Ngày 19/8, một tiệm vàng nhận mua lại vàng miếng SJC ở mức 139,7 triệu đồng/lượng.Dân trí Cùng ngày, giá vàng thế giới đóng cửa ở 4.517,78 USD/troy ounce, tỷ giá 26.173,5 đồng/USD, quy đổi ra khoảng 142,55 triệu đồng/lượng. Nói cách khác, người bán một lượng vàng miếng hôm đó nhận về ít hơn giá vàng thế giới quy đổi 2,85 triệu đồng.
Nếu bạn đã theo dõi vàng nhiều năm, con số này nghe khá lạ. Từ khi Investify bắt đầu theo dõi chuỗi dữ liệu vàng miếng vào tháng 12/2021, giá bán ra của SJC bình quân cao hơn giá thế giới quy đổi tới 13,72 triệu đồng/lượng. Đỉnh điểm là ngày 20/3/2026, mức chênh này lên tới 33,71 triệu đồng/lượng. Vậy mà chỉ năm tháng sau, khoản chênh đó gần như bốc hơi hoàn toàn. Điều gì thực sự đứng sau thay đổi này, và nó có ý nghĩa gì với người đang giữ vàng?
Vàng thế giới tăng nhanh, bảng giá trong nước đuổi theo
Tuần 18-25/8 là một trong những tuần tăng mạnh nhất của vàng thế giới năm nay. Giá vàng đi từ 4.334,92 USD/troy ounce ngày 18/8 lên 4.677,04 USD/troy ounce sáng 25/8, tương đương mức tăng 7,9% chỉ trong năm phiên.Tuổi Trẻ
Bảng giá trong nước đi chậm hơn hẳn. Giá bán ra vàng miếng SJC nhích từ 144,3 triệu lên 150 triệu đồng/lượng trong cùng khoảng thời gian, tức chỉ tăng 3,9%. Khi một bên chạy nhanh còn một bên đi chậm, khoảng cách giữa hai bảng giá bị ép lại rất nhanh: đầu tuần còn 7,33 triệu đồng/lượng, đến 19/8 chỉ còn 147.000 đồng, gần như bằng 0. Phiên 24/8, mức chênh nhích lại lên 3,83 triệu đồng, tức khoảng 2,6% giá bán.
Vàng nhẫn còn đi xa hơn. Ngày 19/8, giá mua vào vàng nhẫn 99,99 ở mức 136,2 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá thế giới quy đổi 6,35 triệu đồng; giá bán ra 140,7 triệu đồng/lượng cũng thấp hơn thế giới 1,85 triệu đồng. Ai cầm vàng nhẫn muốn bán ra trong tuần đó, nhận về mức giá không bằng giá vàng thế giới quy đổi.
Không phải chuyện của một tuần
Nếu chỉ nhìn tuần này, bạn dễ kết luận rằng vàng thế giới tăng quá nhanh nên bảng giá trong nước chưa theo kịp. Cách đọc đó đúng một phần, nhưng bỏ sót đoạn đường dài hơn phía sau.
Tính theo tỷ lệ, mức chênh giữa giá bán vàng miếng SJC và giá thế giới quy đổi đã đi từ 23,7% ngày 20/3, xuống còn 9,7% đầu tháng 8, rồi 2,6% ngày 24/8. Phần lớn quãng đường thu hẹp này diễn ra trong tháng 5, tháng 6 và tháng 7, tức trước khi đợt tăng của vàng thế giới tuần này bắt đầu. Đợt tăng ấy chỉ đẩy phần chênh lệch còn lại về sát 0 và có lúc đảo dấu, chứ không phải là nguyên nhân tạo ra cả xu hướng.
Một điểm kỹ thuật cần lưu ý: giá thế giới quy đổi ở đây là giá giao ngay nhân tỷ giá, chưa cộng thuế nhập khẩu, phí gia công và phí vận chuyển. Vì vậy mức chênh 2-3 triệu đồng/lượng hiện nay không phải toàn bộ là lợi nhuận của doanh nghiệp kinh doanh vàng.
Vì sao cầu vàng yếu đi hai quý liên tiếp
Nguyên nhân rõ nhất nằm ở chiều cầu. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, nhu cầu đầu tư vàng miếng và vàng xu tại Việt Nam quý I/2026 giảm 24% so với cùng kỳ, còn 9 tấn. Sang quý II, con số này chỉ còn 6,5 tấn, giảm 31% so với cùng kỳ. Nhu cầu vàng trang sức quý II cũng giảm 28% so với cùng kỳ, xuống 1,8 tấn, mức giảm mạnh nhất trong nhóm nước Đông Nam Á mà tổ chức này theo dõi.Tin nhanh Chứng khoán
Bạn có thể hiểu cơ chế này khá đơn giản: khi người dân không còn xếp hàng mua bằng mọi giá, doanh nghiệp kinh doanh vàng không còn lý do để đẩy giá mua vào lên cao nhằm tranh nguồn hàng. Ở chiều ngược lại, một bộ phận người đang giữ vàng tranh thủ giá cao để bán ra, làm tăng nguồn cung ngay tại quầy. Hai lực này cùng kéo giá niêm yết trong nước về gần giá thế giới hơn.
