Giả sử bạn đang cầm 1.000 cổ phiếu HDB. Vào phiên giao dịch không hưởng quyền, dự kiến là thứ Sáu 9/10, bạn mở ứng dụng chứng khoán và thấy giá trị tài khoản hụt hơn 6 triệu đồng so với hôm trước. Bạn không mất đồng nào cả. Đó là cách thị trường "chia lại" chiếc bánh khi HDBank trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu thay vì tiền mặt.
HDBank đã chọn ngày 12/10/2026 là ngày đăng ký cuối cùng để chia cổ tức bằng cổ phiếu và cổ phiếu thưởng, tổng tỷ lệ 30%.CafeF Cứ 100 cổ phiếu sẽ nhận thêm 30 cổ phiếu. Bài viết này giải thích hai chuyện: vì sao ngân hàng chọn giữ tiền lại, và tài khoản của bạn thay đổi ra sao ở từng mốc từ nay tới cuối tháng 11.
30 cổ phiếu mới đến từ hai nguồn
Bạn có thể hình dung con số 30 được ghép từ hai phần, mỗi phần lấy từ một "ngăn kéo" khác nhau của ngân hàng.
Phần lớn là cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 25%, tức 100 cổ phiếu nhận thêm 25 cổ phiếu. HDBank phát hành tối đa hơn 1,25 tỷ cổ phiếu cho phương án này, lấy từ lợi nhuận chưa phân phối năm 2025 sau thuế và trích quỹ, tương đương 12.513 tỷ đồng theo mệnh giá.Người Quan Sát Đây là khoản mà ngân hàng hoàn toàn có thể trả bằng tiền mặt nếu muốn.
Phần nhỏ hơn là cổ phiếu thưởng tỷ lệ 5%, tổng cộng tối đa hơn 250 triệu cổ phiếu, tương đương 2.502 tỷ đồng theo mệnh giá, lấy từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ.Người Quan Sát Quỹ này vốn được trích từ lợi nhuận các năm trước để dành tăng vốn, nên chuyển nó thành cổ phiếu cũng là đưa quỹ về đúng mục đích ban đầu.
Cộng hai phần lại, vốn điều lệ của HDBank dự kiến tăng từ 50.053 tỷ đồng lên hơn 65.069 tỷ đồng.CafeF Nói đơn giản thì vốn chủ sở hữu của ngân hàng không tăng thêm đồng nào nhờ đợt này. Lợi nhuận chưa phân phối và quỹ dự trữ vốn đã nằm sẵn trong vốn chủ sở hữu, việc chia cổ phiếu chỉ chuyển chúng sang dòng "vốn điều lệ". Khác biệt thật sự nằm ở chỗ khoảng 12.513 tỷ đồng không rời khỏi ngân hàng như khi trả tiền mặt.
Vì sao HDBank không trả tiền mặt
Theo CafeF, phần vốn điều lệ tăng thêm dự kiến được dùng để bổ sung nguồn vốn cho vay trung, dài hạn và vốn lưu động.CafeF Bạn có thể hiểu vốn chủ sở hữu của ngân hàng giống như phần "vốn tự có" khi đi vay mua nhà: vốn tự có càng dày thì càng được vay nhiều. Ngân hàng cho vay càng nhiều thì càng cần vốn để giữ các tỷ lệ an toàn trong giới hạn cho phép.
Và HDBank đang cho vay nhanh. Đến ngày 30/6/2026, dư nợ tín dụng đạt 698.355 tỷ đồng, tăng 18,76% so với đầu năm, trong khi huy động vốn đạt 932.437 tỷ đồng, chỉ tăng 12,1%. Tổng tài sản lên 1,045 triệu tỷ đồng, tăng 12,3%.Người Quan Sát Khi tín dụng chạy nhanh hơn cả huy động lẫn tổng tài sản, nhu cầu giữ lợi nhuận lại làm vốn là có cơ sở.
Tuy vậy, nhu cầu vốn cho vay không phải lời giải thích duy nhất. Chia cổ phiếu cũng là cách HDBank đã làm ở đợt trước. Cuối năm 2025, ngân hàng chia cổ tức năm 2024 bằng cổ phiếu 25% cùng cổ phiếu thưởng 4,69%, đưa vốn điều lệ từ 38.594 tỷ lên hơn 50.053 tỷ đồng.Vietstock Ngoài ra, vốn điều lệ lớn hơn còn là bước đệm cho đợt chào bán riêng lẻ phía sau. Số liệu tín dụng cho thấy động cơ "giữ vốn để cho vay" nặng ký nhất, còn chính sách cổ tức quen thuộc và lộ trình tăng vốn chung là hai yếu tố cộng thêm.
