Sáng 12/10, Tập đoàn Hòa Phát (HPG) công bố số liệu sản xuất và bán hàng quý III. Trong 10,3 triệu tấn thép bán ra 9 tháng năm 2026, thép cuộn cán nóng (HRC) đạt 5,47 triệu tấn, tức khoảng 53% tổng sản lượng bán các sản phẩm thép chính.CafeF Thép xây dựng, mặt hàng từng gắn với tên tuổi Hòa Phát, giờ đứng thứ hai.
Nhìn vào con số, sự đổi chỗ này quan trọng hơn mức tăng sản lượng. Nó cho biết kết quả kinh doanh của tập đoàn từ nay đi theo giá thép cuộn trong khu vực và đơn hàng nước ngoài nhiều hơn là theo chuyện xây nhà trong nước.
Bức tranh sản lượng 9 tháng
Riêng quý III, Hòa Phát sản xuất 3,7 triệu tấn thép thô, tăng 3% so với quý II. Sản lượng bán thép xây dựng, thép cuộn chất lượng cao, thép cuộn cán nóng và phôi đạt 3,8 triệu tấn, tăng 8% so với quý II và tăng 54% so với quý III/2025.CafeF
Lũy kế 9 tháng, tập đoàn sản xuất 10,7 triệu tấn thép thô, tăng 35% so với cùng kỳ, và bán 10,3 triệu tấn, tăng 39%. Công suất thép thô hiện là 16 triệu tấn mỗi năm.CafeF Quy 10,7 triệu tấn của 9 tháng ra cả năm thì được khoảng 14,3 triệu tấn, nghĩa là các lò đang chạy ở mức gần 90% công suất. Dư địa tăng tiếp sản lượng trong quý IV vì thế không còn rộng như hồi đầu năm.
Các nhóm sản phẩm tăng với tốc độ rất khác nhau. Thép cuộn cán nóng đạt 5,47 triệu tấn, tăng 59%, riêng quý III trên 2 triệu tấn, tăng 64% so với cùng kỳ. Thép xây dựng và thép cuộn chất lượng cao đạt hơn 4 triệu tấn, tăng 15%. Phôi thép đạt 811.000 tấn, tăng 69%.CafeF
Tính ngược từ các tỷ lệ tăng trưởng Hòa Phát công bố, 9 tháng năm 2025 tập đoàn bán khoảng 7,4 triệu tấn, trong đó thép cuộn cán nóng khoảng 3,4 triệu tấn. Trong gần 2,9 triệu tấn bán thêm năm nay, thép cuộn cán nóng đóng góp khoảng 2 triệu tấn, tức chừng 7/10 phần tăng thêm. Thép xây dựng góp hơn nửa triệu tấn, phôi góp khoảng 330.000 tấn. Đây là số ước tính của chúng tôi, không phải số do Hòa Phát công bố. Dù vậy, mức tăng 39% của cả tập đoàn thực chất là câu chuyện của một mặt hàng.
Một phần tư thép cuộn quý III đi xuất khẩu
Thông cáo cho biết xuất khẩu chiếm 24,6% sản lượng thép cuộn cán nóng quý III, tới 26 quốc gia và vùng lãnh thổ.CafeF Với sản lượng quý trên 2 triệu tấn, phần đi nước ngoài tương đương gần nửa triệu tấn trong ba tháng.
Khi hơn nửa sản lượng là thép cuộn và một phần tư số thép cuộn ấy bán ra nước ngoài, kết quả của Hòa Phát nhạy hơn với ba nhóm yếu tố.
Giá thép cuộn trong khu vực. Thép cuộn cán nóng là hàng hóa giao dịch xuyên biên giới, nên giá trong nước chịu sức ép trực tiếp từ hàng chào bán của các nhà sản xuất lớn trong khu vực. Thép xây dựng chủ yếu phục vụ công trình trong nước, giá đi theo mùa xây dựng nội địa nhiều hơn.
Rào cản thương mại ở nước nhập khẩu. Mỗi thị trường xuất khẩu mới cũng là nơi có thể mở điều tra chống bán phá giá hoặc áp thuế tự vệ với thép Việt Nam. Thông cáo ngày 12/10 không nêu cơ cấu thị trường xuất khẩu, nên chưa thể biết nửa triệu tấn kia phân bổ ra sao giữa các nơi có rủi ro cao hay thấp.
Nhu cầu của các nhà máy hạ nguồn trong nước. Ba phần tư thép cuộn còn lại bán trong nước, phần lớn cho các nhà máy cán nguội, tôn mạ, ống thép. Nhịp sản xuất của nhóm khách hàng này cũng ảnh hưởng tới đầu ra của Hòa Phát.
