Bức tranh giá vàng tuần qua có hai nửa trái ngược nhau. Trên thị trường thế giới, giá đóng cửa ngày 25/8 đạt 4.658,11 USD/ounce, mức cao nhất trong cả giai đoạn.CafeF Chỉ một tuần sau, đến phiên 1/9, con số này còn 4.332,41 USD/ounce, tương đương mất 325,7 USD mỗi ounce, tức 6,99%. Trong khi đó, vàng miếng SJC bán ra tại Việt Nam chỉ lùi từ 150,6 triệu xuống 148,7 triệu đồng mỗi lượng, giảm 1,26%.Báo Lào Cai Vàng nhẫn cũng chỉ giảm tương ứng 1,27%, từ 149,1 triệu về 147,2 triệu đồng mỗi lượng. Người mua vàng trong nước gần như không nhận được phần rẻ đi mà thị trường thế giới vừa tạo ra.
Nhịp giảm bắt đầu từ một bài phát biểu, nhưng không chỉ do bài phát biểu đó
Mốc thời gian khá rõ ràng. Ngày 28/8, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh phát biểu tại hội nghị Jackson Hole, tái khẳng định mục tiêu lạm phát 2% là cố định và cho rằng Fed "còn nhiều việc phải làm" trước khi tin lạm phát cơ bản đã quay về mục tiêu.Federal Reserve Ông đánh giá mức lạm phát PCE 3,7% là đáng lo ngại, và các số liệu mùa hè chưa cho thấy xu hướng nền đã cải thiện thực sự.MarketTimes Ngay phiên đó, vàng giảm sâu 3,21%, phiên giảm mạnh nhất tháng, chỉ số đồng USD tăng 0,4% lên 99,55 và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng 12 điểm cơ bản lên 4,35%.
Cơ chế truyền dẫn ở đây không phức tạp. Vàng không trả lãi, không trả cổ tức, nên khi lãi suất và lợi suất trái phiếu Mỹ được kỳ vọng giữ cao lâu hơn, chi phí cơ hội của việc cầm vàng tăng lên và dòng tiền có xu hướng nghiêng về tài sản có dòng thu nhập. Đến phiên 1/9, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất kể từ tháng 1/2025, vàng giảm tiếp 2,45%, còn xác suất thị trường đặt cho khả năng Fed tăng lãi suất tại cuộc họp 16/9 nhích lên khoảng 66%, từ mức 57% cuối tuần trước đó.Kenh14
Tuy vậy, quy toàn bộ nhịp giảm cho một bài phát biểu là chưa đủ thuyết phục. Ít nhất hai yếu tố khác cùng đóng góp. Thứ nhất là hoạt động chốt lời sau một nhịp tăng nóng: từ 4.055,13 USD/ounce ngày 3/8 lên đỉnh 4.658,11 USD/ounce ngày 25/8, vàng đã tăng 14,9% chỉ trong ba tuần, mức tăng đủ lớn để một bộ phận người nắm giữ hiện thực hóa lợi nhuận ngay khi có tin bất lợi đầu tiên. Thứ hai là giá dầu: Brent vượt lại mốc 90 USD/thùng sau diễn biến quân sự quanh eo biển Hormuz, đẩy kỳ vọng lạm phát nhích lên và củng cố thêm lập luận cho một Fed cứng rắn.CafeF
Dữ liệu hiện tại nghiêng về phía kỳ vọng lãi suất là động lực chính, vì cả ba phiên giảm mạnh đều đi kèm lợi suất Mỹ tăng và USD mạnh lên. Nhưng nếu vàng không vừa trải qua nhịp tăng gần 15% trong ba tuần, phản ứng nhiều khả năng đã nhẹ hơn.
Vì sao giá trong nước không giảm theo
Khoảng cách giữa hai bảng giá đã nới rộng rõ rệt trong vài tuần qua. Quy đổi giá thế giới sang tiền đồng theo tỷ giá 26.096,5 VND/USD, với một lượng bằng 1,20565 troy ounce, mỗi lượng vàng thế giới ngày 28/8 tương đương khoảng 140,1 triệu đồng, trong khi SJC bán ra 150,2 triệu, chênh 7,2%. Đến ngày 1/9, giá thế giới quy đổi chỉ còn khoảng 136,3 triệu đồng mỗi lượng, còn SJC vẫn đứng nguyên ở 148,7 triệu.Tiền Phong Mức chênh vì thế giãn ra khoảng 12 triệu đồng mỗi lượng.
Có hai lý do chính cho độ trễ này. Nguồn cung vàng miếng trong nước vẫn hạn chế so với nhu cầu, nên giá bán lẻ được neo nhiều bởi cân đối cung cầu nội địa hơn là biểu giá quốc tế theo từng phiên. Thêm vào đó, doanh nghiệp kinh doanh vàng thường điều chỉnh giá bán chậm hơn ở nhịp giảm để bảo vệ giá vốn của lượng hàng đã nhập trước đó.