Tài khoản 1.000 cổ phiếu HDB qua từng mốc
Hãy cùng đi qua ví dụ cụ thể. Phiên 30/9, HDB đóng cửa ở 27.500 đồng, nên 1.000 cổ phiếu có giá trị 27,5 triệu đồng. Để dễ theo dõi, phần dưới giả định giá giữ nguyên mức này tới trước ngày giao dịch không hưởng quyền.
Thứ Sáu 9/10: giá tham chiếu chia cho 1,3
Ngày đăng ký cuối cùng 12/10 rơi vào thứ Hai, nên ngày giao dịch không hưởng quyền dự kiến là phiên liền trước, tức thứ Sáu 9/10. Bạn nên đối chiếu lại ngày này trên thông báo chính thức của HoSE hoặc Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC).
Ở phiên này, giá tham chiếu của HDB được điều chỉnh bằng giá đóng cửa phiên trước chia cho (1 + 25% + 5%), tức chia cho 1,3. Với mức 27.500 đồng, giá tham chiếu mới vào khoảng 21.150 đồng. Lúc này 1.000 cổ phiếu chỉ còn khoảng 21,15 triệu đồng, vì 300 cổ phiếu mới chưa được ghi vào tài khoản. Tùy công ty chứng khoán, chúng có thể hiện ở mục "quyền chờ về" hoặc chưa hiện gì.
Khi 300 cổ phiếu đó về, 1.300 cổ phiếu nhân với khoảng 21.150 đồng lại ra xấp xỉ 27,5 triệu đồng. Không đồng nào mất đi, cũng không đồng nào được cho thêm. Có một điểm nhỏ đáng nhớ: ai mua HDB từ phiên 9/10 trở đi sẽ không được nhận 30% này, còn ai bán từ phiên 9/10 vẫn giữ quyền nhận. Mức giá tham chiếu thấp hơn đã tính sẵn điều đó.
Thứ Hai 12/10: chốt danh sách
Đây là ngày VSDC lập danh sách cổ đông có quyền. Nếu có tên trong danh sách, bạn không cần làm thủ tục gì vì cổ phiếu sẽ được phân bổ thẳng vào tài khoản lưu ký.
Khoảng cuối tháng 11: cổ phiếu mới có thể bán
Cổ phiếu mới không về ngay. Ở đợt trước, ngày đăng ký cuối cùng là 19/12/2025.Vietstock Gần 1,15 tỷ cổ phiếu mới được niêm yết bổ sung ngày 13/1/2026 và giao dịch từ ngày 28/1/2026.DNSE Như vậy là khoảng 25 ngày tới khi niêm yết bổ sung và khoảng 40 ngày tới khi bán được.
Nếu đợt này đi theo nhịp tương tự, 300 cổ phiếu mới sẽ được niêm yết bổ sung quanh đầu tháng 11 và giao dịch được vào khoảng cuối tháng 11. Đây chỉ là ước tính dựa trên đợt trước, vì lịch chính thức chưa được công bố. Trong lúc chờ, 1.000 cổ phiếu cũ của bạn vẫn mua bán bình thường.
Thuế và cổ phiếu lẻ
Người nhận cổ tức bằng cổ phiếu chưa phải nộp thuế ở thời điểm nhận. Thuế thu nhập cá nhân chỉ phát sinh khi bán số cổ phiếu đó, gồm 5% tính trên mệnh giá và 0,1% trên giá trị bán.KIS Với mệnh giá 10.000 đồng, phần 5% tương đương 500 đồng cho mỗi cổ phiếu cổ tức. Với 250 cổ phiếu nhận từ phần cổ tức 25%, khoản này là 125.000 đồng, cộng thêm 0,1% giá trị bán như mọi giao dịch khác.
Nếu bạn cầm số cổ phiếu không chia hết, ví dụ 1.005 cổ phiếu, phần nhận thêm sẽ có số lẻ. Báo chí chưa nêu cách HDBank xử lý phần lẻ trong đợt này. Cách chắc chắn nhất là đọc mục xử lý cổ phiếu lẻ trong phương án phát hành hoặc hỏi công ty chứng khoán nơi bạn lưu ký.
