Phần lớn các thông báo bán nợ của ngân hàng chỉ liệt kê đất đai, nhà xưởng và máy móc. Thông báo mà BIDV (mã BID) đưa ra cuối tháng 9 với khoản nợ của Ba Huân có thêm một dòng hiếm gặp: hàng tồn kho gồm trứng, gà và thức ăn chăn nuôi.CafeF Chi tiết này nghe có vẻ lạ tai, nhưng nó lại là chìa khóa để hiểu khoản nợ gần 625 tỷ đồng này thực sự đáng giá bao nhiêu.
Điều cần nói ngay từ đầu: thông báo chưa có giá khởi điểm. Vì vậy, bài này không đoán BIDV lời hay lỗ. Thay vào đó, hãy đọc kỹ danh sách tài sản, vì rủi ro thực sự nằm ở cách các tài sản này mất giá theo những nhịp rất khác nhau.
Khoản nợ gồm những gì
Theo thông báo được CafeF và Tài chính và Cuộc sống đưa tin ngày 30/9, dư nợ tạm tính đến 23/9/2026 chia cho hai đơn vị. Công ty CP Ba Huân nợ 494,51 tỷ đồng, trong đó 461,86 tỷ đồng là nợ gốc và 32,65 tỷ đồng là nợ lãi.CafeF Công ty con là Công ty TNHH Công nghệ cao Ba Huân Thạnh Hóa nợ 130,34 tỷ đồng, gồm một khoản gần 77 tỷ đồng và một khoản hơn 53 tỷ đồng.Tài chính và Cuộc sống
Cộng lại, tổng dư nợ được đem ra bán vào khoảng 624,85 tỷ đồng, và thông báo nêu rõ mục đích là xử lý thu hồi vốn.Tài chính và Cuộc sống Nói cách khác, ngân hàng không còn chờ doanh nghiệp trả dần từ dòng tiền kinh doanh mà chọn bán lại quyền đòi nợ để lấy tiền về.
Phần tài sản bảo đảm trải trên ba địa điểm. Ở Vĩnh Tân, Bình Dương có bốn thửa đất liền kề rộng 176.070 m² với 22 dãy chuồng gà, nhà ấp và dây chuyền làm cám. Ở Tân Nhựt, Bình Chánh có nhà máy xử lý trứng trên khu đất hơn 6.364 m², kèm máy phân loại, soi chiếu và đóng gói trứng MOBA-Omnia FT330 nhập từ Hà Lan năm 2021. Ở Thạnh Hóa, Long An cũ có 9 thửa đất rộng 244.386 m² với 14 dãy chuồng, nhà ăn, kho và nhà ở công nhân. Khu đất này là tài sản bảo đảm chung cho cả hai công ty.CafeF
Cộng ba khu đất, diện tích vào khoảng 42,7 ha. Ngoài đất và nhà xưởng, danh sách còn có các khoản phải thu từ đối tác, toàn bộ 100% vốn góp của Ba Huân tại Ba Huân Thạnh Hóa, máy móc trong 14 dãy trại và hàng tồn kho.CafeF
Những gì thông báo chưa nói
Điều báo cáo không nói cũng quan trọng không kém những gì nó liệt kê. Các bài báo ngày 30/9 chưa nêu giá khởi điểm, chưa cho biết bán theo hình thức đấu giá hay thỏa thuận, cũng chưa có hạn nhận hồ sơ. Người đọc cũng không biết đây là lần rao bán đầu tiên hay đã qua nhiều vòng.
Mỗi chi tiết còn thiếu này đều ảnh hưởng tới cách hiểu con số 624,85 tỷ đồng. Dư nợ là số tiền ngân hàng muốn đòi, còn giá bán mới là số tiền thị trường chịu trả. Khi chưa có giá, mọi phán đoán về mức thu hồi của BIDV đều chỉ là đoán.
Con đường dẫn tới bản thông báo
Ba Huân do bà Phạm Thị Huân, người sáng lập Công ty CP Ba Huân, gây dựng. Bà sinh năm 1954, từng được phong danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới, và doanh nghiệp của bà là một trong những doanh nghiệp trứng hàng đầu TP.HCM và phía Nam.CafeF
Khó khăn bắt đầu lộ ra công khai từ cuối năm 2025. Tháng 11/2025, doanh nghiệp bị cưỡng chế bằng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan vì nợ thuế quá hạn hơn 51 tỷ đồng. Cũng trong tháng đó, bà Huân nói với báo chí rằng bà và các thành viên gia đình đã không còn tham gia điều hành. Cuối năm 2025, Ba Huân còn bị ghi nhận chậm đóng bảo hiểm xã hội hơn 6,5 tỷ đồng.CafeF
Sang năm 2026, số nợ thuế giảm nhưng chưa hết. Tính đến hết tháng 7/2026, Ba Huân còn nợ 30,4 tỷ đồng tiền thuế và đứng đầu danh sách nợ của Thuế cơ sở 6 TP.HCM.CafeF Việc nợ thuế giảm từ hơn 51 tỷ xuống 30,4 tỷ đồng cho thấy doanh nghiệp vẫn trả được một phần. Tuy nhiên, với BIDV, quyết định đem cả khoản nợ ra bán cho thấy ngân hàng đã chọn thu hồi vốn thay vì tiếp tục chờ.
Người mua khoản nợ nhận được gì
Với nhà đầu tư mới, "bán nợ" nghe có vẻ xa lạ, nhưng đây là việc ngân hàng làm thường xuyên. Thay vì tự đi kiện hay tự bán từng mảnh đất, ngân hàng bán lại quyền đòi nợ cho một bên khác và nhận tiền ngay. Bên mua bỏ tiền ra với kỳ vọng đòi được nhiều hơn số đã trả.
