Phiên gần nhất, giá kẽm giao ngay trên sàn kim loại London đóng cửa ở 3.927,15 USD/tấn, mức cao nhất kể từ tháng 5/2022. So với phiên đầu năm nay ở 3.130,10 USD/tấn, kẽm đã đắt thêm 25,5%. So với cùng ngày năm ngoái ở 2.839,60 USD/tấn, mức tăng là 38,3%.
Nhìn vào con số này, phản xạ đầu tiên là nghĩ tới một cuộc khủng hoảng nguồn cung. Nhưng bảng cân đối của chính ngành kẽm lại kể một câu chuyện khác. Nhóm Nghiên cứu Chì và Kẽm Quốc tế (ILZSG) hồi tháng 4/2026 dự báo thị trường kẽm tinh luyện năm nay thiếu hụt khoảng 19.000 tấn trên tổng nhu cầu khoảng 14 triệu tấn, tức lệch chưa tới 0,14%.Mining.com Đó là định nghĩa của một thị trường cân bằng, không phải một thị trường khan hàng.
Vậy thế giới không thiếu kẽm. Thứ đang thiếu là kẽm đặt đúng chỗ, tại nơi định ra giá tham chiếu cho cả thế giới.
Kim loại đã di chuyển, không biến mất
Tồn kho kẽm đã đăng ký tại hệ thống kho London hiện chỉ còn khoảng 100.525 tấn, và gần một phần ba trong số đó là warrant đã bị hủy, tức đang chờ xuất kho chứ không còn sẵn sàng để giao dịch ngay.Mining Weekly Mức này thấp hơn khoảng 62% so với mốc 264.000 tấn ghi nhận cuối năm 2024, đưa tồn kho khả dụng xuống vùng thấp nhiều năm.
Cùng lúc đó, tồn kho tại hệ thống kho gắn với Sàn giao dịch kỳ hạn Thượng Hải (SHFE) đạt 155.954 tấn tính đến ngày 21/8/2026, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước.Fastmarkets Nói cách khác, số kẽm mà thống kê toàn cầu ghi nhận là đủ dùng vẫn tồn tại, chỉ là nó đang đứng ở phía đông chứ không đứng trong kho phương Tây, nơi hợp đồng kỳ hạn London lấy làm hàng giao.
Thị trường phản ứng đúng như một cơn khan hàng giao ngay. Chênh lệch giữa giá tiền mặt và giá kỳ hạn ba tháng, tức mức giá mà người cần hàng ngay phải trả thêm, có lúc vượt 230 USD/tấn vào cuối tháng 8 trước khi hạ về khoảng 139 USD/tấn tuần đầu tháng 9.Mining Weekly Việc mức chênh lệch này hạ nhiệt một phần không phải ngẫu nhiên: khi tỷ giá SHFE/LME tạo động lực đủ lớn, kẽm từ Trung Quốc bắt đầu chảy ngược trở lại kho phương Tây.Fastmarkets
Cách đọc này không phải lời giải duy nhất. Sản lượng kẽm tinh luyện toàn cầu đã giảm 2,6% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm, do các mỏ lớn như Antamina (Peru) hay Red Dog (Alaska) khai thác vào phần quặng có hàm lượng thấp hơn.Mining Weekly Yếu tố cắt giảm sản lượng thật sự có đóng góp. Nhưng nếu nguyên nhân chính là thiếu cung toàn cầu, tồn kho ở cả hai sàn phải cùng giảm. Thực tế một bên cạn còn một bên phình lên, nên phần lớn cú tăng giá này đang phản ánh chỗ đứng của kim loại nhiều hơn tổng lượng kim loại.
Kẽm rơi vào dòng chi phí nào của tôn mạ Việt Nam
Kẽm là lớp mạ chống ăn mòn phủ lên thép nền, và không có vật liệu nào thay thế được trong sản phẩm tôn mạ kẽm. Giá kẽm tăng vì vậy đi thẳng vào giá vốn của Hoa Sen (HSG) và Nam Kim (NKG). Vấn đề đáng bàn hơn là dòng chi phí đó lớn tới đâu so với phần còn lại.
Theo phân tích của FPTS, thép cuộn cán nóng (HRC) chiếm hơn 68% giá vốn sản xuất của Hoa Sen.VnBusiness Kẽm nằm trong phần còn lại, cùng với điện, khí, hợp kim nhôm và nhân công. Không doanh nghiệp nào công bố riêng tỷ trọng kẽm trong giá vốn, nên mọi con số cụ thể ở đây đều là ước lượng.
Điều đáng chú ý là hai dòng chi phí này đang đi ngược nhau. Trong lúc kẽm lập đỉnh, Formosa Hà Tĩnh hạ khoảng 8 USD/tấn cho HRC giao tháng 9/2026, nối bước Hòa Phát, đưa giá HRC SAE1006 về quanh 522 USD/tấn giao tại TP.HCM.DNSE Tính trên mỗi tấn, kẽm hiện đắt gấp khoảng 7,5 lần thép nền. Nhưng lớp mạ chỉ là một màng mỏng trên tấm thép, còn thép nền chiếm gần như toàn bộ khối lượng vật liệu. Kết quả là dòng chi phí đang rẻ đi mới là dòng chiếm phần lớn giá vốn.
