Ngày 14/10/2026, UBND TP.HCM phê duyệt kế hoạch cơ cấu lại vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp thuộc thành phố giai đoạn 2026–2030. Với Tập đoàn Becamex IDC (BCM, HoSE), kế hoạch ghi tỷ lệ sở hữu Nhà nước sẽ về trên 65% trước năm 2030, theo hướng giữ nguyên phần vốn Nhà nước và giảm tỷ lệ.Tin nhanh chứng khoán Tại ngày 30/9/2026, UBND TP.HCM đang sở hữu 95,44% vốn Becamex.
Câu "giữ nguyên phần vốn, giảm tỷ lệ" nghe như một chi tiết hành chính. Nói đơn giản thì đây là câu quan trọng nhất với người đang cầm BCM. Nếu Nhà nước không bán cổ phiếu nào, số cổ phiếu họ đang có không đổi, thì tỷ lệ chỉ có thể giảm khi tổng số cổ phiếu tăng lên. Nghĩa là sẽ có cổ phiếu mới, và tiền thu về đi vào Becamex chứ không đi vào ngân sách thành phố.
Bài này đi qua từng lớp của cơ chế đó: vì sao Becamex phải hạ tỷ lệ, hạ bằng cách nào, vì sao mốc là 65%, và những gì người cầm cổ phiếu vẫn chưa biết.
Kế hoạch ngày 14/10 nói gì về Becamex
Văn bản gốc của UBND TP.HCM chưa được trích trên báo, nên mọi nội dung dưới đây là theo lời các báo thuật lại. Theo CafeF, kế hoạch có 11 doanh nghiệp tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ vốn Nhà nước, trong đó có Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC). Có 60 doanh nghiệp khác thuộc diện sắp xếp, cơ cấu lại vốn, gồm cả việc chuyển quyền đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước tại SJC về HFIC.CafeF
Becamex có cách xử lý riêng: thành phố không bán phần vốn đang có, chỉ giảm tỷ lệ. Lộ trình chung cho cả danh sách cũng đã được nêu. Từ tháng 9/2026 đến 30/6/2027, các đơn vị phổ biến quyết định và chuẩn bị thủ tục. Từ tháng 7/2027 đến hết năm 2028 là giai đoạn triển khai các hình thức cơ cấu lại vốn, thành phố sơ kết vào cuối 2028 và tiếp tục với những doanh nghiệp chưa hoàn thành trong 2029–2030.Người Quan Sát
Kế hoạch chưa nêu số cổ phiếu sẽ phát hành, giá phát hành, thời điểm hay đối tượng được mua.
Vì sao Becamex phải hạ tỷ lệ
Lý do đến từ luật chứng khoán. Theo Luật Chứng khoán sửa đổi bởi Luật số 56/2024/QH15, một công ty đại chúng phải có tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.UBCKNN Công ty đã niêm yết trước năm 2021 như Becamex phải đáp ứng điều kiện này chậm nhất từ 1/1/2026.
Becamex có số người đủ, nhưng tỷ lệ thì không. Theo danh sách cổ đông chốt cuối tháng 5/2026, Becamex có 9.221 cổ đông. Nhà nước là cổ đông lớn duy nhất, còn 9.220 cổ đông còn lại sở hữu tổng cộng 4,56%.Người Quan Sát Con số này thấp hơn mức tối thiểu 10% khoảng 5,44 điểm phần trăm.
Becamex chưa mất tư cách công ty đại chúng. Theo công văn doanh nghiệp gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, được Thời báo Tài chính Việt Nam thuật lại hồi đầu tháng 6/2026, Becamex thuộc trường hợp được duy trì tư cách đại chúng theo quy định chuyển tiếp của Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, có hiệu lực từ 1/8/2025, trong thời gian thực hiện kế hoạch cơ cấu lại vốn đã được phê duyệt.Thời báo Tài chính Việt Nam Hiểu theo cách đời thường, kế hoạch vừa được phê duyệt là tấm giấy giữ cho Becamex tiếp tục là công ty đại chúng trong lúc chưa đạt mức 10%.
