Quyết định số 04/QĐ-HĐĐHTTTC vừa đưa Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam vào một lộ trình cụ thể đến năm 2035. Điều đáng chú ý không phải là lời hứa về một trung tâm tài chính đã hoàn chỉnh, mà là cách văn bản chia rõ việc phải làm trước và mục tiêu cần hướng tới sau đó. Với nhà đầu tư, đây là khác biệt quan trọng: một định hướng chỉ tạo cơ hội khi nó được chuyển thành luật chơi, hạ tầng và giao dịch thực tế.Báo Chính phủ
Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Chính phủ Việt Nam, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, đã ký quyết định ngày 22/7. Kế hoạch có hiệu lực từ ngày ký, song văn bản vẫn đặt ra công việc về thể chế, hạ tầng và giám sát. Việt Nam đã có quỹ đạo triển khai, còn thị trường đang ở chặng dựng nền.Cổng TTĐT CP
Từ mục tiêu dài hạn sang lộ trình có thể kiểm chứng
Theo kế hoạch, giai đoạn 2026–2030 tập trung vào khung pháp lý đặc thù, quản trị, điều hành và giám sát. Hạ tầng tài chính, số, dữ liệu, pháp lý cũng phải được hình thành, cùng việc thí điểm và vận hành bước đầu sản phẩm ưu tiên. Những cụm từ này cho thấy sản phẩm được nêu vẫn trong hành trình triển khai, chưa xác nhận nhà đầu tư có thể sử dụng ngay.Báo Chính phủ
Nói đơn giản, một thị trường không được tạo ra chỉ bằng việc gọi tên một loại tài sản hay một sàn giao dịch. Nó cần quy định áp dụng, điều kiện tham gia, đơn vị vận hành, lưu ký, thanh toán, công bố thông tin và giải quyết tranh chấp. Với tài sản số hay phái sinh, chuỗi này còn bao gồm bảo vệ dữ liệu, phòng chống rửa tiền và an ninh mạng. Thiếu một mắt xích, chưa thể coi đó là thị trường hoàn chỉnh.
Sang 2031–2035, trọng tâm chuyển sang mở rộng hệ sinh thái, tăng chiều sâu và liên thông của thị trường vốn, tài chính xanh, tài chính số và ứng dụng công nghệ. Kế hoạch hướng tới kết nối dòng vốn khu vực và toàn cầu. Tính mở chỉ bền khi quản trị và giám sát theo kịp tốc độ mở rộng.Báo Chính phủ
Một chuẩn mực quản lý, hai đầu mối chuyên môn
Kế hoạch xác định nguyên tắc “một chuẩn mực quản lý, hai địa bàn triển khai”. Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cùng nằm trong kiến trúc thể chế, quản trị và giám sát thống nhất, nhưng không được giao cùng một vai trò. Cách phân vai này đáng theo dõi vì một trung tâm tài chính không cần hai hệ thống giống nhau; điều cần thiết hơn là hai đầu mối có khả năng bổ trợ và liên thông.Cổng TTĐT CP
Thành phố Hồ Chí Minh được định hướng cho hệ sinh thái tài chính toàn diện: thị trường vốn, huy động vốn, đầu tư, thanh toán, phát hành và giao dịch sản phẩm. Văn bản cũng nêu quản lý tài sản, quản lý quỹ, tài chính xanh, tài chính số, hàng hóa và phái sinh hàng hóa. Đây là nơi được kỳ vọng tạo chiều sâu cho huy động và phân bổ vốn.Báo Chính phủ
Đà Nẵng được định hướng theo trục đổi mới sáng tạo và công nghệ tài chính, gồm tài sản số, thanh toán số, mã hóa tài sản, nền tảng và sàn chuyên biệt. Thành phố còn hướng tới dịch vụ cho khởi nghiệp, tài trợ chuỗi cung ứng và thử nghiệm có kiểm soát. “Được định hướng” không đồng nghĩa sản phẩm đã được cấp phép.Báo Chính phủ
Việc phân vai chỉ có giá trị nếu chuẩn giám sát, dữ liệu và phối hợp đủ thống nhất. Một mô hình thử nghiệm tại Đà Nẵng chỉ có ý nghĩa lớn hơn khi có đường mở rộng quy mô, bảo vệ người tham gia và kết nối hạ tầng thị trường tại Thành phố Hồ Chí Minh. Các văn bản triển khai sau đó sẽ quyết định nguyên tắc chung hoạt động đến đâu.
