Ngày 30/9/2026, HĐQT Kokuyo, tập đoàn văn phòng phẩm Nhật Bản, đã thông qua việc góp thêm 28 tỷ yên, tương đương khoảng 4.460 tỷ đồng theo tỷ giá Vietcombank ngày 1/10, vào pháp nhân ở Singapore được lập ra để mua 65% cổ phần Tập đoàn Thiên Long (TLG).Vietstock Nghe con số hàng nghìn tỷ, nhiều người cầm TLG sẽ nghĩ ngay đến giá cổ phiếu. Tuy nhiên, bạn có thể hiểu đơn giản rằng đây là tin về tiến độ, chưa phải tin về giá: thương vụ vừa đi thêm một bước, còn bước duy nhất chạm tới cổ đông nhỏ là đợt chào mua công khai tối đa 18,19% cổ phần thì đến nay vẫn chưa có giá và chưa có lịch.Người Quan Sát
Bài viết này sẽ cùng bạn đi lại các mốc từ cuối năm 2025, xác định người cầm TLG đang đứng ở đâu trên lộ trình, rồi giải thích đợt chào mua công khai sẽ vận hành ra sao khi nó tới.
Kế hoạch hai bước từ cuối năm 2025
Kokuyo công bố kế hoạch từ tháng 12/2025 với cấu trúc gồm hai bước.CafeF Ở bước đầu, Kokuyo nhận lô 46,82% cổ phần TLG đang do CTCP Đầu tư Thiên Long An Thịnh nắm giữ. Thiên Long An Thịnh là cổ đông lớn nhất của TLG và là một doanh nghiệp khác của ông Cô Gia Thọ, Chủ tịch HĐQT CTCP Tập đoàn Thiên Long, cũng là người sáng lập công ty. Ở bước sau, Kokuyo chào mua công khai thêm tối đa 18,19% trên thị trường để nâng sở hữu lên khoảng 65%, đủ để biến Thiên Long thành công ty con.Người Quan Sát
Ngày 15/12/2025, Kokuyo lập Synergy Investing ASIA tại Singapore, sở hữu 100%, với số vốn ban đầu chỉ 1 đô la Singapore.Vietstock Bạn có thể hình dung pháp nhân này giống như một chiếc ví rỗng được mở sẵn: nó sẽ là bên đứng tên mua cổ phần Thiên Long, còn tiền thật sẽ được nạp vào sau. Lúc đó, Kokuyo ước tính tổng giá trị thương vụ khoảng 27,6 tỷ yên và dự kiến hoàn tất phần của Thiên Long An Thịnh vào tháng 8/2026, rồi chào mua công khai trong tháng 10 và tháng 11/2026.CafeF
Lịch bị lùi vì khâu thẩm định cạnh tranh
Mốc tháng 8/2026 đã không diễn ra như dự kiến. Theo Chứng khoán Vietcap, tại cuộc họp nhà đầu tư tháng 8/2026, Kokuyo cho biết quá trình sẽ chậm lại vì việc thẩm định theo Luật Cạnh tranh kéo dài hơn dự tính.CafeF
Lý do của sự chậm trễ này khá dễ hiểu. Kokuyo là tập đoàn văn phòng phẩm, còn Thiên Long là doanh nghiệp đầu ngành bút viết tại Việt Nam. Khi hai doanh nghiệp cùng ngành về chung một nhà, cơ quan quản lý gọi đó là tập trung kinh tế, và thương vụ phải được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia xem xét trước khi được thực hiện.
Ngày 9/9/2026, Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) đã ban hành Quyết định 294/QĐ-CT, xác định đây là trường hợp tập trung kinh tế có điều kiện.Người Quan Sát Quyết định này cho phép thương vụ được thực hiện, nhưng chưa có nghĩa là Kokuyo đã nắm Thiên Long.
Những điều kiện đi kèm quyết định cạnh tranh
Để đổi lấy cái gật đầu, nhóm doanh nghiệp sau khi đổi chủ phải thực hiện một loạt cam kết. Theo Người Quan Sát, các điều kiện chính gồm:
- Báo cáo khi được yêu cầu về thị phần bút viết, giá mua bán bình quân, chính sách chiết khấu thương mại và các chương trình hỗ trợ bán hàng.
- Xây dựng quy tắc nội bộ về tuân thủ pháp luật cạnh tranh, kèm đào tạo hằng năm cho nhân sự.
- Lập kế hoạch trước ngày 31/12 hằng năm về ứng dụng khoa học công nghệ, tỷ lệ nguyên liệu tái chế, nhân lực, số dòng sản phẩm mới và sức cạnh tranh quốc tế.