Hệ quả thực tế với nhà đầu tư cá nhân là mức chênh này trở thành một khoản chi phí thực. Người mua vào lúc này trả thêm khoảng 12 triệu đồng mỗi lượng so với giá thế giới quy đổi, và khoản đó chỉ được hoàn lại nếu mức chênh vẫn giữ nguyên khi bán ra. Khoảng chênh này co giãn liên tục, từ mức gần bằng không ngày 19/8 lên 7,2% chỉ sau chín ngày, nên đây không phải một con số cố định.
Hai nhánh dữ liệu quyết định hướng đi tháng 9
Hướng đi tiếp theo của vàng thế giới phụ thuộc vào một chuỗi số liệu Mỹ rất cụ thể, không phải vào dự đoán chung chung. Báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 8 công bố tối thứ Sáu 4/9 là mốc gần nhất.Polymarket Trader Giới phân tích dự báo tăng khoảng 55.000 việc làm, sau khi tháng 7 giảm 23.000, với tỷ lệ thất nghiệp giữ ở 4,1%.FinancialJuice
Ở nhánh dữ liệu xác nhận lập trường cứng rắn: nếu con số thực tế vượt rõ vùng dự báo và chỉ số giá tiêu dùng công bố khoảng ngày 11/9 chưa hạ nhiệt, lập luận cho một lần tăng lãi suất tại cuộc họp 16/9 được củng cố. Trong kịch bản này, vàng thế giới nhiều khả năng chịu thêm áp lực, và đây cũng là lúc giá trong nước khó đứng yên tiếp, vì mức chênh 12 triệu đồng mỗi lượng đã ở vùng cao, doanh nghiệp vàng sẽ phải hạ giá bán để không ôm rủi ro giá vốn.
Ở nhánh ngược lại, thị trường lao động Mỹ đã giảm 23.000 việc làm trong tháng 7, nên khả năng số liệu tháng 8 tiếp tục hụt là có thật. Nếu việc làm thấp hơn dự báo hoặc lạm phát hạ nhiệt, kỳ vọng tăng lãi suất tháng 9 sẽ dịu lại từ vùng 66% hiện tại, USD hạ nhiệt và vàng có cơ hội hồi phục từ vùng 4.330 USD/ounce. Điều cần lưu ý là người mua trong nước sẽ không hưởng trọn nhịp hồi đó, vì khi giá thế giới tăng trở lại mà giá trong nước đã cao sẵn, mức chênh có xu hướng co lại, và phần co lại đó ăn vào lợi nhuận.
Điểm chung của cả hai nhánh là quyết định của Fed ngày 16/9 nơi rủi ro dồn lại đậm nhất. Trước mốc đó, biến động hai chiều theo từng bản số liệu là điều nên được lường trước, thay vì kỳ vọng một xu hướng thẳng theo bất kỳ hướng nào.
Khung theo dõi cho người đang giữ hoặc đang cân nhắc mua vàng
Với người đã nắm giữ vàng dài hạn, nhịp giảm hiện tại mới trả lại khoảng một nửa mức tăng của tháng 8. So với đầu tháng 8, vàng thế giới vẫn cao hơn 6,8%. Ở khung thời gian nhiều năm, vai trò của vàng trong danh mục thường là phòng ngừa rủi ro chứ không phải tạo lợi nhuận theo tuần, nên một nhịp điều chỉnh 7% không tự nó thay đổi lý do nắm giữ.
Với người đang cân nhắc mua mới, lịch theo dõi đã có sẵn theo thứ tự: số việc làm phi nông nghiệp tối 4/9, chỉ số giá tiêu dùng Mỹ khoảng ngày 11/9, rồi quyết định lãi suất ngày 16/9. Cạnh những mốc đó là một chỉ báo có thể quan sát hằng ngày mà không cần chờ tin từ Mỹ: mức chênh giữa giá trong nước và giá thế giới quy đổi. Mua khi mức chênh đang giãn rộng đồng nghĩa với việc trả trước một khoản chi phí có thể biến mất khi bán ra.
Nhà đầu tư có thể cân nhắc: với vai trò phòng ngừa rủi ro, tỷ trọng vàng phổ biến trong danh mục cá nhân thường nằm trong vùng một chữ số đến khoảng 10%, và mua rải nhiều đợt là cách xử lý thông thường trong giai đoạn biến động hai chiều mạnh như tuần tới đây.
Ở nhịp này, giá vàng đang chạy theo kỳ vọng lãi suất Mỹ chứ không theo nhu cầu vàng vật chất, nên lịch công bố số liệu của Mỹ trong hai tuần tới nói được nhiều điều hơn bảng giá niêm yết ngoài cửa hàng. Báo cáo việc làm tối 4/9 sẽ là tín hiệu đầu tiên cho biết kịch bản nào đang chiếm ưu thế.