Mục tiêu thứ hạng cần được đọc đúng
Đến năm 2035, Việt Nam phấn đấu vào nhóm 75 trung tâm tài chính hàng đầu thế giới, nhóm 25 tại châu Á – Thái Bình Dương và đứng thứ ba trong ASEAN theo Chỉ số Trung tâm tài chính Toàn cầu hoặc bộ chỉ số quốc tế tương đương. Từ “phấn đấu” xác định đây là mục tiêu của kế hoạch, không phải vị trí hiện tại và cũng không phải kết quả đã được bảo đảm. Đây là điểm cần phân biệt để tránh biến một đích đến dài hạn thành thành quả tức thời.Báo Chính phủ
Thứ hạng không nên là tiêu chí duy nhất. Nó khó có nhiều ý nghĩa nếu sản phẩm ít vận hành, thành viên quốc tế tham gia hạn chế hoặc thông tin thiếu minh bạch. Ngược lại, cơ chế giải quyết tranh chấp đáng tin, công bố dữ liệu rõ và giám sát hiệu quả có thể tạo giá trị trước khi thứ hạng phản ánh đầy đủ. Năng lực thể chế thường chậm hơn nhưng quyết định sức bền của dòng vốn.
Nhà đầu tư nên theo dõi điều gì từ nay đến 2030?
Tín hiệu đầu tiên là các văn bản hướng dẫn và phân công có thời hạn. Quyết định giao Hội đồng điều hành thống nhất chỉ đạo, điều phối; các cơ quan điều hành tại hai địa bàn cùng bộ, ngành và chính quyền địa phương phối hợp triển khai. Khi trách nhiệm, thời hạn và quy trình được công bố cụ thể, kế hoạch mới đi thêm một bước từ khung định hướng sang công việc có thể đối chiếu.Cổng TTĐT CP
Tín hiệu thứ hai là sản phẩm có giấy phép và quy tắc vận hành công khai. Nhà đầu tư cần biết ai được tham gia, tài sản nào được giao dịch, tiền và tài sản được giữ ở đâu, ai giám sát và quyền khiếu nại được thực hiện như thế nào. Một thông cáo giới thiệu sản phẩm, một biên bản ghi nhớ hay một chương trình thử nghiệm không thay thế được các thông tin này.
Tín hiệu tiếp theo nằm ở thành viên thị trường và dữ liệu hoạt động. Danh sách ngân hàng, quỹ đầu tư, tổ chức trung gian hoặc doanh nghiệp công nghệ chỉ là bước khởi đầu. Điều có sức nặng hơn là trạng thái hoạt động, giá trị huy động vốn, khối lượng giao dịch, số hồ sơ được xử lý và các báo cáo giám sát được công bố theo thời gian. Những chỉ dấu đó giúp phân biệt cam kết với năng lực vận hành.
Cuối cùng là cơ chế giải quyết tranh chấp và sự liên thông giữa hai địa bàn. Đây là phần ít tạo tiêu đề lớn nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ tin cậy của thị trường. Khi quy tắc áp dụng, dữ liệu, lưu ký, thanh toán và xử lý tranh chấp có thể vận hành nhất quán, định hướng “một chuẩn mực” mới thực sự bảo vệ được người tham gia.
Luận điểm chính của kế hoạch không phải là Việt Nam đã có ngay một thị trường tài chính quốc tế với đầy đủ sản phẩm mới. Nó là cam kết xây nền để mở rộng dần trong giai đoạn sau. Vì vậy, thước đo phù hợp từ nay đến 2030 là các quy định đã ban hành, hạ tầng đã hoạt động, sản phẩm đã được cấp phép và dữ liệu vận hành có thể kiểm chứng. Mục tiêu năm 2035 vẫn đáng chú ý, nhưng chỉ những dấu hiệu này mới cho biết quỹ đạo đã biến thành năng lực thực tế hay chưa.