 6%/năm, giảm tới 2%/năm so với mức thông thường, tùy kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn.BNews
Phạm vi được nêu khá rõ. Chương trình áp cho khoản vay ngắn hạn bằng VND, tập trung vào các ngành phù hợp định hướng ưu tiên của Chính phủ, với điều kiện khách hàng đáp ứng tiêu chí của chương trình và quy định cấp tín dụng của BIDV. Ngân hàng nói mục tiêu là giúp doanh nghiệp có vốn với chi phí hợp lý trong giai đoạn cao điểm cuối năm.
Các bài báo chưa trả lời hai câu hỏi. Một là chương trình kết thúc khi nào. Hai là khoản vay đang có dư nợ được áp mức mới, hay chỉ khoản giải ngân mới. Với người đang vay vốn lưu động ở BIDV, câu hỏi thứ hai chỉ chi nhánh trả lời được. Ngân hàng cũng đề nghị khách hàng liên hệ chi nhánh, phòng giao dịch để biết chi tiết.Dân trí
Về thời điểm, chương trình của BIDV chạy từ 15/10, tức một ngày trước cuộc họp chiều 16/10 tại trụ sở Chính phủ. Tại cuộc họp đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đề nghị giảm lãi cho vay từ 1,5 đến 2% với sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.BNews Vì vậy chương trình của BIDV không thể là phản ứng với cuộc họp; báo chí mô tả đây là bước đón đầu định hướng điều hành.
Để hình dung mức 6%/năm thấp đến đâu, hãy đặt nó cạnh lãi cho vay bình quân mà BIDV tự công bố. Kỳ tháng 9/2026, con số này là 7,73%/năm (dữ liệu đến 31/8), sau tám lần tăng liên tiếp từ mức 5,75%/năm của kỳ tháng 1.FireAnt Hai con số này không cùng cấp. 7,73% là bình quân trên mọi khoản vay, kể cả trung và dài hạn, còn 6% là mức thấp nhất của một chương trình ngắn hạn. So sánh chỉ cho thấy hướng đi, không cho biết từng khách hàng sẽ được giảm bao nhiêu.
Vietcombank: có con số, chưa có điều kiện
Theo CafeF dẫn Cổng thông tin điện tử Quốc hội, chiều 17/10, tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và đại biểu Quốc hội TP.HCM, cho biết ngân hàng cam kết từ nay đến cuối năm sẽ giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn.CafeF
Đây là phát biểu của một đại biểu tại phiên thảo luận, được báo chí thuật lại. Đến tối 17/10, các nguồn đã kiểm tra chưa cho thấy thông báo chính thức nào của Vietcombank về chương trình này. Cách gọi chính xác vì thế là "cam kết", chưa phải "đã công bố" hay "đã áp dụng".
Cũng trong phiên này, ông Tùng nêu một con số để giải thích vì sao nhóm doanh nghiệp nhỏ cần được ưu tiên: doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp nhưng chỉ chiếm khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng. Ông cho rằng một cơ chế hỗ trợ áp đồng loạt sẽ dễ dàn trải, nên cần xác định rõ ngành nghề và nhóm doanh nghiệp được ưu tiên.CafeF Từ đó có thể đoán thông báo sau này sẽ kèm điều kiện về đối tượng, nhưng đó mới là suy luận của chúng tôi, chưa phải nội dung đã công bố.
Con số "2%" của Vietcombank có thể hiểu theo hai cách
Ở BIDV, mức giảm được ghi rõ là "2%/năm", tức 2 điểm phần trăm trên lãi suất năm. Câu thuật lại phát biểu của ông Tùng chỉ ghi "tối thiểu 2% lãi suất cho vay". Cách hiểu tự nhiên nhất là 2 điểm phần trăm, giống BIDV và giống mức 1,5 đến 2% nêu tại cuộc họp 16/10. Nhưng về câu chữ, nó cũng có thể là giảm 2% của chính mức lãi hiện hành.
Hai cách hiểu cho kết quả cách nhau rất xa. Giả sử một khoản vay 1 tỷ đồng đang chịu lãi 8%/năm:
- Nếu giảm 2 điểm phần trăm, lãi còn 6%/năm. Tiền lãi giảm 20 triệu đồng mỗi năm, khoảng 1,67 triệu đồng mỗi tháng.
- Nếu giảm 2% của mức 8%, lãi còn 7,84%/năm. Tiền lãi giảm 1,6 triệu đồng mỗi năm, khoảng 133.000 đồng mỗi tháng.
Chênh lệch giữa hai cách hiểu là hơn 12 lần. Đây là lý do thông báo chính thức của Vietcombank quan trọng hơn bản thân lời cam kết: chỉ văn bản đó mới cho biết cách tính.
