Ngân hàng Nhà nước vừa thay đổi cách tính một phần tiền gửi của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số LDR. Đây là tin tích cực cho bảng cân đối của các ngân hàng thương mại nhà nước đang nắm phần lớn nguồn tiền này. Tuy vậy, điều chỉnh công thức không làm dư nợ, nhu cầu vay hay thu nhập lãi tăng lên trong một đêm. Với nhà đầu tư, điểm cần đọc đúng là mức độ hỗ trợ có phân hóa, thay vì suy ra lợi nhuận sẽ đồng loạt đi lên.
Luận điểm của bài viết khá đơn giản: Quyết định 1743 tạo thêm khoảng đệm kỹ thuật rõ rệt cho các ngân hàng thương mại nhà nước, đặc biệt là VCB, BID và CTG trên sàn. Nhưng lợi ích lợi nhuận vẫn là một kịch bản có điều kiện. Nó chỉ được xác nhận khi tín dụng được giải ngân cho khách hàng tốt, chi phí vốn không tăng trở lại và chất lượng tài sản không xấu đi.
Quyết định mới thay đổi gì trong công thức LDR?
LDR là tỷ lệ giữa dư nợ cho vay và tổng tiền gửi được dùng để tính theo quy định. Bạn có thể hình dung đây là thước đo cho biết ngân hàng đã sử dụng bao nhiêu phần nguồn vốn huy động để cho vay. Khi dư nợ tăng nhanh hơn mẫu số, LDR tiến gần giới hạn và ngân hàng phải thận trọng hơn với việc mở rộng bảng cân đối.
Trước ngày 1/8, ngân hàng phải loại trừ 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu số LDR, nên chỉ 20% khoản tiền này được tính. Quy định hiện hành cho phép Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định tỷ lệ khác trong từng thời kỳ.CafeF
Ngày 30/7, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Quyết định 1743, giảm phần phải loại trừ xuống còn 50%. Điều đó có nghĩa 50% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc được đưa vào mẫu số, tăng từ 20% trước đó. Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/8/2026 đến hết ngày 31/7/2028, nên đây là một thay đổi đã ban hành chứ không phải đề xuất.Thời báo Ngân hàng
Về số học, mẫu số lớn hơn trong khi dư nợ không đổi sẽ kéo LDR giảm xuống. Nhờ vậy, ngân hàng có thêm khoảng đệm so với mức tối đa 85% và bớt áp lực phải tăng huy động chỉ để đáp ứng giới hạn này. Đây là lợi ích thật, nhưng mới là lợi ích về khả năng cân đối nguồn vốn.
Dòng tiền Kho bạc quyết định nơi hưởng lợi
Điều đáng chú ý trong dữ liệu là tiền gửi Kho bạc không phân bổ đều. Cuối tháng 3/2026, tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại hệ thống ngân hàng là 626.716 tỷ đồng. Khối ngân hàng thương mại nhà nước nắm 624.167 tỷ đồng, tương đương 99,59% tổng số dư.CafeF
Con số này giải thích vì sao tác động trực tiếp tập trung ở Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank. Các ngân hàng thương mại cổ phần vẫn áp dụng cùng công thức, nhưng mẫu số gần như không thay đổi nếu không có tiền gửi Kho bạc. Trên sàn, VCB, BID và CTG là các mã đại diện trực tiếp hơn; Agribank hưởng lợi về vận hành nhưng chưa niêm yết.
Big4 đang sát giới hạn, chưa phải chạm trần
Tại ngày 31/3/2026, LDR của Vietcombank là 84,54%, VietinBank là 83,48%, Agribank là 83,28% và BIDV là 82,94%. Tất cả đều dưới mức giới hạn 85%, nhưng khoảng cách không lớn.CafeF
Từ ngữ ở đây quan trọng. Các tỷ lệ này đang sát ngưỡng, không phải chạm ngưỡng hay vượt ngưỡng. Khi phần tiền gửi Kho bạc được tính tăng lên, một ngân hàng có thể lùi xa hơn khỏi giới hạn bằng thay đổi kỹ thuật của mẫu số. Điều này giúp việc quản trị tăng trưởng tín dụng linh hoạt hơn, chứ không phải một giấy phép cho vay không giới hạn.