Hai doanh nghiệp đang đứng ở đâu
Quý gần nhất của cả hai đều tốt hơn mặt bằng sáu quý trước đó. Hoa Sen, trong quý 3 niên độ tài chính 2025-2026, đạt doanh thu thuần 9.993 tỷ đồng, lợi nhuận gộp 1.526 tỷ đồng và lãi sau thuế 382 tỷ đồng, tăng 39% so với cùng kỳ.MekongASEAN Biên lợi nhuận gộp tương ứng khoảng 15,3%, và sau chín tháng doanh nghiệp đã vượt kế hoạch lợi nhuận cả niên độ.
Nam Kim, trong quý 2/2026, ghi nhận doanh thu thuần 4.150 tỷ đồng, lợi nhuận gộp hơn 437 tỷ đồng và lãi sau thuế của cổ đông công ty mẹ hơn 104 tỷ đồng, với biên lợi nhuận gộp cải thiện lên khoảng 11%, tăng gần 4 điểm phần trăm so với cùng kỳ.Vietstock
Cần đặt hai kết quả này đúng thời điểm. Cả hai quý đều khép lại trước khi kẽm leo lên vùng đỉnh của tháng 8 và tháng 9. Phần cải thiện biên gộp đến từ giá bán tăng và lượng HRC giá thấp tích trữ từ trước, nghĩa là bộ đệm đó sẽ mỏng dần khi hàng tồn cũ được dùng hết. Đây là lý do vì sao kẽm lập đỉnh chưa hẳn là tin xấu cho quý này, nhưng cũng chưa phải tín hiệu để yên tâm cho quý sau.
Biến số lớn hơn không nằm trên bảng giá kim loại
Sức ép thực sự với tôn mạ Việt Nam nửa cuối năm nay đến từ hàng rào thương mại chứ không phải chi phí đầu vào.
Tại Mỹ, tôn mạ Việt Nam đang chịu thuế chống bán phá giá lên tới 162,96%, khiến xuất khẩu tôn mạ quý 1/2026 giảm 39,8% so với cùng kỳ.Dân Việt Tại châu Âu, từ ngày 1/7/2026 hạn ngạch miễn thuế hằng năm giảm 47% xuống còn 18,3 triệu tấn, trong khi thuế ngoài hạn ngạch tăng lên 50%.VietnamBiz
Mốc gần nhất là Úc. Ủy ban Chống bán phá giá Úc khởi xướng điều tra thép mạ kẽm nhập khẩu từ Việt Nam ngày 30/4/2026 theo đơn của BlueScope, gọi đích danh Hoa Sen và Nam Kim, với biên độ cáo buộc ban đầu lên tới 56,21%.Vietstock Hoa Sen đã lên tiếng khẳng định 56,21% là con số bên nộp đơn tự đưa ra, chưa phải kết luận sơ bộ hay cuối cùng của cơ quan điều tra.CafeF Báo cáo điều tra dự kiến được trình lên bộ trưởng phụ trách trước ngày 2/10/2026.
Khung theo dõi cho nhà đầu tư
Với người đang nắm hoặc theo dõi HSG và NKG, tin kẽm lập đỉnh nên được xếp đúng thứ tự ưu tiên. Đó là một dòng chi phí nhỏ đang đắt lên, trong khi dòng chi phí lớn nhất là HRC đang rẻ đi, và cả hai doanh nghiệp vừa cho thấy khả năng chuyển một phần chi phí sang giá bán trong hai quý gần nhất.
Ba tín hiệu sau mới thực sự quyết định biên lợi nhuận của HSG và NKG trong các quý tới, và không tín hiệu nào đến từ sàn London. Thứ nhất là kết luận điều tra tại Úc đầu tháng 10, vì Úc là một trong số ít cửa xuất khẩu còn mở sau khi Mỹ đóng và châu Âu siết hạn ngạch. Thứ hai là tốc độ tiêu thụ hết lượng HRC giá thấp còn tồn, thứ đang đỡ biên gộp hai quý vừa qua nhưng sẽ mỏng dần. Thứ ba là giá bán tôn mạ nội địa có giữ được nhịp tăng hay không, khi cả hai doanh nghiệp cùng dồn hàng về thị trường trong nước để bù cho các cửa xuất khẩu đang hẹp lại.
Nếu tồn kho kẽm tại London tiếp tục được bổ sung từ nguồn hàng Trung Quốc như tín hiệu đầu tháng 9 cho thấy, mức chênh lệch giá giao ngay sẽ thu hẹp thêm và áp lực chi phí mạ hạ nhiệt mà không cần bất kỳ thay đổi nào về cung cầu toàn cầu. Đó chính là điểm phân biệt giữa một cơn khan hàng theo vị trí kho và một cơn thiếu hụt thật sự. Với HSG và NKG, đây không phải biến số đáng lo nhất trong bức tranh quý tới.