Số liệu kinh doanh và phép chia EPS
Nửa đầu năm 2026, HDBank đạt lợi nhuận trước thuế 13.202 tỷ đồng, tăng 31,1% so với cùng kỳ, với ROE 25,4% và ROA 2,17%.CafeF Kế hoạch cả năm là 30.100 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 41% so với năm 2025. Như vậy sau 6 tháng, ngân hàng đã đi được khoảng 43,9% chặng đường.
Những con số này giải thích vì sao ngân hàng có đủ lợi nhuận để chia 25%. Chúng cũng đặt ra một phép tính mà người cầm HDB nên biết. Sau đợt này, cùng một khoản lợi nhuận sẽ chia cho số cổ phiếu nhiều hơn 30%. Nếu lợi nhuận đứng yên, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) sẽ giảm khoảng 23% chỉ vì phép chia.
Muốn EPS giữ được mức cũ, lợi nhuận phải tăng khoảng 30%. Nhịp tăng 31,1% của nửa đầu năm đang nhỉnh hơn ngưỡng đó một chút, tức là chưa có nhiều khoảng đệm. Vì vậy, với cổ đông, chất lượng tăng trưởng lợi nhuận ở các quý tới quan trọng hơn chính tỷ lệ 30%.
Đợt bán riêng lẻ 700 triệu cổ phiếu là chuyện khác
Sau đợt chia 30%, HDBank còn kế hoạch chào bán riêng lẻ 700 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp trong giai đoạn 2026–2027. Phương án đã được ĐHĐCĐ thông qua và Ngân hàng Nhà nước chấp thuận, dự kiến đưa vốn điều lệ lên hơn 72.000 tỷ đồng.CafeF Con số 7.000 tỷ đồng trong lộ trình là giá trị theo mệnh giá, không phải số tiền thu về. Số tiền thật phụ thuộc vào giá chào bán.
Khác với đợt chia 30% phân bổ đều theo tỷ lệ nắm giữ, đợt bán riêng lẻ chỉ dành cho một nhóm nhà đầu tư được chọn. Tính trên khoảng 6,5 tỷ cổ phiếu sau đợt chia, 700 triệu cổ phiếu mới tương đương khoảng 10,8% số cổ phiếu lúc đó. Nếu bán hết, tỷ lệ sở hữu của mỗi cổ đông hiện hữu sẽ co lại khoảng 9,7%.
Giá chào bán, danh sách nhà đầu tư mua và thời điểm thực hiện đều chưa được công bố. Giá chào bán mới là biến số quyết định đợt này có lợi hay thiệt cho cổ đông hiện hữu. Bán giá cao, mỗi cổ phiếu cũ được cộng thêm phần vốn mới. Bán giá thấp, tỷ lệ sở hữu co lại mà phần vốn mang về không bù đủ.
Cổ đông HDB nhận gì và không nhận gì
Ngày 9/10, người cầm HDB không giàu thêm và cũng không nghèo đi, vì giá tham chiếu giảm đúng bằng phần cổ phiếu mới sắp về. Ngày 12/10, họ có tên trong danh sách mà không phải làm gì. Khoảng cuối tháng 11, nếu lặp lại nhịp đợt trước, họ bán được 300 cổ phiếu mới cho mỗi 1.000 cổ phiếu, kèm thuế 5% trên mệnh giá của phần cổ tức khi bán.
Thứ cổ đông không nhận là tiền mặt. Đổi lại, hơn 12.500 tỷ đồng lợi nhuận ở lại ngân hàng làm vốn cho vay, khi tín dụng đã tăng gần 19% chỉ sau 6 tháng. Bản thân tỷ lệ 30% là trung tính với tài sản của bạn. Điều quyết định lựa chọn này có đáng hay không nằm ở việc HDBank dùng phần vốn giữ lại hiệu quả đến đâu.
Hai tín hiệu sẽ trả lời câu hỏi đó. Báo cáo tài chính quý III, dự kiến ra trong tháng 10, sẽ cho thấy lợi nhuận có giữ được nhịp tăng quanh 30% để bù cho số cổ phiếu tăng thêm hay không. Nghị quyết HĐQT về giá chào bán riêng lẻ sẽ cho thấy 700 triệu cổ phiếu được bán ở mức nào so với giá trị sổ sách. Lợi nhuận giữ nhịp và giá chào bán cao thì việc giữ lợi nhuận làm vốn đang phục vụ cổ đông. Lợi nhuận chậm lại hoặc giá chào bán thấp thì phần mỗi cổ phiếu được hưởng sẽ mỏng đi.