Tuyến metro Nhổn – ga Hà Nội hiện chạy bằng 10 đoàn tàu do Alstom cung cấp.VnExpress Ngày 6/10/2026, Vingroup, qua Vinhomes, ký với chính tập đoàn Pháp này hợp đồng cho 200 đoàn tàu, gấp 20 lần đội tàu của tuyến metro đầu tiên do Alstom làm ở Hà Nội.Media OutReach Hơn một nửa số tàu ấy, 117 đoàn, sẽ do Vingroup lắp ráp tại Việt Nam.CafeF
Với người đang cầm cổ phiếu VIC, hợp đồng này đáng đọc kỹ vì nó đưa tập đoàn vào một khâu mới: không chỉ xây đường ray và nhà ga, mà còn đứng ra làm tàu. Theo lộ trình mà Hà Nội đặt ra, năm 2030 là mốc đưa 5 tuyến vào khai thác, nên phần việc này sẽ sớm đòi hỏi vốn và nhà xưởng cụ thể. Bài này đi qua phần đã có số, vai trò của Vingroup trong dự án metro Hà Nội, và những khoản chưa ai công bố.
Hợp đồng ngày 6/10 có gì
Theo thông cáo do Vingroup phát hành, hai bên ký một hợp đồng cung cấp tàu và một thỏa thuận chuyển giao quyền sử dụng công nghệ.Media OutReach Phía Việt Nam, người ký là bà Nguyễn Thu Hằng, Tổng Giám đốc Công ty CP Vinhomes. Phía Alstom là ông Yann Maixandeau, Giám đốc điều hành khu vực Đông Á của Alstom. Lễ ký diễn ra tại trụ sở Vingroup ở Hà Nội.
Toàn bộ đội tàu là loại Metropolis 5 toa, thân hợp kim nhôm, chạy tự động hoàn toàn không người lái ở cấp GoA4, mức tự động hóa cao nhất. Việc sản xuất chia làm hai phần. 83 đoàn đầu tiên do Alstom thiết kế và sản xuất nguyên chiếc tại cơ sở Valenciennes Petite-Forêt ở Pháp.CafeF Thông cáo của Alstom ghi con số này là "tối đa 83 đoàn". 117 đoàn còn lại do Vingroup lắp ráp tại Việt Nam, còn Alstom cung cấp công nghệ, chuyên môn kỹ thuật, hỗ trợ thiết bị và các linh kiện cốt lõi.Alstom
Đội tàu phục vụ 5 tuyến metro Hà Nội mà doanh nghiệp của Vingroup đảm nhận, gồm tuyến số 1, 2, 8, 10 và 14, tổng chiều dài 303,5 km.VnExpress Xa hơn, quy hoạch Thủ đô định hướng mạng đường sắt đô thị Hà Nội đạt 979 km với 18 tuyến vào năm 2045.Alstom Đó là lý do Alstom gọi Việt Nam là một trong những thị trường giao thông tăng nhanh nhất thế giới.
Ông Nguyễn Việt Quang, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Vingroup, nói trong thông cáo của Alstom rằng hợp đồng là một bước trong chiến lược đưa hạ tầng thành trụ cột mới của tập đoàn.Alstom
Vingroup đang đứng ở những khâu nào
Đặt hợp đồng Alstom cạnh hợp đồng tàu cao tốc ký trước đó, có thể thấy Vingroup cùng lúc đi vào nhiều khâu của ngành đường sắt, với những vai trò khác nhau về chuyện ai bỏ tiền.
Ở tàu cao tốc, Vingroup là chủ đầu tư. VinSpeed, công ty thành viên của Vingroup, là chủ đầu tư hai tuyến Hà Nội – Quảng Ninh dài 120 km và Bến Thành – Cần Giờ dài 54 km.VnExpress VinSpeed đã ký hợp đồng trọn gói giá trị lên tới 1 tỷ euro với Siemens Mobility.Người Quan Sát Siemens cung cấp 10 đoàn tàu Velaro Novo chạy tối đa 350 km/h, kèm hệ thống tín hiệu, điện khí hóa và thông tin liên lạc.CafeF VinSpeed lo phát triển dự án, làm đường ray và hạ tầng. Ở mô hình này, tiền mua tàu đi ra từ phía Vingroup.
Ở metro Hà Nội, Vingroup là nhà thầu. Thông cáo của Vingroup viết rằng tập đoàn là tổng thầu các dự án metro Hà Nội thông qua Vinhomes.Media OutReach Chủ đầu tư là phía thành phố. Nói cách khác, người trả tiền cuối cùng cho đoàn tàu metro là ngân sách, còn Vingroup mua tàu để giao cho công trình mình nhận thầu.
Khâu mới là tự làm tàu. Đây là phần hợp đồng Alstom thêm vào. Với 117 đoàn lắp ráp trong nước, Vingroup bước sang một mảng công nghiệp nặng, cần nhà xưởng, dây chuyền và đội ngũ kỹ thuật riêng.
Đơn tàu đi trước hợp đồng trả tiền
Trong một chú thích ở cuối thông cáo, Alstom cho biết hãng chỉ ghi nhận đơn hàng khi khâu thu xếp tài chính hoàn tất.Alstom Tức là với Alstom, 200 đoàn tàu chưa thành đơn hàng chính thức trong sổ sách cho tới khi tiền cho dự án được thu xếp xong.
