Mỗi ngày từ 11 giờ 30 đến 13 giờ, sàn chứng khoán ngừng khớp lệnh. Tin tức thì không ngừng: báo cáo doanh nghiệp, số liệu vĩ mô, diễn biến thị trường quốc tế vẫn chạy suốt giờ nghỉ, còn mọi phản ứng với những tin đó phải dồn lại chờ tới phiên chiều. Khoảng nghỉ này, cùng với mức trần sàn mỗi phiên và các phiên khớp lệnh định kỳ, là khung mà mọi lệnh mua bán cổ phiếu đang phải đi qua.
Tại họp báo quý III của Bộ Tài chính chiều 6/10, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Hoàng Văn Thu cho biết cơ quan này đang nghiên cứu điều chỉnh thời gian và phương thức giao dịch, gồm giao dịch xuyên trưa, nới biên độ dao động giá và bỏ một số phiên giao dịch định kỳ, khớp lệnh định kỳ.CafeF Ủy ban đã chỉ đạo các sở giao dịch đánh giá tác động. Sau khi có kết quả, các phương án mới được xây dựng theo lộ trình và công bố để thị trường chuẩn bị.
Cần nói rõ ngay từ đầu: đây là bước nghiên cứu. Chưa có dự thảo, chưa có mức biên độ mới, chưa có ngày áp dụng. Lệnh đặt hôm nay vẫn theo đúng luật cũ. Bài viết này chỉ ra mỗi hướng đang nghiên cứu đụng vào chỗ nào của luật giao dịch hiện nay, và vì sao một kết luận nhiều người đang dùng, rằng cổ phiếu HNX sang HoSE sẽ chịu biên độ hẹp hơn, chưa thể coi là chắc.
Giờ nghỉ trưa: tin tức chạy, lệnh thì chờ
Theo CafeF ngày 7/10, cổ phiếu HNX hiện giao dịch từ 9 giờ đến 11 giờ 30, nghỉ trưa từ 11 giờ 30 đến 13 giờ, và có phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa từ 14 giờ 30 đến 14 giờ 45. HoSE cũng nghỉ trưa trong cùng khung giờ.CafeF
Cơ chế của khoảng nghỉ khá đơn giản. Một tin ra lúc 12 giờ sẽ chưa được phản ánh vào giá cho tới khi phiên chiều mở, nên toàn bộ lượng lệnh muốn phản ứng với tin đó dồn vào những phút đầu sau 13 giờ. Nếu giao dịch xuyên trưa được áp dụng, như một chuyên gia được CafeF dẫn lời, người giao dịch sẽ không phải chờ tới phiên chiều để phản ứng với thông tin xuất hiện trong giờ nghỉ, và thanh khoản có thể được phân bổ đều hơn trong ngày.
Cái giá của thay đổi này nằm ở hạ tầng. Hệ thống của sở giao dịch và của từng công ty chứng khoán phải chạy liên tục lâu hơn. Đây cũng là lý do ông Thu đặt điều kiện an toàn lên trước: dù chính sách mới có đạt tác động hay không, ủy ban vẫn ưu tiên mục tiêu hệ thống phải an toàn, giao dịch phải thông suốt và ổn định.CafeF
Biên độ: một cổ phiếu được phép đi bao xa trong một phiên
Biên độ dao động quyết định giá trần và giá sàn của mỗi mã trong mỗi phiên. Theo Tuổi Trẻ ngày 3/10, cổ phiếu trên HNX hiện có biên độ 10% mỗi phiên, còn HoSE áp dụng biên độ 7%.Tuổi Trẻ
Biên độ hẹp vận hành như một cái phanh. Khi có tin lớn, giá có thể chạm trần hoặc sàn mà cung cầu chưa gặp nhau. Lệnh mua hoặc lệnh bán dư thừa phải nằm chờ sang phiên sau, và giá mất nhiều phiên mới tới được mức thị trường thực sự chấp nhận. Biên độ rộng hơn cho phép giá đi tới mức đó nhanh hơn. Mặt trái đi kèm: mức biến động trong một phiên lớn hơn, người đánh giá sai sẽ lỗ nhiều hơn trong một ngày, và người vay margin chịu áp lực tài sản bảo đảm nhanh hơn.CafeF Ông Thu không nêu mức biên độ mới tại họp báo.
Ở cùng họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi phát biểu rằng cơ quan quản lý cần xác định rõ thị trường đang cần gì, trong đó có những vấn đề như biên độ giao dịch và rút ngắn thời gian thanh toán.CafeF Biên độ được nhắc tới cả ở cấp ủy ban lẫn cấp bộ, nhưng cả hai mới dừng ở mức đặt vấn đề.
Chỗ giao với chuyện chuyển sàn
Phần này chạm tới người đang cầm cổ phiếu HNX. Theo lịch Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đưa ra ngày 30/9, 23/12/2026 là phiên giao dịch cuối cùng của toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên HNX, các mã tạm ngừng giao dịch hai ngày 24 và 25/12, rồi bắt đầu giao dịch tại HoSE từ 28/12/2026.Tin nhanh chứng khoán
Các bài viết về chuyển sàn trong mấy tuần qua thường lấy luật của HoSE làm mốc cố định: mã HNX sang HoSE thì biên độ hẹp lại từ 10% xuống 7%. Kết luận đó có hai chỗ hở.
