Chiều 28/8, sàn chứng khoán Việt Nam đóng cửa phiên cuối cùng trước khi bước vào kỳ nghỉ Quốc khánh. Theo thông báo lịch nghỉ của Bộ Nội vụ, người lao động được nghỉ liên tục từ thứ Bảy 29/8 đến hết thứ Tư 2/9, phiên giao dịch kế tiếp rơi vào thứ Năm 3/9.Chinhphu.vn Tính từ tiếng chuông đóng cửa hôm nay, bảng điện tử đứng im tới 5 ngày liền.
Nghe thì đơn giản, chỉ là nghỉ lễ. Nhưng nếu bạn vừa đặt lệnh mua trong phiên 28/8, hoặc đang có khoản vay margin trong tài khoản, 5 ngày đó lại chạm thẳng vào hai thứ vẫn âm thầm chạy trong lúc bạn nghỉ: chu kỳ thanh toán cổ phiếu và đồng hồ tính lãi vay. Bài viết này giải thích điều gì thực sự xảy ra với tài khoản của bạn trong 5 ngày sàn đóng cửa.
Chỉ số gần như đứng yên, nhưng tiền không hề rút đi
VN-Index khép phiên 28/8 ở 1.832,12 điểm, chỉ nhích 0,56 điểm, tương đương 0,03%. Độ rộng gần như chia đôi với 156 mã tăng và 155 mã giảm, đúng hình ảnh quen thuộc của một phiên trước lễ khi không ai muốn làm gì mạnh tay.
Nhưng thanh khoản lại kể một câu chuyện khác hẳn. Giá trị khớp lệnh trên HOSE đạt 15.434 tỷ đồng, cao hơn 8,7% so với bình quân 20 phiên liền trước là 14.198 tỷ đồng, và cao hơn hẳn phiên 27/8 với 13.712 tỷ đồng. Khối lượng khớp toàn thị trường cũng nhích lên 643,9 triệu đơn vị, so với 604,7 triệu đơn vị phiên trước.
Điểm đáng nói là mức này đi ngược hẳn thói quen nhiều năm nay. Thống kê 11 kỳ nghỉ dài từ 2021 đến nay, gồm 6 kỳ Tết và 5 kỳ Quốc khánh, cho thấy phiên cuối trước lễ thường có thanh khoản co lại: 9 trong 11 kỳ có giá trị giao dịch thấp hơn bình quân 20 phiên, mức trung bình chỉ đạt 93,3% so với nền. Phiên 28/8 đạt tới 108,7% so với nền, nằm hẳn ở phía ngược lại của mẫu hình quen thuộc đó.
Vậy nên cách đọc "thị trường vắng vì sắp nghỉ lễ" không khớp với số liệu. Tiền không rút khỏi sàn trước khi nghỉ, mà ở lại và đổi chỗ giữa các mã, đến mức lực mua và lực bán gần như triệt tiêu nhau ở cấp chỉ số chung.
Dòng tiền chuyển sang đâu
Lực đè lớn nhất phiên 28/8 là TCB, giảm 2,05% xuống 33.400 đồng, lấy đi 2,09 điểm của VN-Index. Đây là phần trả lại của nhịp tăng 6,87% hôm 26/8, khi thị trường lan truyền tin đồn hai ngân hàng ngoại muốn mua cổ phần Techcombank. Theo tường thuật phiên của Vietstock, TCB giảm sau khi BNP Paribas phủ nhận kế hoạch mua cổ phần, nhưng mã này vẫn hút gần 300 tỷ đồng thanh khoản chỉ trong nửa đầu phiên, lớn nhất nhóm ngân hàng.Vietstock
Ở chiều ngược lại, nhóm kéo điểm cũng phần lớn là cổ phiếu ngân hàng. STB tăng 2,72% lên 75.500 đồng, đóng góp 2,75 điểm. SSB bật tăng 6,88% lên 17.100 đồng, thêm 1,46 điểm. FPT tăng 1,39% lên 73.200 đồng, góp 1,11 điểm.
Dòng tiền ngoại cũng nghiêng về mua. Tính đến hết phiên sáng 28/8, khối ngoại mua ròng 103,34 tỷ đồng trên cả ba sàn, tập trung mạnh nhất vào FPT với 150,95 tỷ đồng, trong khi VIC bị bán ròng 115,22 tỷ đồng, dẫn đầu chiều bán.Vietstock Riêng VIC đóng cửa đứng giá tham chiếu ở 236.000 đồng, không nằm trong nhóm dẫn dắt lẫn nhóm đè chỉ số phiên này.
Vì sao thanh khoản cao hơn nền đúng phiên trước lễ? Có ít nhất ba cách giải thích cùng đứng được, và số liệu hiện tại chưa đủ để chọn hẳn một. Thứ nhất là chốt lời TCB sau nhịp tin đồn. Thứ hai là kỳ vọng nâng hạng: Vietstock ghi nhận 8 cổ phiếu ngân hàng được đưa vào rổ chỉ số FTSE GEIS, tạo kỳ vọng dòng vốn thụ động mới cho STB và SHB. Thứ ba là hoạt động cơ cấu danh mục cuối tháng, xảy ra định kỳ và không liên quan đến kỳ nghỉ. Dữ liệu hiện có nghiêng về hai cách giải thích đầu vì thanh khoản tập trung rõ ở nhóm ngân hàng, nhưng chưa đủ để loại bỏ cách thứ ba.