Phía thành phố, hợp đồng để trả tiền cho 5 tuyến cũng chưa được ký. Theo Người Quan Sát, Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hà Nội ban hành Nghị quyết 30-NQ/TU ngày 5/10/2026 về chủ trương ký kết, tạm ứng hợp đồng cho 5 tuyến theo hình thức chìa khóa trao tay. Nghị quyết thống nhất chủ trương để thành phố tiếp tục xem xét việc chọn liên danh Vinhomes và CTCP Đầu tư và Xây dựng SGC làm nhà thầu chỉ định, rồi đàm phán và ký hợp đồng. Tổng mức đầu tư của 5 tuyến là hơn 1,3 triệu tỷ đồng, mục tiêu đưa vào khai thác trong năm 2030.Người Quan Sát
Về nguồn tiền, nghị quyết thống nhất chủ trương ưu tiên bố trí đủ vốn để tạm ứng, trong đó có vốn ngân sách thành phố năm 2026. Thành phố cũng được yêu cầu rà soát phần vốn còn thiếu để đề xuất Trung ương xem xét hỗ trợ, ứng vốn. Điều này cho thấy hai việc. Thứ nhất, tiền trả cho đội tàu metro về nguyên tắc đi qua hợp đồng chìa khóa trao tay của thành phố, không phải từ túi Vingroup. Thứ hai, quy mô vốn chưa được cân đối xong, nên tốc độ tạm ứng sẽ quyết định Vingroup phải tự ứng trước bao nhiêu.
Cũng cần nói rõ: con số 1,3 triệu tỷ đồng là tổng mức đầu tư của dự án, không phải giá trị hợp đồng của liên danh, càng không phải doanh thu của Vingroup. Giá trị phần việc mà liên danh nhận chưa được công bố.
Những gì chưa có số
Các nguồn đã công bố đều không nêu những thông tin sau.
- Giá trị hợp đồng Alstom. Cả thông cáo của Vingroup lẫn của Alstom đều không có con số này. Không biết giá một đoàn tàu, cũng không biết phần linh kiện Vingroup phải mua lại từ Alstom cho 117 đoàn lắp trong nước.
- Nhà máy lắp ráp. Địa điểm, công suất, vốn đầu tư và thời điểm chạy dây chuyền chưa được công bố. Tỷ lệ 117/200 chỉ là tỷ lệ theo số đoàn tàu, chưa phải tỷ lệ nội địa hóa theo giá trị.
- Tiến độ giao tàu. Chưa có lịch giao các đoàn sản xuất ở Pháp, trong khi mục tiêu khai thác 5 tuyến là năm 2030.
- Hợp đồng chìa khóa trao tay với thành phố. Chưa ký, chưa có giá trị và chưa có điều khoản tạm ứng cụ thể.
Mỗi khoảng trống này ứng với một rủi ro khác nhau cho cổ đông VIC. Giá trị hợp đồng Alstom cho biết Vingroup cam kết bao nhiêu tiền với nhà cung cấp. Nhà máy cho biết mảng làm tàu cần bao nhiêu vốn đầu tư riêng. Còn điều khoản tạm ứng của thành phố cho biết khoảng thời gian Vingroup phải tự gánh vốn trước khi được trả.
Cách đọc hợp đồng này với cổ đông VIC
Phiên 6/10, VIC đóng cửa ở 232.000 đồng/cổ phiếu, không đổi so với phiên trước. Có vài cách giải thích cho việc giá đứng yên. Thị trường có thể đã biết từ trước rằng Vingroup làm tổng thầu metro, vì vai trò này đã được nhắc tới trước ngày ký. Cũng có thể nhà đầu tư chờ con số giá trị hợp đồng trước khi định giá lại. Dữ liệu hiện có không đủ để nói cách giải thích nào đúng hơn, và một phiên giao dịch cũng quá ngắn để kết luận.
Điều có thể nói chắc là hướng đi của tập đoàn. Trong mảng hạ tầng, Vingroup đang đồng thời làm chủ đầu tư tàu cao tốc, làm nhà thầu metro, và giờ là nhà lắp ráp tàu. Ba vai trò này dùng vốn theo ba cách khác nhau. Tàu cao tốc dùng vốn của chính tập đoàn và thu tiền qua khai thác lâu dài. Metro dùng vốn ngân sách nhưng phụ thuộc vào nhịp tạm ứng. Nhà máy lắp ráp cần vốn đầu tư ban đầu và chỉ có doanh thu khi đơn hàng được giao.
Vì vậy, tín hiệu đáng theo dõi nhất là ngày Hà Nội ký hợp đồng chìa khóa trao tay với liên danh, kèm giá trị hợp đồng và mức tạm ứng. Nếu mức tạm ứng đủ lớn để trả phần lớn tiền mua tàu, đơn hàng Alstom chủ yếu là việc chuyển tiền ngân sách qua tay nhà thầu. Nếu mức tạm ứng nhỏ, Vingroup sẽ phải ứng trước một khoản đáng kể cho đội tàu, cộng thêm vốn xây nhà máy, và đó mới là phần sẽ hiện lên trên bảng cân đối của tập đoàn.