Sức cầu yếu đi vì nhiều lý do cộng dồn: mặt bằng giá đã quá cao so với thu nhập, lãi suất tiền gửi vẫn đủ hấp dẫn để giữ tiền trong ngân hàng, và nguồn cung vàng cũng đã cải thiện.VietnamNet Nói đơn giản, người mua vàng vật chất năm nay có thêm lựa chọn cạnh tranh mà những năm khan hàng trước đó gần như không có.
Khung pháp lý đã bỏ giả định khan hiếm
Lớp nguyên nhân thứ hai đến từ chính sách. Nghị định 232/2025/NĐ-CP được ban hành ngày 26/8/2025 và có hiệu lực từ 10/10/2025, bãi bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng cùng độc quyền xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng. Sản xuất vàng miếng chuyển thành ngành nghề kinh doanh có điều kiện, do Ngân hàng Nhà nước cấp phép, với yêu cầu vốn điều lệ từ 50.000 tỷ đồng với ngân hàng thương mại và từ 1.000 tỷ đồng với doanh nghiệp.Báo Chính phủ
Bạn cần thận trọng khi quy hết tác động cho chính sách này. Tính đến giữa tháng 4/2026, thời điểm có thông tin công khai gần nhất, Ngân hàng Nhà nước mới tiếp nhận 11 hồ sơ xin cấp phép sản xuất vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu, và cơ quan này cho biết đang xem xét thận trọng.Dân trí Danh sách đơn vị chính thức được cấp phép vẫn chưa được công bố đầy đủ. Nói cách khác, phần lớn tác động cho tới lúc này đến từ việc thị trường không còn định giá trên giả định khan hiếm vĩnh viễn, chứ chưa phải từ một khối lượng vàng miếng mới đã thực sự chảy ra quầy.
Chi phí thật khi mua vàng vẫn còn đó
Chênh lệch với giá thế giới co lại không có nghĩa là mua vàng lúc này gần như không mất phí. Khoản chi phí lớn nhất với người mua vàng vật chất vẫn là chênh lệch giữa giá mua và giá bán ngay tại quầy, và khoản này không biến mất theo giá thế giới.
Ngày 24/8, vàng miếng SJC mua vào 147 triệu và bán ra 150 triệu đồng/lượng. Nếu bạn mua một lượng rồi bán lại ngay trong ngày, bạn mất 3 triệu đồng, tương đương 2% giá mua. Với vàng nhẫn 99,99, giá mua vào 143,5 triệu và bán ra 148 triệu đồng/lượng, khoảng cách là 4,5 triệu đồng, tức 3% giá mua. Khoản chi phí này tồn tại độc lập với việc mức chênh so với thế giới đang thu hẹp hay mở rộng.
Điều gì đã đổi với người giữ vàng
Suốt bốn năm qua, người mua vàng miếng trong nước trả một khoản chênh rất lớn để vào, và nhận lại chính khoản chênh đó khi ra, miễn là thị trường vẫn khan hàng. Khoản chênh đó vừa mất đi, và hệ quả có hai chiều rất rõ.
Với người mới bắt đầu tích lũy dài hạn, chi phí gia nhập đang ở vùng thấp nhất kể từ cuối năm 2021: khoảng 2-3% so với giá thế giới, thay vì 10-20% như phần lớn giai đoạn trước. Nhưng với người đã giữ vàng miếng từ trước, lớp đệm nội địa từng nâng đỡ giá trị tài sản không còn nữa. Lãi lỗ của một lượng vàng SJC từ đây gần như bám hoàn toàn vào hai biến số là giá vàng thế giới và tỷ giá USD/VND, thay vì được nâng đỡ bởi mức chênh trong nước như trước.
Điều này cũng đặt vàng vật chất vào thế so sánh trực diện hơn với các kênh giữ tiền khác. Khi lớp đệm biến mất, lợi suất của vàng chỉ còn là biến động giá quốc tế trừ đi 2-3% chi phí mua bán tại quầy. Bạn có thể đối chiếu con số đó với lãi suất tiền gửi hoặc các sản phẩm thu nhập cố định để cân đối tỷ trọng tài sản, thay vì mặc định coi vàng là kênh luôn có lợi thế riêng.
Tín hiệu cần theo dõi
Mức chênh thấp hiện nay chưa phải trạng thái đã khóa cứng. Có ba tín hiệu sẽ quyết định nó neo lại hay bật lên trở lại trong những tuần tới.
Thứ nhất là tiến độ Ngân hàng Nhà nước công bố danh sách cấp phép sản xuất vàng miếng và hạn mức nhập khẩu vàng nguyên liệu. Đây là yếu tố quyết định nguồn cung thực có tăng đúng như kỳ vọng thị trường đang phản ánh vào giá hay không.
Thứ hai là tốc độ điều chỉnh bảng giá trong nước trong vài phiên tới. Nếu vàng thế giới giữ quanh vùng 4.650-4.700 USD/troy ounce, các doanh nghiệp trong nước nhiều khả năng còn nâng tiếp giá niêm yết, và mức chênh sẽ hồi về vùng vài triệu đồng.
Thứ ba là dấu hiệu cầu tích trữ quay lại. Nếu có một cú sốc vĩ mô kéo dòng người xếp hàng mua vàng trở lại như giai đoạn đầu năm, cơ chế đẩy giá mua vào tranh nguồn hàng có thể tái hiện và mức chênh mở rộng nhanh trở lại. Trong kịch bản đó, người mua đuổi ở vùng giá cao sẽ trả lại đúng khoản chênh vừa biến mất.