Có một chi tiết đáng đặt cạnh mốc 65%. Nếu chỉ để đạt mức 10%, Becamex không cần đi xa đến vậy. Theo phép tính của chúng tôi từ số liệu công khai, giả định toàn bộ cổ phiếu mới về tay nhà đầu tư không phải cổ đông lớn, chỉ cần thêm khoảng 63 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 6% số đang lưu hành, là nhóm cổ đông nhỏ chạm 10% và tỷ lệ Nhà nước còn khoảng 90%. Kế hoạch đặt mục tiêu sâu hơn nhiều so với yêu cầu tối thiểu của luật chứng khoán.
Hạ bằng cách nào: phép tính của câu "giữ nguyên phần vốn"
Becamex có khoảng 1,035 tỷ cổ phiếu đang lưu hành,Người Quan Sát vốn hóa khoảng 39.900 tỷ đồng theo giá đóng cửa 38.550 đồng một cổ phiếu phiên 16/10. Với 95,44% thuộc về UBND TP.HCM, phần của Nhà nước tương đương khoảng 988 triệu cổ phiếu.
Nếu giữ nguyên khoảng 988 triệu cổ phiếu này và muốn tỷ lệ về đúng 65%, tổng số cổ phiếu phải lên khoảng 1,52 tỷ. Nghĩa là cần phát hành thêm khoảng 485 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 47% số đang lưu hành. Kế hoạch ghi "trên 65%", nên số cổ phiếu mới thực tế có thể ít hơn. Chẳng hạn, nếu tỷ lệ Nhà nước dừng ở 70%, lượng phát hành thêm vào khoảng 376 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 36%. Đây là phép tính dựa trên số liệu công khai, không phải con số Becamex đã công bố.
Điểm khác biệt lớn nhất so với một đợt thoái vốn là dòng tiền. Khi Nhà nước bán bớt cổ phiếu đang có, như cách Petrovietnam đang làm với BSR, tiền bán cổ phiếu chảy về chủ sở hữu. Khi doanh nghiệp phát hành cổ phiếu mới, tiền chảy vào doanh nghiệp và làm tăng vốn chủ sở hữu của chính Becamex.
Phương thức cụ thể vẫn chưa khép lại. Tại ĐHĐCĐ thường niên cuối tháng 6/2026, lãnh đạo Becamex cho biết việc giảm tỷ lệ có thể thực hiện qua thoái vốn hoặc phát hành thêm cổ phiếu, và phương án cụ thể chưa được chốt.Người Quan Sát Tuy nhiên, kế hoạch thành phố vừa duyệt, theo cách các báo thuật lại, ghi hướng "giữ nguyên phần vốn Nhà nước". Đề xuất trước đó của chính Becamex cũng là phát hành cổ phiếu ra công chúng để đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông.Tin nhanh chứng khoán Hai nguồn cùng nghiêng về phát hành mới, vì thoái vốn sẽ làm giảm phần vốn Nhà nước, trái với câu chữ của kế hoạch.
Vì sao là 65%
Các báo chưa dẫn lời giải thích nào của UBND TP.HCM cho con số này, nên ở đây chỉ nêu quy định liên quan. Theo Điều 148 Luật Doanh nghiệp 2020, một nhóm nghị quyết quan trọng của ĐHĐCĐ được thông qua khi cổ đông đại diện từ 65% tổng số phiếu biểu quyết của các cổ đông dự họp tán thành.LuatVietnam Nhóm này gồm thay đổi loại cổ phần, thay đổi ngành nghề kinh doanh, thay đổi cơ cấu tổ chức quản lý, dự án đầu tư hoặc bán tài sản từ 35% tổng giá trị tài sản trở lên, tổ chức lại hoặc giải thể công ty.
Với tỷ lệ trên 65%, một cổ đông vẫn đủ phiếu để tự thông qua các nghị quyết thuộc nhóm này, còn nghị quyết thông thường chỉ cần trên 50%. Đó là quy định. Bài này không suy đoán thành phố chọn mốc 65% vì lý do nào.