Ba điều thực sự thay đổi trong tài khoản của bạn khi sàn nghỉ lễ
Đây là phần quan trọng nhất với người đang có vị thế mở, dù bạn mua bằng tiền mặt hay có vay margin.
Thứ nhất, cổ phiếu mua hôm nay bị khóa lâu hơn bình thường. Thị trường Việt Nam áp dụng chu kỳ thanh toán T+2, và T+1 với T+2 chỉ tính ngày làm việc, không tính cuối tuần và ngày lễ.BSC Với lệnh mua khớp ngày 28/8, T+1 rơi vào 3/9 và T+2 rơi vào 4/9. Cổ phiếu về tài khoản trước 13h ngày 4/9, nghĩa là bạn chỉ bán lại được từ phiên chiều hôm đó. Bảy ngày lịch trôi qua giữa lúc đặt lệnh mua và lúc thực sự có quyền bán. Tiền bán cổ phiếu trong phiên 28/8 cũng chỉ về tài khoản vào sáng 4/9, không sớm hơn.
Thứ hai, lãi vay margin vẫn chạy đều trong lúc sàn đóng cửa. Các công ty chứng khoán tính lãi theo số ngày lịch dư nợ tồn tại, bao gồm cả thứ Bảy, Chủ nhật và ngày lễ.Tin nhanh Chứng khoán Với mỗi 1 tỷ đồng dư nợ margin, riêng 5 ngày nghỉ đã phát sinh một khoản lãi cố định mà bạn không có phiên nào để xoay xở hay bán bớt để giảm dư nợ.
Ở mức lãi suất 10%/năm, chi phí khoảng 1,37 triệu đồng cho mỗi tỷ đồng dư nợ. Ở mức 14%/năm, con số này tăng lên gần 1,92 triệu đồng. Với một tài khoản có vài tỷ đồng dư nợ, chênh lệch giữa các công ty chứng khoán có mức lãi suất khác nhau có thể lên tới vài triệu đồng chỉ trong một kỳ nghỉ.
Thứ ba, khoảng trống thông tin kéo dài 5 ngày. Thị trường quốc tế vẫn giao dịch bình thường trong lúc sàn Việt Nam đóng cửa. Nhà đầu tư trong nước không thể phản ứng bằng lệnh cho tới sáng 3/9, kể cả khi xuất hiện tin bất lợi. Với tài khoản có tỷ lệ ký quỹ sát ngưỡng an toàn, đây là rủi ro dồn nén: một phiên mở cửa giảm mạnh có thể kích hoạt yêu cầu bổ sung ký quỹ ngay khi thị trường trở lại, mà không có 5 ngày trước đó để chuẩn bị.
Khi mở lại phiên 3/9, nên theo dõi gì
Ba tín hiệu sau sẽ nói lên nhiều hơn mức điểm số của riêng phiên đầu tiên sau nghỉ lễ.
Thứ nhất là TCB. Mã này có tỷ trọng vốn hóa lớn trong VN-Index và vừa trải qua trọn một vòng tin đồn rồi phủ nhận. Giá ổn định lại quanh vùng 33.000 đồng hay tiếp tục điều chỉnh sẽ cho biết phần tăng ngày 26/8 còn lại bao nhiêu.
Thứ hai là dòng tiền ngoại. Khối ngoại đã duy trì mua ròng nhiều phiên liên tiếp cuối tháng 8, tập trung vào FPT và nhóm ngân hàng. Nếu chuỗi mua ròng đứt ngay khi mở lại phiên, giả thiết dòng vốn đón đầu nâng hạng cần được xem xét lại.
Thứ ba là chính thanh khoản. Nếu giá trị khớp lệnh giữ trên vùng bình quân 20 phiên, tức trên 14.000 tỷ đồng, cách đọc "tiền ở lại thị trường" của phiên 28/8 được xác nhận. Nếu tụt sâu ngay phiên đầu, khả năng cao phiên 28/8 chỉ là hiệu ứng cơ cấu danh mục cuối tháng.
Thống kê mùa vụ cũng không đứng hẳn về phía người giữ vị thế bằng đòn bẩy qua kỳ nghỉ này: trong 5 kỳ Quốc khánh gần nhất, chỉ 2 kỳ có phiên đầu sau lễ tăng điểm, biên độ trung bình gần bằng không. Đây là một mẫu hình quan sát được, không phải một dự báo.
Nhà đầu tư có thể cân nhắc
Khung phân bổ cho kỳ nghỉ này khá rõ ràng nếu tách theo từng loại tài khoản.
Với danh mục không dùng đòn bẩy, chi phí giữ cổ phiếu qua 5 ngày nghỉ bằng không, và mẫu hình mùa vụ với biên độ dưới 1% không đủ để biện minh cho việc bán rồi mua lại chỉ để "tránh rủi ro nghỉ lễ".
Với danh mục có dư nợ ký quỹ sát ngưỡng an toàn, hạ bớt tỷ lệ vay trước một kỳ nghỉ dài là cách phòng thủ phổ biến, bởi chi phí lãi chắc chắn phát sinh còn khả năng phản ứng bằng lệnh gần như bằng không trong suốt 5 ngày.
Điều duy nhất mọi tài khoản, dù có vay hay không, đều nên nhớ trước khi rời sàn chiều nay là mốc 4/9. Đó là ngày cổ phiếu mua trong phiên 28/8 mới có thể bán ra, và cũng là ngày tiền bán cổ phiếu hôm nay mới thực sự về đến tài khoản.