Trong phiên Mỹ ngày 27/7, Apple có lúc đạt vốn hóa khoảng 4.944 tỷ USD và vượt Nvidia để trở lại vị trí công ty niêm yết giá trị nhất thế giới. Đây là một thay đổi đáng chú ý của giá cổ phiếu, không phải bằng chứng rằng hoạt động kinh doanh của Apple vừa lớn hơn Nvidia.9to5Mac
Nhìn vào con số, điều thị trường đang định giá lại là hai cách kiếm tiền từ trí tuệ nhân tạo. Apple cố làm công nghệ mới tăng giá trị cho iPhone, Mac và dịch vụ vốn đã có khách hàng. Nvidia bán năng lực tính toán cho những đơn vị đang xây hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Một bên bắt đầu từ hệ sinh thái và người dùng cuối; bên kia bắt đầu từ máy chủ, bộ xử lý và ngân sách trung tâm dữ liệu.
Vốn hóa thay đổi nhanh hơn hoạt động kinh doanh
Vốn hóa thị trường được tính bằng giá cổ phiếu nhân với số cổ phiếu lưu hành. Vì vậy, thứ hạng của Apple và Nvidia có thể đảo chiều trong một ngày, trong khi nhà máy, hợp đồng, đội ngũ phát triển hay dòng tiền chưa thể đổi theo tốc độ đó. Đây là điểm quan trọng nhất với nhà đầu tư mới: bảng xếp hạng vốn hóa là ảnh chụp của kỳ vọng tại một thời điểm, không phải báo cáo kết quả kinh doanh.
Apple đóng cửa ở 336,91 USD, tăng 1,17% trong phiên 27/7, theo dữ liệu giá cuối phiên của Charles Schwab. Nvidia đóng cửa ở 196,51 USD, giảm 4,99%, theo Zacks. Mức giảm gần 5% của Nvidia là đáng kể đối với một doanh nghiệp có vốn hóa nhiều nghìn tỷ USD; tuy nhiên, một phiên giao dịch vẫn không đủ để kết luận xu hướng lợi nhuận hay nhu cầu chip đã đảo chiều.Charles SchwabZacks
Apple đưa AI vào hệ sinh thái có sẵn
Apple không công bố một dòng doanh thu riêng mang tên “trí tuệ nhân tạo”. Cách tiếp cận của hãng là đưa Apple Intelligence và Siri vào sản phẩm đang bán, rồi kỳ vọng trải nghiệm tốt hơn sẽ hỗ trợ chu kỳ nâng cấp thiết bị, giữ chân người dùng và mở rộng chi tiêu cho dịch vụ. Nói cách khác, Apple cần trí tuệ nhân tạo làm cho một hệ sinh thái đang sinh tiền trở nên hữu ích hơn.
Điểm mạnh của mô hình này là doanh thu không phụ thuộc vào việc phải bán một sản phẩm trí tuệ nhân tạo hoàn toàn mới ngay lập tức. Người dùng đã có tài khoản, thiết bị, kho ứng dụng và các dịch vụ đi kèm. Nếu tính năng mới thực sự hữu ích, Apple có thể thu lợi gián tiếp qua nhiều điểm chạm thay vì phải thuyết phục khách hàng mua năng lực tính toán theo từng đợt.
Theo The Week, phiên bản Siri mới dựa một phần vào công nghệ Gemini của Google. Thông tin này cho thấy Apple không tự kiểm soát toàn bộ lớp công nghệ nền tảng. Việc dựa vào đối tác có thể giảm nhu cầu đầu tư ban đầu, nhưng cũng tạo ra mức phụ thuộc cao hơn vào năng lực bên ngoài.The Week
Nvidia thu tiền ở đầu vào của cuộc đua
Nvidia đứng ở vị trí khác hẳn trong chuỗi giá trị. Hãng bán bộ xử lý, hệ thống mạng và phần mềm cho các trung tâm dữ liệu. Khi các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp hay cơ quan chính phủ tăng ngân sách tính toán, doanh thu của Nvidia có thể đến trước khi ứng dụng cuối cùng chứng minh được mô hình lợi nhuận. Đây là lý do Nvidia có liên hệ trực tiếp hơn với làn sóng đầu tư hạ tầng.