Đặt hai bên cạnh nhau
| Tiêu chí | BIDV | Vietcombank |
|---|---|---|
| Mức giảm | Tới 2%/năm so với mức thông thường, lãi từ 6%/năm | Tối thiểu 2%, chưa nêu cách tính |
| Đối tượng | Khoản vay ngắn hạn bằng VND, ngành ưu tiên của Chính phủ | Chưa nêu; phát biểu nhắc tới hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn |
| Ngày áp dụng | Từ 15/10/2026 | Chưa nêu; "từ nay tới cuối năm" |
| Ngày kết thúc | Chưa nêu | Cuối năm, theo lời phát biểu |
| Khoản vay cũ | Chưa nêu | Chưa nêu |
| Hình thức | Chương trình toàn hệ thống, báo chí đưa tin | Phát biểu của Chủ tịch HĐQT tại phiên thảo luận tổ Quốc hội |
Đọc bảng theo hàng, người vay ngắn hạn để kinh doanh là nhóm có câu trả lời trước. Ở BIDV, họ đã biết mức sàn, loại khoản vay và ngày bắt đầu. Ở Vietcombank, họ biết hạn chót là cuối năm và mức giảm tối thiểu, nhưng chưa biết mình có thuộc diện được giảm hay không.
Người vay mua nhà và vay trung, dài hạn chưa có tên
Cả hai chương trình đều không nhắc tới người vay mua nhà. Chương trình của BIDV giới hạn ở khoản vay ngắn hạn, trong khi vay mua nhà gần như luôn là khoản trung và dài hạn. Lời cam kết của Vietcombank được nêu trong bối cảnh hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, cũng không nói gì về vay mua nhà.
Lãi của nhóm này đi theo một đường khác. Gói vay mua nhà cho cá nhân trên website BIDV có lãi ưu đãi từ 9%/năm trong 12 tháng đầu (cập nhật ngày 17/9), sau đó lãi thả nổi theo chính sách của ngân hàng từng thời kỳ.FireAnt Nghĩa là khoản trả góp của người vay mua nhà không tự động giảm theo hai chương trình trên. Nó chỉ đổi khi đến kỳ điều chỉnh lãi thả nổi ghi trong hợp đồng, và mức mới tùy chính sách của ngân hàng tại thời điểm đó.
Điều này không có nghĩa lãi vay mua nhà chắc chắn đứng yên. Nếu mặt bằng lãi cho vay hạ dần theo định hướng của Chính phủ, lãi thả nổi cũng có thể giảm ở các kỳ điều chỉnh sau. Nhưng đến nay chưa có ngân hàng nào cam kết điều đó cho nhóm vay mua nhà.
Với người đang cầm cổ phiếu VCB và BID
Phiên 16/10, cổ phiếu VCB đóng cửa ở 56.900 đồng, tăng 0,71%; BID đóng cửa ở 33.950 đồng, tăng 2,26%. Tin về chương trình của BIDV được báo chí đăng ngày 17/10, sau phiên này, nên không thể coi biến động giá ngày 16/10 là phản ứng với tin đó.
Câu hỏi thực tế với cổ đông là việc giảm lãi cho vay sẽ lấy đi bao nhiêu từ khoản chênh lệch mà ngân hàng kiếm được. Chênh lệch giữa lãi cho vay bình quân và lãi huy động bình quân của BIDV kỳ tháng 9 là 2,75 điểm phần trăm.FireAnt Mức giảm tới 2 điểm phần trăm là lớn nếu đặt cạnh khoảng chênh đó. Tuy nhiên chương trình chỉ áp cho một phần danh mục là khoản vay ngắn hạn ở ngành ưu tiên, nên tác động lên NIM toàn ngân hàng phụ thuộc vào quy mô giải ngân thực tế, con số chưa nguồn nào công bố. Với Vietcombank, khi chưa biết đối tượng và cách tính, chưa có cơ sở để ước lượng.
Kết: ai đã có câu trả lời, và dữ kiện nào sẽ trả lời phần còn lại
Người vay ngắn hạn bằng VND để sản xuất, kinh doanh ở ngành ưu tiên là nhóm duy nhất đã có mốc cụ thể: lãi từ 6%/năm tại BIDV, áp dụng từ 15/10. Mốc này là thước đo hợp lý để đặt cạnh bất kỳ mức lãi nào ngân hàng của họ đưa ra trong quý IV. Với khoản vay đang có, điều cần hỏi chi nhánh là mức mới áp cho dư nợ hiện tại hay chỉ cho khoản giải ngân mới.
Người vay ở Vietcombank cần chờ thông báo chính thức của ngân hàng. Văn bản đó phải cho biết ai được giảm, "2%" được tính theo điểm phần trăm hay theo phần trăm của mức lãi, và áp dụng từ ngày nào. Song song, biểu lãi cho vay mà các ngân hàng khác công bố trong những tuần tới sẽ cho thấy mức 1,5 đến 2% có lan ra ngoài hai ngân hàng này hay không.
Người vay mua nhà và vay trung, dài hạn thì chưa có tên trong danh sách nào. Với họ, mốc đáng nhìn vẫn là kỳ điều chỉnh lãi thả nổi tiếp theo trong hợp đồng.