Sự chênh lệch LDR ban đầu cũng không cho phép suy luận ngân hàng nào sẽ tăng lợi nhuận nhiều nhất. Quy mô khoản tiền gửi được tính thêm, hạn mức tín dụng, năng lực vốn và nhu cầu vay mới quyết định phần dư địa có thể chuyển thành tài sản sinh lãi.
Khoảng đệm không tự biến thành tăng trưởng tín dụng
Thứ nhất, ngân hàng vẫn phải hoạt động trong hạn mức tăng trưởng tín dụng do cơ quan điều hành phân bổ. Nếu hạn mức không thay đổi, việc LDR giảm không tự tạo ra quyền mở rộng dư nợ. Khoảng đệm mới khi đó chủ yếu giúp ngân hàng chủ động hơn trong việc phân bổ nguồn vốn đã được cho phép.
Thứ hai, tín dụng cần bên vay đủ chất lượng, có dự án khả thi, dòng tiền trả nợ và nhu cầu vốn thật. Nếu không tìm được nhu cầu đạt chuẩn, dư địa LDR vẫn nằm trên bảng cân đối thay vì chuyển thành lãi cho vay. LDR cũng không thay thế cho an toàn vốn và quản trị rủi ro: hạ chuẩn tín dụng để tận dụng khoảng đệm có thể làm chi phí dự phòng bào mòn thu nhập lãi ở các kỳ sau.
Nguồn tiền Kho bạc cũng không giống hoàn toàn tiền gửi dân cư ổn định. Quyết định yêu cầu tổ chức tín dụng theo dõi chênh lệch quy mô và kỳ hạn giữa nguồn vốn này với sử dụng vốn, đồng thời bảo đảm thanh khoản nếu Kho bạc rút tiền trước hạn.Thời báo Ngân hàng Vì thế, phần tiền được tính vào mẫu số không đồng nghĩa ngân hàng có thể coi đây là nguồn vốn dài hạn để cho vay dài hạn một cách thoải mái.
NIM là biến số tiếp theo cần được xác nhận
Tác động thuận lợi đầu tiên có thể nằm ở chi phí vốn. Khi áp lực LDR hạ bớt, các ngân hàng thương mại nhà nước có thể không cần cạnh tranh huy động bằng mọi giá. Nếu chi phí vốn biên giảm trong khi lợi suất cho vay được giữ vững, NIM có cơ sở cải thiện.
Nhưng đây không phải quan hệ một chiều. Dư địa lớn hơn có thể khiến cạnh tranh để giành khách hàng tốt tăng lên, từ đó kéo lãi suất cho vay xuống. Nếu lợi suất tài sản giảm nhanh hơn chi phí vốn, NIM không mở rộng dù tín dụng tăng. Bài toán lợi nhuận vì vậy không nằm ở con số LDR đơn lẻ mà ở cách ngân hàng sử dụng khoảng đệm đó.
Các ngân hàng thương mại cổ phần ít nhận tiền gửi Kho bạc có thể hưởng lợi gián tiếp nếu cạnh tranh huy động dịu đi. Đây là tác động lan tỏa qua thị trường tiền gửi, không phải lợi ích trực tiếp từ việc thay đổi mẫu số.
Điều cần theo dõi sau ngày 1/8
Quyết định 1743 đã tạo ra một tín hiệu tích cực có điều kiện cho nhóm ngân hàng thương mại nhà nước. Luận điểm không phải lợi nhuận sẽ tăng ngay, mà bảng cân đối của nhóm này có thêm không gian vận hành trong hai năm hiệu lực của quyết định. Đây là khác biệt đáng kể so với một câu chuyện “cả ngành cùng được nới”.
Để nâng đánh giá từ hỗ trợ kỹ thuật lên cải thiện lợi nhuận, nhà đầu tư cần chờ các báo cáo tiếp theo xác nhận tốc độ giải ngân tín dụng, diễn biến chi phí vốn, NIM và chất lượng tài sản. Nếu các chỉ báo này cùng đi theo hướng tích cực, khoảng đệm LDR mới có thể trở thành tăng trưởng lợi nhuận bền vững. Nếu không, thay đổi quy định vẫn hữu ích, nhưng giá trị của nó dừng ở việc giảm áp lực cân đối vốn.