- Tăng vốn cho nghiên cứu và phát triển năm sau cao hơn năm trước 3 tỷ đồng, duy trì trong 5 năm liên tiếp.Người Quan Sát
So với quy mô của Thiên Long, khoản tăng 3 tỷ đồng mỗi năm không lớn, vì riêng nửa đầu năm 2026 doanh thu thuần của TLG đã đạt 2.353,6 tỷ đồng. Ý nghĩa thật sự của các điều kiện nằm ở chỗ khác. Sau khi đổi chủ, Thiên Long không chỉ báo cáo cho cổ đông mà còn phải báo cáo cho cơ quan cạnh tranh về giá bán và chiết khấu trong mảng bút viết, tức là một cơ chế theo dõi xem doanh nghiệp đầu ngành có dùng vị thế để ép giá hay không.
Tiền đã được duyệt nhưng chưa được chuyển
Ba tuần sau quyết định cạnh tranh, HĐQT Kokuyo thông qua khoản góp 28 tỷ yên vào Synergy Investing ASIA, nhỉnh hơn mức 27,6 tỷ yên ước tính ban đầu. Sau đợt góp vốn, quy mô vốn của pháp nhân Singapore sẽ vượt 10% vốn của Kokuyo và trở thành công ty con trọng yếu của tập đoàn.Vietstock
Ở mốc này, người cầm TLG nên đọc đúng hai điểm. Điểm thứ nhất, 28 tỷ yên là vốn góp vào pháp nhân trung gian, không phải giá mua công bố cho từng cổ phiếu. Con số này không cho biết Kokuyo trả bao nhiêu cho lô của Thiên Long An Thịnh, và càng không cho biết giá chào mua công khai, vì vậy bạn không nên tự chia ra để đoán giá.
Điểm thứ hai, tiền vẫn chưa được chuyển. Theo tài liệu Kokuyo công bố, thời điểm góp vốn chưa được xác định và còn phụ thuộc vào các chấp thuận cần thiết từ cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam.Người Quan Sát Kokuyo chưa nêu cụ thể đó là những chấp thuận nào.
Người cầm TLG đang đứng ở đâu
Theo Vietcap, phần việc còn lại gồm hoàn tất nhận lô của Thiên Long An Thịnh, triển khai và hoàn tất chào mua công khai, rồi Kokuyo hợp nhất TLG vào báo cáo tài chính của mình.CafeF Nếu xếp theo thứ tự, phía trước người cầm TLG còn ba bước:
- Chờ các chấp thuận còn lại tại Việt Nam. Đây là điều kiện để tiền từ Kokuyo được chuyển vào pháp nhân Singapore.
- Chuyển nhượng lô 46,82% từ Thiên Long An Thịnh. Đây là giao dịch giữa hai tổ chức, cổ đông nhỏ không tham gia.
- Chào mua công khai tối đa 18,19%. Đây là bước duy nhất trong cả thương vụ mà người cầm TLG trên sàn được hỏi có muốn bán hay không.
Chào mua công khai vận hành ra sao
Nói đơn giản, chào mua công khai giống như việc bên mua dán một tờ thông báo cho mọi cổ đông: "Tôi muốn mua tối đa từng này cổ phiếu, với giá này, trong khoảng thời gian này." Cách làm này khác với việc gom dần trên bảng điện, vì ai muốn bán cũng phải đăng ký và nhận cùng một mức giá, bất kể người bán là ai. Theo quy định hiện hành, có bốn điểm người cầm TLG nên nắm.
Giá do Kokuyo đưa ra nhưng có mức sàn. Giá chào mua không được thấp hơn bình quân giá tham chiếu của 60 ngày giao dịch liền trước ngày gửi đăng ký chào mua. Nếu bên chào mua nâng giá giữa chừng, giá mới sẽ áp dụng cho tất cả cổ đông đã đăng ký bán.VCCI
Hồ sơ phải qua Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Kokuyo sẽ nộp hồ sơ đăng ký chào mua công khai, và thời gian xử lý đã được rút từ 15 ngày xuống 7 ngày làm việc theo Nghị định 245/2025.Báo Chính phủ Chỉ khi bản công bố thông tin về đợt chào mua được đăng tải thì giá và lịch mới chính thức.
Thời hạn đăng ký bán có giới hạn. Một đợt chào mua kéo dài tối thiểu 30 và tối đa 60 ngày giao dịch, kể từ ngày bắt đầu nhận đăng ký bán.VCCI Cổ đông đăng ký qua công ty chứng khoán đang lưu ký cổ phiếu của mình, theo hướng dẫn trong bản công bố thông tin.
Nếu đăng ký bán vượt, phần mua được chia theo tỷ lệ. Khi tổng số cổ phiếu đăng ký bán lớn hơn số Kokuyo chào mua, mỗi cổ đông chỉ bán được một phần, tương ứng với tỷ lệ số cổ phiếu mình đăng ký, không ưu tiên người đăng ký trước.VCCI Phần không được mua vẫn là cổ phiếu của bạn.
Đăng ký bán hay tiếp tục giữ: mỗi lựa chọn dẫn tới đâu
Bài viết này không nói lựa chọn nào tốt hơn, vì câu trả lời phụ thuộc vào giá chào mua mà hiện chưa ai biết. Điều có thể làm là mô tả rõ mỗi con đường dẫn tới đâu.
