Apple vừa khép lại quý tài chính thứ ba với doanh thu 109,417 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ, và lợi nhuận ròng 29,789 tỷ USD, tăng 27,1%. Đây là một kết quả rất mạnh theo cả quy mô lẫn tốc độ tăng. Tuy nhiên, nhà đầu tư không nên gộp doanh thu, lợi nhuận và EPS vào một nhận định đơn giản là “kinh doanh tốt”. Mỗi chỉ tiêu trả lời một câu hỏi khác nhau về sức khỏe của doanh nghiệp.Apple
Điểm đáng chú ý trong báo cáo là thời điểm chuyển giao. Tổng Giám đốc Apple Tim Cook đang chuẩn bị rời vai trò điều hành, còn Tổng Giám đốc kế nhiệm Apple John Ternus sẽ tiếp quản từ ngày 1/9. Ông Ternus nhận một nền tảng bán hàng tốt, nhưng cũng nhận một bài toán rõ ràng: liệu iPhone, dịch vụ và lợi nhuận cốt lõi có thể cùng tạo tăng trưởng hay không.Apple
Một quý tốt không đồng nghĩa mọi động cơ đều tốt
Doanh thu cho biết khách hàng đã chi bao nhiêu cho Apple. Lợi nhuận ròng cho biết phần còn lại sau chi phí. EPS, tức lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu, còn bị ảnh hưởng bởi số cổ phiếu lưu hành và các khoản thu nhập không lặp lại. Vì thế, EPS tăng 29% lên 2,02 USD là tín hiệu tích cực, nhưng chưa đủ để kết luận chất lượng tăng trưởng đã đồng đều.Apple
Nhìn vào con số, doanh thu tăng nhanh hơn không tự động tạo ra cùng một mức cải thiện bền vững ở lợi nhuận. Một quý có thể được nâng bởi cơ cấu sản phẩm thuận lợi, chi phí tạm thời thấp hoặc khoản hoàn trả. Bài đọc hữu ích cho nhà đầu tư mới là tách ba lớp này ra: sức bán sản phẩm, khả năng tạo doanh thu lặp lại và phần lợi nhuận đến từ yếu tố một lần.
iPhone kéo cả bức tranh đi lên
Doanh thu iPhone đạt 54,252 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 49,6% tổng doanh thu quý. Khi một mảng đóng góp gần một nửa doanh thu tăng nhanh, nó không chỉ là điểm sáng riêng lẻ mà trở thành lực kéo cho toàn bộ báo cáo. Sức cầu thiết bị vì vậy là thật, không phải chỉ là hiệu ứng kế toán.Apple
Mac cũng tăng 28,7%, từ 8,046 tỷ USD lên 10,352 tỷ USD. Nhóm thiết bị đeo, gia dụng và phụ kiện tăng 6,5%, trong khi iPad giảm 5,9% xuống 6,191 tỷ USD. Cơ cấu này cho thấy đà tăng chưa lan đều qua mọi dòng sản phẩm. Đó không phải là dấu hiệu xấu tự thân, nhưng nó đặt giới hạn cho kết luận rằng cả danh mục Apple đang tăng trưởng đồng pha.Apple
Trung Quốc Đại lục là một điểm cải thiện đáng kể khi doanh thu tăng 22,4% lên 18,816 tỷ USD. Thị trường này có quy mô lớn và cạnh tranh cao, nên kết quả quý này có giá trị. Dù vậy, một quý phục hồi chưa chứng minh Apple đã giải quyết xong sức ép từ các hãng nội địa; các quý kế tiếp mới cho biết liệu đây là sự bền vững của sức cầu hay một nhịp mạnh trong chu kỳ sản phẩm.Apple
Dịch vụ là phép thử cho chất lượng tăng trưởng
Mảng dịch vụ đạt 30,739 tỷ USD, tăng 12,1% và lập kỷ lục cho quý tháng Sáu. Đây vẫn là một quy mô rất lớn. Tuy nhiên, con số thấp hơn dự báo đồng thuận 31,38 tỷ USD khoảng 0,641 tỷ USD, nên thị trường có lý do để soi kỹ hơn thay vì chỉ nhìn vào mức tăng hai chữ số.Yahoo Finance
Sự chú ý này đến từ bản chất của dịch vụ. Thuê bao, điện toán đám mây, thanh toán, bảo hành, quảng cáo và các khoản phí nền tảng có thể lặp lại theo thời gian, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định mua thiết bị trong một quý. iPhone mở rộng số thiết bị trong hệ sinh thái; dịch vụ mới quyết định Apple có thể tạo thêm doanh thu từ mỗi người dùng với nhịp độ nào.