Người đang cầm BCM chịu tác động ra sao
Hãy lấy kịch bản tỷ lệ Nhà nước về đúng 65% để thấy độ lớn. Nhóm cổ đông ngoài Nhà nước hiện giữ khoảng 47 triệu cổ phiếu, tức 4,56% công ty. Nếu họ không mua thêm, tỷ lệ của họ trên tổng số cổ phiếu giảm còn khoảng 3,1%. Trong khối ngoài Nhà nước, phần mà nhóm này đang chiếm trọn sẽ chỉ còn khoảng 9%, vì phần còn lại là 485 triệu cổ phiếu mới. Các tỷ lệ này là phép tính của chúng tôi.
Lợi nhuận cũng chia trên nhiều cổ phiếu hơn. Với cùng một mức lãi, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) sau khi tổng số cổ phiếu tăng khoảng 47% sẽ còn khoảng 68% mức cũ. Phép tính này chưa tính đến việc số tiền thu về có thể tạo ra lợi nhuận mới cho Becamex. Phần đó phụ thuộc vào số tiền thực thu và cách doanh nghiệp dùng nó, những điều hiện chưa ai biết.
Bối cảnh lợi nhuận cũng không thuận. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Becamex ghi nhận doanh thu hợp nhất hơn 1.600 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế hơn 300 tỷ đồng, đều giảm mạnh so với cùng kỳ.Người Quan Sát
Lịch sử gần đây cho thấy chuyện phát hành ở Becamex chưa từng trơn tru. Năm 2025, doanh nghiệp lên kế hoạch đấu giá 300 triệu cổ phiếu, dự kiến huy động khoảng 21.000 tỷ đồng, nhưng phải tạm hoãn do diễn biến thị trường không thuận lợi. Sau đó, phương án chào bán 150 triệu cổ phiếu qua đấu giá công khai cũng không được cổ đông thông qua.Người Quan Sát Mục tiêu về trên 65% đòi hỏi lượng cổ phiếu mới lớn hơn cả hai phương án đó.
Về giá, BCM đóng cửa phiên 16/10 ở 38.550 đồng, tăng 300 đồng. Mức biến động này quá nhỏ để đọc ra phản ứng nào của thị trường với kế hoạch.
Những gì kế hoạch chưa trả lời
Bốn điều quyết định tác động thật lên người đang cầm cổ phiếu đều chưa có đáp án.
- Số lượng phát hành quyết định mức pha loãng, từ vài trăm triệu đến gần 485 triệu cổ phiếu tùy tỷ lệ cuối cùng.
- Giá phát hành: giá càng sát giá thị trường thì số tiền vào doanh nghiệp càng lớn trên mỗi cổ phiếu mới, và phần giá trị của cổ đông cũ càng ít bị san sẻ.
- Thời điểm: lộ trình chung của thành phố đặt giai đoạn triển khai từ tháng 7/2027 đến hết 2028, nhưng đó là khung cho cả danh sách, không phải lịch riêng của Becamex.
- Đối tượng mua: đấu giá công khai, như hai phương án năm 2025, buộc cổ đông hiện hữu phải tự đặt mua nếu muốn giữ tỷ lệ. Phát hành kèm quyền mua cho cổ đông hiện hữu thì cho họ cơ hội giữ nguyên tỷ lệ theo quyền.
Các câu trả lời này chỉ xuất hiện khi Becamex công bố phương án phát hành cụ thể và đưa ra ĐHĐCĐ.
Kết luận
Kế hoạch ngày 14/10 chốt chiều đi, chưa chốt con số. Chiều đi là pha loãng: Nhà nước giữ số cổ phiếu, tổng số cổ phiếu tăng, tiền mới vào Becamex. Nếu kế hoạch đi đúng câu chữ, người cầm BCM không mua thêm sẽ thấy phần sở hữu và lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu mỏng đi. Điều chưa ai trả lời được là số tiền thu về có bù được phần mỏng đi đó hay không.
Biến số quyết định là phương án phát hành mà Becamex sẽ trình cổ đông. Nếu phương án có quyền mua cho cổ đông hiện hữu và giá phát hành gần thị giá, phần pha loãng nhẹ đi đáng kể với người muốn giữ tỷ lệ. Nếu lặp lại hình thức đấu giá công khai như năm 2025, cổ đông nhỏ phải cạnh tranh với nhà đầu tư mới để giữ phần của mình. Đó là tài liệu cần đọc kỹ khi nó được công bố.