Theo Điều 368 Bộ luật Dân sự 2015, khi quyền yêu cầu có biện pháp bảo đảm được chuyển giao thì biện pháp bảo đảm đó cũng được chuyển giao theo.Cổng TTĐT Chính phủ Nói đơn giản, ai mua khoản nợ này sẽ đứng vào đúng vị trí của BIDV, có quyền với đất, nhà xưởng, máy móc, khoản phải thu và hàng tồn kho đã thế chấp.
Tuy vậy, quyền này không có nghĩa là người mua được tự ý tới trại gà lấy tài sản. Tài sản bảo đảm chỉ được xử lý theo phương thức đã thỏa thuận, như bán đấu giá, bên nhận bảo đảm tự bán hoặc nhận chính tài sản để trừ nợ. Nếu không có thỏa thuận, tài sản được bán đấu giá.Cổng TTĐT Chính phủ Vì thế, giá người mua sẵn sàng trả không phụ thuộc vào con số dư nợ ghi trên giấy, mà vào việc họ định giá tài sản bảo đảm ra sao sau khi trừ thời gian, chi phí pháp lý và rủi ro xử lý.
Rủi ro thực sự nằm ở tài sản mất giá theo ngày
Đây là chỗ danh sách của BIDV đáng đọc kỹ nhất, vì tài sản bảo đảm của Ba Huân chia thành hai nhóm có nhịp mất giá hoàn toàn khác nhau.
Nhóm thứ nhất là đất, nhà xưởng và máy móc. Hơn 42 ha đất ở Bình Dương và Long An cũ cùng nhà máy trứng ở Bình Chánh có thể nằm yên chờ người mua. Giá của chúng phụ thuộc vào thị trường bất động sản công nghiệp, nông nghiệp và vào tình trạng pháp lý từng thửa. Dây chuyền phân loại trứng nhập năm 2021 thì mất giá theo năm chứ không theo ngày.
Nhóm thứ hai là hàng tồn kho sống. Trứng để lâu sẽ hỏng, gà phải được cho ăn mỗi ngày, và gà đẻ chỉ có giá khi còn đẻ. Thông báo gọi đây là hàng hóa tồn kho luân chuyển, tức lô trứng hôm nay không phải lô trứng tuần sau.Tài chính và Cuộc sống Nếu trại dừng, đàn gà phải bán đi hoặc tiếp tục tốn tiền nuôi, còn trứng thì không chờ được ai.
Khoản phải thu cũng mang tính chất tương tự, vì nó chỉ có giá khi các đơn vị mua hàng của Ba Huân chịu trả tiền. Còn 100% vốn góp tại Ba Huân Thạnh Hóa là vốn trong một công ty cũng đang nợ BIDV và dùng chung khu đất Long An làm tài sản bảo đảm. Giá trị của phần vốn góp này gắn chặt với chính khoản nợ đang được bán, chứ không phải một tài sản độc lập.
Như vậy, người mua phải trả lời hai câu hỏi cùng lúc. Thứ nhất, đất và nhà xưởng đáng giá bao nhiêu nếu bán rời. Thứ hai, trang trại có tiếp tục hoạt động đủ lâu để phần tài sản sống còn giữ được giá hay không. Một bên muốn tiếp quản và vận hành trại sẽ nhìn đàn gà như một cỗ máy đang chạy, còn một bên chỉ muốn thu hồi tiền sẽ gần như chỉ đếm đất.
Ai bị ảnh hưởng
Với cổ đông BIDV, điều cần theo dõi là tỷ lệ giữa số tiền thu về và dư nợ. Nếu khoản nợ được bán thấp hơn dư nợ, phần chênh lệch phải được bù bằng dự phòng rủi ro đã trích hoặc sẽ trích. Mức dự phòng BIDV đã dành cho khoản này chưa được công bố, nên chưa thể nói ngân hàng lỗ bao nhiêu. Ngược lại, nếu đất ở Bình Dương và Long An cũ được định giá tốt, số tiền thu về có thể bù phần lớn dư nợ.
Với người lao động và nhà cung cấp của Ba Huân, việc khoản nợ đổi chủ không xóa đi những gì doanh nghiệp còn nợ họ. Tiền lương, bảo hiểm, tiền thức ăn hay con giống chưa thanh toán vẫn là nghĩa vụ của Ba Huân. Điều thay đổi là chủ nợ có bảo đảm có thể sẽ là một cái tên khác, và cách bên này xử lý tài sản sẽ quyết định trại còn tuyển người, còn nhập thức ăn hay không.
Với nhà đầu tư quan tâm tới nợ và tài sản ngân hàng phát mại, khoản nợ Ba Huân là ví dụ rõ về việc phải tách tài sản thành từng lớp trước khi trả giá. Đất và nhà xưởng cần kiểm tra pháp lý từng thửa, còn hàng tồn kho sống cần được định giá như một phần của hoạt động kinh doanh. Tách khỏi trang trại đang chạy, phần này gần như không giữ được giá.
Con số còn thiếu
Thông báo của BIDV đã cho biết ngân hàng muốn thu về khoảng 624,85 tỷ đồng dư nợ và đang nắm những gì để bảo đảm. Mảnh ghép còn thiếu là giá, nên lúc này chưa đủ căn cứ để kết luận về mức thu hồi.
Tín hiệu đáng theo dõi là giá khởi điểm khi được công bố. Nếu giá khởi điểm sát dư nợ, ngân hàng đang đánh giá đất và nhà máy đủ gánh gần hết khoản nợ. Nếu giá thấp hơn nhiều, hoặc phải hạ qua nhiều vòng, thị trường đang định giá tài sản bảo đảm thấp hơn những gì ghi trên giấy. Khi đó, khoảng chênh sẽ phải được bù từ dự phòng của BIDV.