Một tuần có thể chứa cả một phiên giảm sâu lẫn một phiên hồi rất nhanh. Vì vậy, chỉ nhìn mức đóng cửa cuối tuần dễ khiến nhà đầu tư mới bỏ lỡ điều quan trọng nhất: ai là bên chủ động ở từng chặng của thị trường. Tuần 20–24/7, VN-Index kết thúc tại 1.686,11 điểm, giảm 5,67% so với tuần trước và là tuần giảm thứ tư liên tiếp.Nhân Dân
Con số này không tự nói rằng thị trường đã tạo đáy, nhưng cũng không phủ nhận lực mua đã trở lại ở vùng thấp. Luận điểm của bài viết khá đơn giản: nhịp bắt đáy đã xuất hiện, song dữ liệu của cả tuần chưa đủ để gọi đó là một vùng cân bằng. Muốn có kết luận khác, thị trường cần thêm bằng chứng từ độ rộng, thanh khoản và khả năng hấp thụ lượng bán.
Đầu tuần: bên bán chiếm phần lớn bảng điện
Phiên 20/7 là điểm khởi đầu dễ hiểu nhất cho trạng thái thận trọng. VN-Index giảm 43,94 điểm, tương đương 2,46%, về 1.743,51 điểm. Trên HoSE, 263 mã giảm, trong đó 33 mã giảm sàn, trong khi chỉ có 44 mã tăng.Nhân Dân
Bạn có thể hiểu độ rộng thị trường như việc đếm số người cùng đi về một phía, thay vì chỉ nhìn một vài người chạy nhanh nhất. Chỉ số có thể giảm mạnh vì một số cổ phiếu vốn hóa lớn, nhưng tỷ lệ mã giảm áp đảo cho thấy áp lực không chỉ nằm ở một nhóm nhỏ. Trong phiên này, khối lượng khớp lệnh còn tăng 105,9% so với phiên trước.Nhân Dân Giá đi xuống cùng giao dịch tăng là dấu hiệu cần quan sát, bởi nhiều người bán đã chấp nhận khớp ở mức giá thấp hơn.
Sang 21/7, mức giảm thu hẹp còn 12,95 điểm, tương đương 0,74%, đưa VN-Index về 1.730,56 điểm. Tuy nhiên, 187 mã giảm vẫn nhiều hơn đáng kể so với 100 mã tăng trên HoSE.Nhân Dân Đây là khác biệt giữa “giảm chậm lại” và “xu hướng đã đổi”: cường độ bán có thể dịu đi, nhưng cán cân trên bảng điện chưa hề nghiêng về bên mua.
Giữa tuần: mức giảm sâu đi cùng độ rộng xấu
Ngày 22/7 là phiên làm rõ nhất rủi ro của việc chỉ chờ một nhịp hồi kỹ thuật. VN-Index giảm 63,03 điểm, tương đương 3,58%, xuống 1.668,53 điểm. Độ rộng tiếp tục nghiêng mạnh về phía giảm với 234 mã giảm và 68 mã tăng.Nhân Dân
Khối lượng khớp lệnh trong phiên tăng 47,9% so với ngày trước đó; nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 1.937 tỷ đồng trên HoSE.Nhân Dân Không nên biến hai dữ kiện này thành một lời giải duy nhất cho nguyên nhân giảm. Cổ phiếu vốn hóa lớn, hoạt động hạ tỷ lệ vay margin và tâm lý thận trọng trước thông tin bên ngoài đều có thể cùng tác động. Điều dữ liệu trực tiếp chứng minh là áp lực bán đã lan sang nhiều mã và diễn ra với giao dịch lớn.
Điểm này đặc biệt hữu ích với nhà đầu tư F0. Khi thị trường rơi nhanh, cảm giác “giá đã rẻ” thường đến trước khi bằng chứng về lực mua bền vững xuất hiện. Giá rẻ hơn là điều kiện để người mua quay lại, chứ chưa phải bằng chứng rằng mọi lượng cổ phiếu muốn bán đã được hấp thụ. Một quyết định chỉ dựa trên số điểm đã giảm có thể bỏ qua chính câu hỏi quan trọng hơn: phần lớn cổ phiếu đang phản ứng ra sao.