Vài năm trước, khi thép xây dựng chiếm tỷ trọng lớn nhất, câu hỏi chính với cổ phiếu HPG là thị trường bất động sản và đầu tư công. Câu hỏi đó vẫn còn, nhưng không còn là câu hỏi duy nhất.
Mảng hạ nguồn: ống và dự ứng lực tăng, tôn mạ lùi
Ở nhóm sản phẩm sau cán, 9 tháng Hòa Phát bán 681.000 tấn ống thép (tăng 9%), hơn 307.000 tấn tôn mạ (giảm 4%) và hơn 192.000 tấn thép dự ứng lực (tăng 66%) so với cùng kỳ.CafeF
Thông cáo chỉ đưa sản lượng, không giải thích vì sao tôn mạ đi lùi trong khi thép cuộn, nguyên liệu đầu vào của chính mảng này, tăng gần 60%. Cũng chưa có số liệu doanh thu hay biên lãi của từng mảng hạ nguồn, nên chưa đủ cơ sở để nói mảng nào đang lãi tốt hơn. Về quy mô, ba mảng này cộng lại khoảng 1,18 triệu tấn trong 9 tháng, chỉ bằng khoảng 11% tổng sản lượng thép chính, chưa phải yếu tố quyết định lợi nhuận tập đoàn.
Sản lượng chưa phải lợi nhuận
Bán nhiều hơn 54% so với cùng kỳ không đồng nghĩa lãi nhiều hơn 54%. Lợi nhuận của một nhà máy thép lò cao phụ thuộc vào chênh lệch giữa giá bán thép và giá nguyên liệu, chủ yếu là quặng sắt và than luyện cốc. Dữ liệu giá cho thấy chênh lệch này không thuận như sản lượng.
Giá thép thanh D10 trong nước giảm từ 15.120 đồng/kg ngày 30/6 xuống 14.210 đồng/kg ngày 30/9, tức giảm khoảng 6% trong quý. Ở phía nguyên liệu, giá than luyện cốc tăng từ 242 USD/tấn lên 261 USD/tấn cùng giai đoạn, tăng khoảng 7,9%, rồi lên 270 USD/tấn ngày 9/10. Giá quặng sắt đi ngược lại, giảm từ 100,2 USD/tấn xuống 96,59 USD/tấn, tức giảm khoảng 3,6%.
Hai chiều nguyên liệu bù trừ một phần cho nhau, nhưng giá thép thành phẩm đi xuống khiến biên lãi mỗi tấn khó giữ được mức của quý II. Cần thêm hai lưu ý. Giá nguyên liệu trên thị trường không chuyển ngay vào giá vốn, vì nhà máy dùng hàng tồn kho mua từ trước. Giá thép thanh D10 cũng chỉ đại diện cho thép xây dựng, còn giá thép cuộn Hòa Phát thực bán trong quý III chưa được công bố trong thông cáo.
Báo cáo tài chính quý III của Hòa Phát, dự kiến công bố trong những tuần tới, sẽ trả lời phần còn lại. Có ba dòng đáng đọc:
- Doanh thu thuần so với sản lượng. Đem doanh thu chia cho khoảng 3,8 triệu tấn sẽ ra giá bán bình quân mỗi tấn. Nếu doanh thu tăng chậm hơn nhiều so với mức 8% của sản lượng so với quý II, giá bán đã giảm.
- Biên lãi gộp. Con số này cho biết chênh lệch giá bán và giá nguyên liệu thực sự còn bao nhiêu sau khi đi qua hàng tồn kho.
- Chi phí lãi vay. Khi một dự án lớn đã đi vào vận hành, lãi vay của khoản vay đầu tư thường thôi được tính vào giá trị công trình và chuyển sang ghi thẳng vào chi phí, nên dòng này cho biết phần lãi gộp bị ăn bớt bao nhiêu trước khi tới cổ đông.
Điều đã rõ và điều chưa rõ
Điều đã rõ: Hòa Phát giờ trước hết là doanh nghiệp thép cuộn, với hơn nửa sản lượng và khoảng 7/10 phần tăng trưởng 9 tháng đến từ mặt hàng này, cùng một phần tư sản lượng thép cuộn quý III bán ra nước ngoài. Với người cầm HPG, giá thép cuộn khu vực và diễn biến thương mại ở các thị trường nhập khẩu đã trở thành biến số chính, ngang hoặc hơn thị trường xây dựng trong nước.
Điều chưa rõ: sản lượng tăng 54% đã thành bao nhiêu lợi nhuận. Nếu biên lãi gộp quý III giữ được gần mức quý II, sản lượng tăng sẽ chuyển thành lãi tăng. Nếu biên lãi co lại theo đà giảm của giá thép và đà tăng của than luyện cốc, phần sản lượng thêm vào chủ yếu bù cho lãi mỗi tấn mỏng đi. Báo cáo tài chính quý III là dữ kiện tiếp theo cần chờ.