Biên lợi nhuận gộp của dịch vụ khoảng 75,6%, cao hơn đáng kể mức khoảng 40,1% của sản phẩm. Điều này có nghĩa là cùng một USD doanh thu, dịch vụ thường đóng góp lợi nhuận gộp nhiều hơn. Vì vậy, tốc độ dịch vụ thấp hơn kỳ vọng không phủ nhận quý tốt của iPhone, nhưng nó cho thấy phần có chất lượng lợi nhuận cao nhất chưa tăng nhanh bằng kỳ vọng của thị trường.Apple
Khoản hoàn thuế làm EPS sáng hơn
Biên lợi nhuận gộp toàn công ty đạt 50,1%. Apple cho biết khoản hoàn thuế quan đã đóng góp khoảng 2 điểm phần trăm vào chỉ tiêu này. Theo phép trừ đơn giản, biên lợi nhuận gộp không có tác động đó vào khoảng 48,1%; đây là ước tính để nhìn tách phần một lần, không phải một chỉ tiêu Apple công bố riêng.Apple
Khoản hoàn thuế cũng bổ sung 0,11 USD vào EPS. Nếu loại trừ phần này, EPS khoảng 1,91 USD, vẫn cao hơn dự báo bình quân 1,89 USD nhưng phần vượt chỉ còn khoảng 0,02 USD. Kết luận quan trọng không phải Apple phụ thuộc hoàn toàn vào khoản hoàn thuế: hoạt động cốt lõi vẫn vượt kỳ vọng. Song khoảng vượt hẹp hơn nhiều so với EPS công bố, vì thế không nên xem toàn bộ mức tăng lợi nhuận như năng lực có thể lặp lại ngay trong quý sau.AP
Giá cổ phiếu đang phản ánh kỳ vọng cao
Một báo cáo vượt dự báo vẫn không tự động tạo phản ứng tích cực trên thị trường. Điều đó không biến một báo cáo tốt thành báo cáo xấu, cũng không đủ để quy kết một nguyên nhân duy nhất. Khi dịch vụ thấp hơn dự báo và một phần EPS được nâng bởi khoản hoàn thuế, nhà đầu tư có cơ sở để đọc kỹ hơn phần lợi nhuận cốt lõi.
Đây là điểm F0 thường dễ bỏ qua. Giá cổ phiếu phản ứng với chênh lệch giữa thực tế và điều thị trường đã chờ đợi, không chỉ với việc một con số tăng hay giảm. Một báo cáo tốt vẫn có thể khiến giá giảm nếu phần quan trọng nhất với định giá, ở đây là tốc độ dịch vụ và độ bền của biên lợi nhuận, chưa đủ thuyết phục.
Bàn giao một nền tảng tốt, chưa phải lời giải cuối
Triển vọng tiếp theo cần được đặt trong bối cảnh chi phí linh kiện. Apple đã tăng giá Mac và iPad trong tháng trước, viện dẫn tình trạng thiếu chip nhớ liên quan đến nhu cầu từ làn sóng trí tuệ nhân tạo. Giá đầu vào cao hơn có thể gây áp lực lên biên lợi nhuận khi khoản hoàn thuế không còn hỗ trợ kết quả như quý vừa rồi.AP
Luận điểm của quý này là tích cực nhưng có điều kiện: Apple đã bàn giao một cỗ máy bán iPhone mạnh và vẫn tạo lợi nhuận cốt lõi vượt dự báo. Rủi ro về chi phí linh kiện và dịch vụ không đảo chiều kết luận đó, trừ khi chúng khiến doanh thu dịch vụ tiếp tục hụt kỳ vọng hoặc biên lợi nhuận suy giảm rõ trong các quý tới. Những tín hiệu đáng theo dõi là tăng trưởng dịch vụ, biên lợi nhuận sau yếu tố một lần và khả năng duy trì sức bán thiết bị khi John Ternus bắt đầu nhiệm kỳ.