Tám tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,3 triệu tấn cà phê, trị giá 6 tỷ USD.Sở Công Thương Đồng Nai Khối lượng tăng 13,1% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng giá trị lại giảm 9,1%. Nguyên nhân nằm ở giá xuất khẩu bình quân, đã rơi 19,7% xuống còn khoảng 4.538 USD/tấn.Sở Công Thương Đồng Nai
Đây không phải hai sự kiện tình cờ đứng cạnh nhau. Chính lượng hàng bán ra tăng thêm, cộng với vụ mùa kỷ lục của Brazil, là một phần lý do khiến giá thế giới đi xuống. Bức tranh lớn cho thấy đây là câu chuyện về nguồn cung, không phải về nhu cầu suy yếu.
Giá đang ở đâu
Phiên 5/9, cà phê robusta kỳ hạn giao tháng 9/2026 trên sàn London giảm thêm 0,81%, tương đương 27 USD/tấn, còn 3.298 USD/tấn.Thời báo Tài chính Việt Nam Kỳ hạn tháng 11/2026 còn 3.374 USD/tấn. Cách đó năm phiên, ngày 31/8, hợp đồng tháng 9 vẫn đóng cửa ở 3.492 USD/tấn.Dân Trí Chỉ trong một tuần làm việc, robusta mất 5,6%.
Ở trong nước, giá thu mua tại Tây Nguyên ngày 5/9 giảm đồng loạt 500 đồng/kg, xuống 93.200 đến 94.000 đồng/kg, Đắk Lắk ở mức 93.700 đồng/kg.Thời báo Tài chính Việt Nam Cuối tháng 8, mức thu mua bình quân vẫn quanh 95.200 đồng/kg, Đắk Lắk 95.100 đồng/kg.Dân Trí
Đặt hai con số cạnh nhau trong cùng một tuần: London giảm 5,6%, còn Đắk Lắk chỉ giảm 1,5%. Giá trong nước đang đi xuống chậm hơn giá thế giới khá nhiều, và điều này thường xảy ra khi người bán trong nước giữ hàng lại, chưa chấp nhận mặt bằng giá mới. Khoảng cách giữa hai mức giá vì thế đang bị kéo giãn ra, và nếu sàn London tiếp tục đi xuống, phần chênh đó sớm muộn cũng phải được thu hẹp.
Vì sao giá rơi: nguồn cung, không phải nhu cầu
Áp lực đến từ phía cung, và đến cùng lúc từ cả hai nước xuất khẩu robusta lớn nhất thế giới.
Brazil đang bước vào một vụ mùa kỷ lục. StoneX vừa nâng dự báo sản lượng Brazil niên vụ 2026-2027 lên 77,2 triệu bao loại 60 kg, tăng 23,9% so với vụ trước.Doanh nghiệp Hội nhập Quan trọng hơn với Việt Nam là cơ cấu bên trong con số đó: riêng robusta và conilon đạt 25,4 triệu bao, đúng loại cà phê mà Việt Nam bán ra thị trường thế giới.
Hàng cũng đã chảy vào kho sàn giao dịch. Tồn kho robusta đạt chuẩn tại các kho của ICE đã lên 5.004 lô, mức cao nhất trong 9,25 tháng.Doanh nghiệp Hội nhập Hàng sẵn sàng giao nhận nhiều lên thì người mua không còn phải tranh giá. Giới phân tích quốc tế nêu đúng hai nguồn khi giải thích sức ép này: tồn kho tăng và triển vọng nguồn cung từ Việt Nam tốt hơn.Báo Lào Cai
Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa) Nguyễn Nam Hải cho rằng nguồn cung toàn cầu tăng chủ yếu vì giá thế giới duy trì ở mức cao suốt khoảng ba năm qua, điều đã khuyến khích nông dân nhiều nước đầu tư chăm sóc vườn để nâng năng suất.Thời báo Tài chính Việt Nam Nói cách khác, ba năm giá cao đã tự tạo ra lượng hàng để hạ chính nó xuống.
Cũng cần nói cho đủ, đây chưa phải toàn bộ câu chuyện. Tỷ giá đồng USD, dòng tiền của các quỹ đầu cơ trên sàn hàng hóa và tiến độ thu hoạch tại Brazil đều tác động tới giá từng phiên. Nhưng chuỗi giảm kéo dài từ cuối tháng 8 sang đầu tháng 9 trùng khớp với diễn biến tồn kho và sản lượng, không trùng với một cú sốc tiền tệ nào. Nguồn cung vẫn là lời giải hợp lý nhất cho đợt giảm giá này.
Điểm ít được nhắc: hai loại cà phê đang tách khỏi nhau
Trong khi tồn kho robusta chất cao lên, tồn kho arabica đạt chuẩn trên sàn ICE lại rơi xuống 223.762 bao, mức thấp nhất trong 27 năm.Doanh nghiệp Hội nhập Đây là hai tín hiệu ngược chiều nhau trong cùng một ngành hàng, và nó giải thích vì sao không phải giá cà phê nào trên thế giới cũng đi xuống.