Chỗ hở đầu tiên liên quan tới phiên đầu tiên trên HoSE. Theo Tuổi Trẻ, cơ quan quản lý chưa công bố phương án cụ thể về biên độ sau ngày chuyển sàn. Một chuyên gia của Chứng khoán DNSE trả lời Vietstock lưu ý người giao dịch không nên mặc định đây là cổ phiếu mới niêm yết để áp dụng biên độ 20%, cũng không nên tự khẳng định sẽ áp dụng 7% khi chưa có hướng dẫn cho đợt chuyển giao.Vietstock
Chỗ hở thứ hai rộng hơn. Chính con số 7% của HoSE nay nằm trong diện đang được nghiên cứu nới. Nếu biên độ toàn thị trường được điều chỉnh, so sánh 10% với 7% sẽ không còn là phép so sánh đúng. Tuy vậy, chưa thể nói thay đổi nào đến trước. Lịch chuyển sàn đã có ngày cụ thể, còn việc nới biên độ chờ kết quả đánh giá tác động và chưa có mốc nào. Vì thế cách đọc thận trọng nhất lúc này là: biên độ 7% là luật hiện hành của HoSE, nhưng chưa phải con số cuối cùng cho các mã HNX sau ngày 28/12.
Phiên khớp lệnh định kỳ: giá mở cửa và đóng cửa được định ra thế nào
Trong phiên khớp lệnh định kỳ, lệnh không khớp ngay khi đặt. Hệ thống gom toàn bộ lệnh trong một khoảng thời gian rồi chọn ra một mức giá duy nhất cho khối lượng khớp lớn nhất. Giá mở cửa và giá đóng cửa của nhiều mã được xác định theo cách này. Giá đóng cửa lại là mốc để tính giá tham chiếu của phiên sau và để định giá danh mục cuối ngày, nên những phút cuối phiên thường là lúc lệnh lớn dồn vào.
Phát biểu tại họp báo dùng cụm "bỏ một số phiên giao dịch định kỳ, khớp lệnh định kỳ", tức không phải bỏ toàn bộ, và chưa nêu phiên nào. Nếu một phiên định kỳ bị bỏ, giá ở thời điểm đó sẽ được xác định bằng khớp lệnh liên tục, nghĩa là từng lệnh khớp theo thứ tự giá và thời gian. Phiên nào bị bỏ, và giá đóng cửa sau đó được tính ra sao, phải chờ phương án của các sở.
Thanh toán: T+2 và hướng tới T+0
Nội dung thứ tư không thuộc nhóm thay đổi của ông Thu mà do Thứ trưởng Chi nêu: rút ngắn thời gian thanh toán, hướng tới giao dịch T+0 hoặc nghiên cứu khả năng rút ngắn hơn nữa.CafeF Theo phát biểu của ông được VTV dẫn, việc rút ngắn chu kỳ T+2 hiện nay là một trong các cơ chế đang được nghiên cứu.VTV
Với chu kỳ T+2, cổ phiếu mua hôm nay phải hai ngày làm việc sau mới về tài khoản để bán, và tiền bán cũng theo nhịp đó. Tiến tới T+0 nghĩa là rút ngắn khoảng chờ này, vốn của người giao dịch quay vòng nhanh hơn. Hiện chưa có lộ trình hay mốc triển khai nào được nêu. Ông Chi nhấn mạnh chính sách mới phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, và khi đã được đánh giá phù hợp thì cơ quan quản lý cùng các tổ chức thị trường phải chủ động hoàn thiện hạ tầng và hệ thống kỹ thuật.
Phân bảng cổ phiếu: một mảnh khác cùng họp báo
Cũng tại họp báo, ông Thu cho biết ủy ban đang nghiên cứu phương án phân bảng cổ phiếu dựa trên quy mô vốn điều lệ, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và trạng thái của cổ phiếu.CafeF Trạng thái ở đây gồm cảnh báo, kiểm soát, hạn chế, tạm ngừng hoặc đình chỉ giao dịch. Phương án này cũng chưa có ngưỡng cụ thể cho từng tiêu chí.
Những dữ kiện sẽ trả lời câu hỏi "đổi gì, từ khi nào"
Tổng hợp lại, chỉ có lịch chuyển cổ phiếu HNX sang HoSE là đã có ngày. Giao dịch xuyên trưa, nới biên độ, bỏ một số phiên định kỳ và rút ngắn thanh toán đều đang ở bước nghiên cứu. Cho tới khi có văn bản, luật giao dịch đang áp dụng vẫn là luật duy nhất để tính toán cho lệnh của mình.
Có ba mốc cần theo dõi theo thứ tự. Mốc đầu là kết quả đánh giá tác động của các sở giao dịch, vì đây là điều kiện để ủy ban xây dựng phương án. Mốc kế tiếp là dự thảo đưa ra lấy ý kiến, lúc đó mới có mức biên độ cụ thể và biết phiên định kỳ nào bị bỏ. Mốc cuối là lộ trình được công bố, với ngày áp dụng và thời gian để công ty chứng khoán và người giao dịch chuẩn bị.
Với người đang cầm cổ phiếu HNX, mốc gần nhất nằm trên lịch: trước phiên 28/12, HoSE và VNX sẽ cần ra thông báo về giá tham chiếu và biên độ phiên đầu cho các mã chuyển sang. Thông báo đó, chứ không phải phép so sánh 10% với 7%, mới cho biết mã của họ sẽ được giao dịch trong khung nào.