Nửa đầu năm 2026, Hoàng Anh Gia Lai (HAG) thu về 3.039 tỷ đồng doanh thu thuần, trong đó trái cây chiếm hơn 2.718 tỷ đồng.Người Quan Sát Trong khi đó, phần lớn vốn mới của tập đoàn lại đang đổ vào cà phê. Giấy chứng nhận đầu tư cho dự án 2.083 ha ở tỉnh Savannakhet (Lào) là mảnh ghép mới nhất của kế hoạch này, và nó cho thấy một điều cổ đông HAG cần nắm: giữa lúc tiền được bỏ ra và lúc tiền quay về thành doanh thu có độ trễ nhiều năm, do cây trồng và nhà máy quyết định.
Dự án ở Savannakhet và người đứng tên
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Việt Nam – Lào 2026 ở Viêng Chăn ngày 8/10, ông Ngô Văn Tuấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính, trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài cho dự án trồng và chế biến cà phê ở Savannakhet. Người nhận là ông Nguyễn Xuân Thắng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai (HAG).CafeF Dự án là một trong 17 văn kiện đầu tư và hợp tác được trao tại hội nghị.
Dự án gồm vùng nguyên liệu 2.083 ha ở huyện Nong và nhà máy chế biến công suất thiết kế 9.470 tấn mỗi năm.Người Quan Sát Tổng vốn đầu tư hơn 29,2 triệu USD, thời gian xây dựng và đưa vào vận hành khoảng 30 tháng.CafeF
Có một chi tiết cần đọc kỹ: HAG không đứng tên chủ đầu tư. Chủ đầu tư trên giấy chứng nhận là CTCP Đầu tư Savannakhet, doanh nghiệp đang hợp tác với Hoàng Anh Gia Lai trong các dự án cà phê ở Lào. Công ty này góp vốn vào Công ty TNHH Nông nghiệp Công nghệ cao Nam Lào, đơn vị trực tiếp triển khai dự án.Người Quan Sát Các bài đưa tin không nêu HAG nắm bao nhiêu phần trăm ở CTCP Đầu tư Savannakhet. Khi tỷ lệ này chưa công bố, người đọc chưa thể tính phần doanh thu hay lợi nhuận của dự án sẽ được hợp nhất vào HAG đến đâu.
Một mảnh trong kế hoạch 20.000 ha
Hoàng Anh Gia Lai đặt mục tiêu có 20.000 ha cà phê ở Việt Nam, Lào và Campuchia vào năm 2028. Theo lộ trình doanh nghiệp công bố, khoảng 3.000 ha đã được trồng trong năm 2025, năm 2026 trồng thêm 7.000 ha, rồi khoảng 5.000 ha mỗi năm trong hai năm tiếp theo.Người Quan Sát Đặt cạnh mục tiêu đó, 2.083 ha ở Savannakhet tương đương khoảng 10,4% kế hoạch. Vì dự án đi kèm nhà máy, hạt cà phê từ vùng trồng này sẽ được chế biến ngay tại chỗ khi nhà máy hoàn thành.
Ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức), Chủ tịch HĐQT Hoàng Anh Gia Lai, từng nói với cổ đông tại ĐHĐCĐ năm 2026 rằng với cà phê Arabica, điểm then chốt là quỹ đất chứ không phải tiền, vì "có tiền mà không có đất thì cũng không thể triển khai".Người Quan Sát Giấy chứng nhận ở Savannakhet giải quyết đúng phần đất cho hơn hai nghìn hecta. Phần còn lại của bài toán thì chỉ thời gian mới giải được.
Độ trễ của cây trồng: tiền ra năm nay, quả về sau hai năm
Cây cà phê không cho thu hoạch ngay năm trồng. Theo khảo sát tháng 8/2026 của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên, các vườn Arabica của HAGL trồng từ năm 2025 ở Gia Lai và Paksong (Lào) sinh trưởng tương đối tốt. Viện dự báo năng suất có thể đạt khoảng 7,2 kg quả mỗi cây trong vụ 2027.CafeF Nói cách khác, lứa cây đầu tiên cần khoảng hai năm mới tới vụ thu đáng kể.
Áp độ trễ đó vào lộ trình 20.000 ha, ta có bức tranh rõ hơn. Lứa 3.000 ha trồng năm 2025 sớm nhất bước vào vụ 2027. Lứa 7.000 ha trồng năm 2026 phải chờ đến khoảng năm 2028. Hai lứa 5.000 ha trồng trong 2027 và 2028 sẽ sang năm 2029 và 2030. Đây là suy luận từ độ trễ của lứa cây đầu tiên, còn năng suất thực tế tùy giống, độ cao và thời tiết từng vùng.
Nhà máy ở Savannakhet cũng có nhịp riêng. Nếu tính 30 tháng từ lúc nhận giấy chứng nhận vào tháng 10/2026, dự án sẽ hoàn tất xây dựng và vận hành vào khoảng giữa năm 2029. Vì vậy, giai đoạn 2026–2028 về bản chất là giai đoạn bỏ vốn: tiền đi ra cho đất, cây giống, chăm sóc và nhà xưởng, còn sản lượng đủ lớn để thành doanh thu đáng kể chỉ bắt đầu xuất hiện ở cuối giai đoạn.