Phiên hồi: có lực bắt đáy, chưa có quyền kiểm soát
Sau ba phiên suy yếu, ngày 23/7 đem đến phản ứng dễ thấy. VN-Index tăng 30,85 điểm, tương đương 1,85%, lên 1.699,38 điểm; 189 mã tăng vượt 122 mã giảm trên HoSE.Nhân Dân Đây là phiên duy nhất trong tuần mà số mã tăng chiếm ưu thế, nên không có lý do để phủ nhận lực bắt đáy.
Tuy vậy, chất lượng của một phiên hồi không chỉ nằm ở màu xanh. Khối lượng khớp lệnh ngày 23/7 giảm 9,5% so với phiên bán mạnh ngay trước đó, còn nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng 489,4 tỷ đồng trên HoSE.Nhân Dân Điều này không chứng minh nhịp hồi chắc chắn thất bại. Nó chỉ nói rằng người mua chưa cho thấy sức mạnh rõ hơn lượng bán của phiên trước.
Nói đơn giản, bắt đáy giống như có người bước vào một cửa hàng khi giá vừa giảm mạnh. Cân bằng bền hơn là khi khách tiếp tục mua trong nhiều ngày và cửa hàng không phải liên tục hạ giá để có giao dịch. Với thị trường chứng khoán, dấu hiệu tương ứng là độ rộng giữ được sắc xanh qua nhiều phiên, thanh khoản đi lên cùng giá và lực bán khi chỉ số hồi được hấp thụ tốt hơn.
Phiên cuối tuần: mốc 1.700 chưa trở thành điểm tựa
Ngày 24/7, VN-Index giảm 13,27 điểm, tương đương 0,78%, về 1.686,11 điểm. Số mã giảm lại nhiều hơn hẳn, với 227 mã giảm so với 88 mã tăng trên HoSE; giá trị giao dịch đạt 13.898,3 tỷ đồng, giảm khoảng 30% so với phiên trước.VTV
Thanh khoản thấp trong một phiên giảm không chỉ có một cách diễn giải. Người bán có thể đã bớt quyết liệt, nhưng cũng có thể người mua chưa sẵn sàng trả giá cao hơn khi chỉ số vừa tiến gần 1.700 điểm. Với diễn biến độ rộng đảo nhanh sang tiêu cực và chỉ số không giữ được thành quả của phiên hồi, cách đọc thứ hai thuyết phục hơn ở thời điểm này.
Trong cả tuần, khối ngoại bán ròng 3.727 tỷ đồng trên HoSE.Nhân Dân Dòng vốn ngoại không phải công tắc duy nhất của VN-Index; từng có những giai đoạn lực mua trong nước hấp thụ tốt lượng bán này. Nhưng khi bán ròng đi cùng độ rộng yếu và một phiên hồi có giao dịch thấp hơn, ba tín hiệu đang cùng khuyên người đọc đừng vội coi một ngày xanh là thay đổi xu hướng.
Tuần tới: theo dõi bằng chứng, không đoán đáy
Kết luận hợp lý nhất hiện nay là chờ xác nhận, không phải khẳng định thị trường đã tạo đáy hay chắc chắn tiếp tục giảm. Bức tranh sẽ cải thiện nếu độ rộng tích cực được duy trì qua nhiều phiên, thay vì chỉ xuất hiện một lần. Thanh khoản cũng cần tăng khi chỉ số đi lên; đó là tín hiệu cho thấy dòng tiền mới đang tham gia, chứ không đơn thuần là người bán tạm dừng.
Một điểm cần nhìn cùng lúc là khả năng thị trường hấp thụ bán ròng. Nếu khối ngoại tiếp tục bán nhưng số mã tăng vẫn mở rộng và giá đi lên với giao dịch tốt hơn, sức mua trong nước sẽ được kiểm chứng. Ngược lại, nếu VN-Index hồi nhưng số mã tăng ít, giao dịch co lại và độ rộng nhanh chóng đỏ trở lại, nhịp hồi nên được hiểu là một quãng nghỉ trong quá trình điều chỉnh.
Với nhà đầu tư mới, bài học không phải là phải đoán đúng đáy. Điều đáng nhớ là một phiên tăng nói rằng lực mua có mặt; còn một vùng cân bằng cần nhiều phiên dữ liệu để chứng minh lực mua đó có thể duy trì. Ba tín hiệu đáng theo dõi trong tuần tới là độ rộng, thanh khoản và mức độ hấp thụ lượng bán. Chúng sẽ trả lời rõ hơn liệu mốc giá hiện tại là điểm tựa hay chỉ là một nhịp dừng tạm thời.