Mô hình đó có một ưu thế rõ ràng: nhu cầu mua hạ tầng được ghi nhận thành đơn hàng, doanh thu và dòng tiền ở nhà cung cấp. Nhưng nó cũng nhạy cảm hơn với chu kỳ chi tiêu của khách hàng. Khi các đơn vị mua máy chủ thắt ngân sách, trì hoãn dự án hoặc không tạo đủ doanh thu từ dịch vụ trí tuệ nhân tạo, nhà cung cấp hạ tầng là một trong những nơi thị trường sẽ kiểm tra kỳ vọng sớm nhất.
Rủi ro thực sự nằm ở chất lượng tăng trưởng tiếp theo, không phải ở việc phủ nhận nhu cầu hiện hữu. Nếu khách hàng tạo được tiền từ các dịch vụ trí tuệ nhân tạo, họ có cơ sở để tiếp tục mua chip và mở rộng trung tâm dữ liệu. Nếu nhu cầu ngày càng dựa vào bảo lãnh, đầu tư chéo hoặc nợ mới, thị trường có lý do để đòi hỏi mức định giá thận trọng hơn cho cùng một đồng doanh thu. Đây là hai kịch bản khác nhau về cơ chế tài chính, dù doanh số có thể cùng tăng trong ngắn hạn.
So sánh đúng câu hỏi trước khi so sánh con số
Đối với Apple, nhà đầu tư cần quan sát xem các tính năng trí tuệ nhân tạo có giúp doanh số thiết bị và dịch vụ duy trì tốt hơn hay không. Với Nvidia, câu hỏi là tốc độ đầu tư hạ tầng có đi cùng khả năng chi trả độc lập của khách hàng hay không. Hai câu hỏi đều liên quan đến dòng tiền, nhưng một bên kiểm tra sức mạnh của hệ sinh thái, còn bên kia kiểm tra độ bền của ngân sách đầu tư.
Không có dữ kiện trong phiên 27/7 đủ để quyết định công ty nào là khoản đầu tư tốt hơn. Người ưu tiên nguồn thu đa dạng có thể thấy Apple dễ hiểu hơn, nhưng vẫn cần bằng chứng rằng lợi ích từ trí tuệ nhân tạo chuyển thành kết quả kinh doanh. Người ưu tiên tăng trưởng từ hạ tầng sẽ thấy Nvidia trực diện hơn, nhưng cũng phải chấp nhận độ nhạy lớn hơn với chu kỳ chi tiêu và sức khỏe tài chính của khách hàng.
Kết luận: Đọc kỳ vọng thay vì chỉ đọc thứ hạng
Apple vượt Nvidia về vốn hóa trong phiên 27/7 là tín hiệu thị trường đang tái định giá hai bộ kỳ vọng. Apple được hưởng lợi từ câu chuyện kết hợp trí tuệ nhân tạo vào hệ sinh thái đã có doanh thu và mức đầu tư vốn nhẹ hơn. Nvidia bị soi kỹ hơn ở câu hỏi liệu phần tăng trưởng tiếp theo có dựa hoàn toàn vào nhu cầu tự nhiên của khách hàng hay không.
Thesis không thay đổi: thứ hạng vốn hóa là kết quả của giá cổ phiếu trong một thời điểm, còn chất lượng định giá phụ thuộc vào khả năng biến kỳ vọng thành dòng tiền. Các tín hiệu đáng theo dõi trong những kỳ báo cáo tới là doanh số thiết bị và dịch vụ của Apple, tốc độ chi cho trung tâm dữ liệu của khách hàng Nvidia, cùng thông tin cụ thể hơn về bất kỳ cơ chế bảo lãnh hay tài trợ nào. Những dữ liệu đó sẽ cho biết cuộc đua đang được nuôi bằng lợi nhuận vận hành hay bằng kỳ vọng cần thêm vốn để duy trì.