Tiền cho vườn cây đến từ đâu
Theo Người Quan Sát, tổng nhu cầu vốn cho kế hoạch cà phê giai đoạn 2026–2028 được ước tính khoảng 14.220 tỷ đồng. Doanh nghiệp dự kiến huy động từ phát hành trái phiếu, lợi nhuận giữ lại để tái đầu tư, vốn vay trung hạn và đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của CTCP Đầu tư Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HGI).Người Quan Sát
Kênh đã có số liệu giải ngân cụ thể là trái phiếu HAG12601. Cuối tháng 9, HAG công bố đã giải ngân gần 791,8 tỷ đồng trong tổng số 2.000 tỷ đồng huy động qua lô này, tức khoảng 39,6%.Người Quan Sát Số tiền đã đi vào ba dự án: khoảng 164,2 tỷ đồng cho dự án hợp tác trồng cà phê ở Gia Lai thông qua CTCP Chăn nuôi Gia Lai, gần 264,6 tỷ đồng cho một dự án khác cũng ở Gia Lai, và gần 363 tỷ đồng cho dự án ở Campuchia thông qua CTCP Phát triển Nông nghiệp Stung Treng.
Trong danh sách giải ngân này chưa có khoản nào cho Lào. Ngay cả khi phần trái phiếu còn lại được rót hết, 2.000 tỷ đồng mới chỉ bằng khoảng 14% nhu cầu vốn ba năm. Phần lớn còn lại phải đến từ lợi nhuận giữ lại, vốn vay và tiền bán cổ phần HGI. Với cổ đông HAG, điều này có nghĩa là một phần lãi làm ra trong vài năm tới sẽ được dành cho vườn cây, thay vì chia ra hay trả bớt nợ.
Trong lúc chờ, trái cây gánh doanh thu
Báo cáo tài chính bán niên 2026 đã soát xét ghi nhận doanh thu thuần 3.039 tỷ đồng trong sáu tháng đầu năm, trong đó riêng mảng trái cây đóng góp hơn 2.718 tỷ đồng.Người Quan Sát Tức là khoảng 89,4% doanh thu, gần 90%, đến từ trái cây. Cà phê, chăn nuôi và các mảng khác cộng lại chỉ chiếm phần nhỏ còn lại.
Về đầu ra, HAGL đã chuẩn bị trước người mua. Cuối tháng 9, HGI ký biên bản ghi nhớ hợp tác dài hạn với MQ Coffee, doanh nghiệp có trụ sở ở Thượng Hải. Theo nội dung hợp tác, HGI đặt mục tiêu cung ứng 1.000 tấn cà phê Arabica nhân xanh trong năm 2026, sau đó nâng lên 5.000 tấn mỗi năm, với nguồn hàng từ vùng nguyên liệu của HAGL ở Lào.CafeF
Cần đọc đúng mức cam kết của văn bản này. Biên bản ghi nhớ thể hiện ý định hợp tác, chưa phải hợp đồng mua bán có giá và lịch giao hàng cụ thể, và các bài đưa tin cũng không nêu mức giá. Con số 1.000 tấn vì thế là mục tiêu. Sản lượng giao thật mới cho biết vườn cây ở Lào đã cho được bao nhiêu.
Giá cà phê thế giới đang ở mức 288,62 US cent/pound (ngày 9/10). Giá giúp quyết định mỗi tấn bán ra đáng bao nhiêu, nhưng không làm cây ra quả sớm hơn. Thời điểm cà phê thành doanh thu vẫn do tuổi vườn cây quyết định, còn giá chỉ quyết định doanh thu đó lớn hay nhỏ.
Điều cổ đông HAG nên theo dõi
Giai đoạn 2026–2028 là giai đoạn Hoàng Anh Gia Lai bỏ vốn vào cà phê, và trong thời gian này kết quả kinh doanh của HAG phụ thuộc vào trái cây nhiều hơn vào cà phê. Nếu doanh thu trái cây giữ được quy mô hiện tại, tập đoàn có nguồn tiền nội bộ để nuôi vườn cây. Nếu trái cây chững lại, áp lực sẽ dồn sang vốn vay và tiền huy động bên ngoài.
Ba tín hiệu sẽ cho biết mảng cà phê đóng góp bao nhiêu. Thứ nhất là vụ 2027, khi lứa 3.000 ha trồng năm 2025 vào vụ thu đáng kể đầu tiên và năng suất thật được đặt cạnh dự báo 7,2 kg quả mỗi cây. Thứ hai là sản lượng thực giao cho MQ Coffee so với mục tiêu 1.000 tấn. Thứ ba là tỷ lệ sở hữu của HAG ở CTCP Đầu tư Savannakhet, khi được công bố, vì con số này cho biết dự án 2.083 ha ở Lào thực sự thuộc về cổ đông HAG đến mức nào.