Arabica vì thế được nâng đỡ, còn robusta thì không. Phiên 5/9, arabica giao tháng 9 trên sàn New York cũng giảm 1,23% xuống 324,35 US cent/pound.Thời báo Tài chính Việt Nam Mức giảm này khiêm tốn hơn nhiều so với robusta, vì nền giá của arabica vẫn được giữ bởi kho hàng gần cạn. Việt Nam gần như chỉ trồng robusta, nên nước ta đứng trọn vẹn ở chân yếu của thị trường: một tin tốt về tồn kho arabica thấp kỷ lục không chảy về được Tây Nguyên.
Ai chịu phần thiệt
Nông dân là người nhận thiệt hại trực tiếp qua giá thu mua. Từ vùng 97.200 đến 98.000 đồng/kg giữa tháng 8, giá đã lùi về quanh 93.700 đồng/kg. Vụ thu hoạch mới chỉ bắt đầu từ cuối tháng 11/2026,Tạp chí Kinh tế Tài chính nên phần lớn lượng hàng bán ra lúc này vẫn là hàng tồn của vụ cũ, đúng lúc giá đang đi xuống nhanh nhất.
Doanh nghiệp xuất khẩu chịu sức ép mỏng hơn nhiều so với cảm nhận thông thường về một ngành xuất khẩu 6 tỷ USD. Theo Vicofa, lợi nhuận trên doanh thu của ngành cà phê chỉ dao động 1 đến 2%.Tạp chí Kinh tế Tài chính Với biên lợi nhuận mỏng như vậy, tăng khối lượng bán không bù được giá rơi, còn rủi ro lớn nhất nằm ở khoảng lệch giữa lúc mua hàng trong nước và lúc chốt giá bán trên sàn.
Nhà đầu tư chứng khoán khó tìm được cách tham gia sạch sẽ vào câu chuyện này. Hai mã cà phê trên sàn đều có vấn đề riêng. VCF (Vinacafé Biên Hòa) là doanh nghiệp chế biến, được lợi khi nguyên liệu rẻ đi, nhưng giá cổ phiếu đứng ở 293.500 đồng/cp phiên 5/9 với khối lượng khớp lệnh nhiều phiên bằng 0. CPA (Cà phê Phước An) mới là doanh nghiệp xuất khẩu nhân đúng nghĩa, giá 8.600 đồng/cp, song vốn hóa chỉ khoảng 0,2 nghìn tỷ đồng và thanh khoản cũng gần như không có. Mua vào đã khó, bán ra còn khó hơn.
Kênh hợp pháp và có thanh khoản thật cho cá nhân muốn giao dịch giá cà phê là hợp đồng kỳ hạn qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV). Đây là sản phẩm ký quỹ có đòn bẩy, cà phê lại là mặt hàng biến động rất mạnh, nên người tham gia cần hiểu rõ cơ chế gọi bổ sung ký quỹ trước khi mở vị thế. Với phần lớn nhà đầu tư cá nhân, câu chuyện cà phê hiện nay đáng để theo dõi như một chỉ báo về chu kỳ hàng hóa nông sản hơn là một vị thế cần vào ngay.
Điều gì có thể đảo chiều
Có ba mốc cụ thể đáng ghi vào lịch theo dõi.
Thứ nhất là EUDR, quy định chống phá rừng của EU, chính thức áp dụng từ 30/12/2026.Báo Đầu tư Các nhà nhập khẩu châu Âu đã đặt mua với giá cao hơn cho lô hàng đạt chuẩn với hợp đồng ký từ tháng 10/2026, và hiện hơn 30% diện tích cà phê Việt Nam đã có chứng chỉ sản xuất bền vững.Thời báo Tài chính Việt Nam Mức cộng thêm này không đảo được xu hướng giá chung, nhưng nó tách một phần hàng Việt Nam ra khỏi mặt bằng giá thấp.
Thứ hai là tồn kho robusta trên ICE. Nếu con số này tiếp tục leo, giá vẫn còn dư địa giảm. Nếu nó quay đầu, đợt bán ra hiện tại nhiều khả năng đã đi qua đỉnh.
Thứ ba là vụ thu hoạch mới trong nước, bắt đầu từ cuối tháng 11. Vicofa dự báo khối lượng xuất khẩu cả năm 2026 tăng khoảng 8 đến 10% so với 2025,Tạp chí Kinh tế Tài chính nghĩa là lượng hàng ra thị trường còn tăng tiếp trong những tháng tới.
Trong điều kiện hiện tại, khung hợp lý là chấp nhận rằng chu kỳ giá cao 2024-2025 đã kết thúc, chứ không phải đang tạm nghỉ. Niên vụ 2024-2025 khép lại với sản lượng hơn 1,7 triệu tấn và kim ngạch kỷ lục 8,4 tỷ USD.Tạp chí Kinh tế Tài chính Tám tháng của năm nay, lượng bán ra tăng thêm mà tiền thu về chỉ 6 tỷ USD. Nếu tồn kho robusta trên ICE chưa quay đầu và Brazil vẫn về đích với sản lượng như dự báo, kịch bản giá nhích lên trong ngắn hạn chỉ nên được xem là nhịp hồi trong một xu hướng giảm, chứ không phải điểm bắt đầu của chu kỳ tăng mới. Tồn kho ICE và tiến độ vụ thu hoạch cuối tháng 11 là hai tín hiệu đáng theo dõi nhất trong những tuần tới.