Nếu đăng ký bán, bạn nhận tiền theo giá chào mua cho phần cổ phiếu được Kokuyo mua. Nếu nhiều người cùng đăng ký và tổng số vượt 18,19%, phần được mua sẽ bị chia theo tỷ lệ, nên bạn khó bán được toàn bộ số cổ phiếu đang có. Phần còn lại vẫn tiếp tục giao dịch trên sàn như bình thường.
Nếu tiếp tục giữ, bạn trở thành cổ đông thiểu số trong một công ty con của Kokuyo. Khi Kokuyo nắm khoảng 65% và ông Thọ cùng người liên quan còn khoảng 10%, phần dành cho mọi cổ đông khác chỉ còn khoảng một phần tư.Người Quan Sát Phần này còn bao gồm các quỹ đã nắm lâu năm, nên lượng cổ phiếu thực sự xoay vòng trên sàn có thể mỏng hơn nữa.
Việc tiếp tục giữ kéo theo hai hệ quả. Hệ quả đầu tiên liên quan đến thanh khoản: trong tháng 9/2026, TLG chỉ khớp trung bình khoảng 205.000 cổ phiếu mỗi phiên, và khi lượng hàng tự do ít đi thì việc mua bán khối lượng lớn sẽ khó hơn. Hệ quả thứ hai liên quan đến quyền quyết định, vì với khoảng 65%, Kokuyo đủ sức tự thông qua phần lớn nghị quyết tại ĐHĐCĐ, kể cả chính sách cổ tức và kế hoạch đầu tư. Về phía ban lãnh đạo hiện tại, ông Thọ đã cho biết tại ĐHĐCĐ 2026 rằng ông dự kiến tiếp tục gắn bó với tập đoàn ít nhất ba năm tới.CafeF
Thị trường đang đọc thương vụ ra sao
Nhìn vào biểu đồ, giá TLG gần như đã đi một vòng. Phiên 1/10/2026, cổ phiếu đóng cửa ở 53.900 đồng, chỉ cao hơn khoảng 1,8% so với mức 52.928 đồng (giá đã điều chỉnh) của phiên 3/12/2025, ngay trước khi tin Kokuyo xuất hiện. Hồi tháng 12 năm ngoái, phản ứng ban đầu khá mạnh: TLG tăng 4,98% phiên 5/12/2025 với hơn 1,56 triệu cổ phiếu khớp lệnh, rồi lập đỉnh 57.603 đồng phiên 8/12 trước khi giảm lại. Đến khi tin về quyết định cạnh tranh được đưa ra, TLG lại giảm 1,47% phiên 22/9/2026 dù khối lượng tăng lên 698.100 cổ phiếu.
Có một vài cách giải thích cho việc giá không chạy theo tiến độ thương vụ. Cách đầu tiên là thị trường đang chờ giá chào mua, vì chưa có con số đó thì không ai tính được mức chênh. Cách thứ hai là tỷ lệ 18,19% có giới hạn: nếu nhiều người cùng đăng ký bán, mỗi người chỉ bán được một phần, nên phần giá cao hơn (nếu có) không áp lên toàn bộ cổ phiếu đang nắm. Cách thứ ba đến từ kết quả kinh doanh, khi nửa đầu năm 2026 doanh thu thuần tăng 15,4% so với cùng kỳ nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ tăng 4,9%, lên 315 tỷ đồng, do chi phí bán hàng tăng 21,4%. Dữ liệu hiện có chưa đủ để nói yếu tố nào chi phối, nhưng việc giá gần như đứng yên qua cả hai mốc tin lớn cho thấy thị trường chưa trả trước cho một mức giá chào mua cụ thể nào.
Tín hiệu cần theo dõi
Với Thiên Long, đích đến đã khá rõ: thương vụ đã qua cửa cạnh tranh, tiền đã được HĐQT Kokuyo duyệt, và doanh nghiệp đang trên đường trở thành công ty con của Kokuyo, kèm các cam kết ghi trong Quyết định 294/QĐ-CT. Với cổ đông nhỏ thì khác, vì bằng chứng hiện có chưa đủ để đánh giá lựa chọn nào có lợi hơn cho đến khi giá chào mua được công bố.
Tín hiệu tiếp theo đáng theo dõi là thông báo hoàn tất chuyển nhượng lô 46,82% của Thiên Long An Thịnh, vì chào mua công khai chỉ được triển khai sau đó. Khi bản công bố thông tin về đợt chào mua được đăng tải, bạn sẽ có đủ ba con số để tự cân nhắc gồm giá chào mua, thời hạn đăng ký bán và số cổ phiếu tối đa Kokuyo mua. Lúc ấy, việc đặt giá chào mua cạnh giá thị trường và mức bình quân 60 phiên, rồi tính thêm khả năng chỉ bán được một phần nếu số đăng ký vượt 18,19%, sẽ giúp bạn hiểu rõ mình đang thực sự đứng trước lựa chọn nào.