Giá xăng thường bình quân tại Mỹ đã trở lại 4,003 USD mỗi gallon vào ngày 20/7. Con số này đưa cú sốc dầu mỏ từ thị trường hàng hóa vào thẳng quyết định đi lại của hàng triệu hộ gia đình. Nhưng nếu chỉ nhìn một phiên dầu giảm hay tăng, nhà đầu tư rất dễ đọc sai điều đang xảy ra ở cây xăng.AAA
Bức tranh lớn cho thấy giá dầu là mắt xích đầu tiên, không phải bản án cuối cùng cho giá bán lẻ. Một gallon phải đi qua khâu mua dầu, lọc hóa dầu, dự trữ, vận chuyển và phân phối trước khi xuất hiện trên bảng giá. Luận điểm cần giữ trong giai đoạn này là: áp lực giá xăng chỉ hạ bền khi rủi ro dầu đầu vào dịu lại, tồn kho thành phẩm được bù đắp và hệ thống lọc dầu có thêm dư địa.
Hai thước đo, hai thời điểm quan sát
AAA và EIA cùng theo dõi giá xăng Mỹ, nhưng không trả lời cùng một câu hỏi. AAA cập nhật hằng ngày từ dữ liệu giá niêm yết tại mạng lưới trạm xăng do OPIS tổng hợp. Vì vậy, mức 4,003 USD mỗi gallon ngày 20/7 là chỉ báo gần với trải nghiệm thực tế của người lái xe nhất.AAA
EIA lại công bố bình quân có trọng số theo lượng bán của mẫu khảo sát. Báo cáo gần nhất ghi nhận giá xăng thường ở 3,855 USD mỗi gallon vào ngày 13/7, tăng 0,078 USD so với tuần trước và cao hơn 0,725 USD so với cùng kỳ năm trước.EIA Chuỗi này phù hợp để đọc xu hướng tuần và so sánh lịch sử hơn là bắt một biến động trong ngày.
Vì thế, không nên lấy 4,003 USD của AAA trừ trực tiếp cho 3,855 USD của EIA rồi gọi đó là mức tăng trong một tuần. Chúng là hai phép đo khác thời điểm và khác phương pháp. EIA khảo sát vào đầu tuần, công bố giá tiền mặt đã gồm thuế và áp dụng kiểm tra thống kê trước khi phát hành dữ liệu.EIA
Dầu thô tạo cú hích, nhưng không truyền ngay vào hóa đơn
Ngày 20/7, Brent dao động trong vùng 86 đến 91 USD mỗi thùng, so với gần 72 USD vào đầu tháng. Dữ liệu thị trường của Investify ghi nhận Brent kết phiên ở 89,22 USD mỗi thùng, còn WTI ở 82,48 USD. Giá xăng giao ngay đạt 3,39 USD mỗi gallon. Những mức giá này cho thấy phần nguyên liệu và thành phẩm đã chịu áp lực đáng kể trong tháng 7.AP
Động lực ban đầu là rủi ro nguồn cung quanh eo biển Hormuz. Số lượt tàu đi qua khu vực này đã giảm 50% trong tuần trước ngày 20/7 so với tuần liền trước, theo phân tích của S&P Global Energy được AP dẫn lại.AP Khi việc đưa dầu tới nhà máy trở nên khó khăn hoặc đắt đỏ hơn, chi phí đầu vào tăng. Tuy nhiên, đó chưa phải là bằng chứng giá bán lẻ phải lập tức đi cùng nhịp.
Nhà máy lọc dầu thường đang xử lý các lô dầu đã mua từ trước. Hàng sau khi lọc còn phải vào kho, lên xe bồn và tới điểm bán. EIA tách giá xăng tại trạm thành bốn cấu phần: chi phí dầu thô, chi phí và lợi nhuận lọc dầu, thuế, cùng chi phí và lợi nhuận phân phối. Chính cấu trúc này tạo ra độ trễ giữa giá bán buôn và giá trên bảng điện tử ngoài cây xăng.EIA
Biểu đồ cũng nhắc một điểm quan trọng: trong kỳ từ 1/7 đến 20/7, Brent tăng khoảng 24,7%, WTI tăng 20,3%, trong khi xăng giao ngay tăng 14,9%. Đây là mô tả về độ trễ của chuỗi truyền giá, không phải lời hứa rằng giá bán lẻ sẽ tự động tăng hay giảm theo một tỷ lệ cố định. Biên lọc dầu, lịch mua hàng và chi phí phân phối có thể làm nhịp truyền dẫn thay đổi.
Tồn kho là phần đệm đáng theo dõi nhất
Điều báo cáo giá hằng ngày không nói hết nằm ở kho xăng. Báo cáo EIA phát hành ngày 15/7 cho biết tồn kho xăng Mỹ trong tuần kết thúc ngày 10/7 còn 210,5 triệu thùng, giảm 1,5 triệu thùng so với tuần trước và thấp hơn 8% so với mức trung bình năm năm cùng thời điểm.EIA
Tồn kho là phần đệm giữa nhà máy và trạm bán lẻ. Khi phần đệm này mỏng, các nhà bán buôn ít có động lực hạ giá chỉ vì dầu thô điều chỉnh trong một hoặc hai phiên. Ngược lại, một đợt bổ sung tồn kho bền vững sẽ cho thấy hệ thống bắt đầu hấp thụ được cú sốc đầu vào, ngay cả khi giá dầu chưa quay về vùng đầu tháng.
Điểm đáng chú ý là các nhà máy lọc dầu đã vận hành ở 96,2% công suất khả dụng, trong khi sản lượng xăng khoảng 9,6 triệu thùng mỗi ngày.EIA Hệ thống đã chạy ở mức cao mà tồn kho vẫn đi xuống. Với nhà đầu tư theo dõi lạm phát, đây là tín hiệu về sức ép ở thành phẩm đáng chú ý hơn nhiều so với một cây nến giảm của dầu thô.
Không nên quy toàn bộ diễn biến này cho nhu cầu lái xe. Lượng xăng được cung ứng bình quân trong bốn tuần là 8,9 triệu thùng mỗi ngày, thấp hơn 1,1% so với cùng kỳ năm trước.EIA Vì vậy, các lời giải thích hợp lý còn gồm rủi ro vận tải, tốc độ bổ sung hàng và nhịp vận hành của nhà máy. Dữ liệu hiện có cho thấy nguồn cung thành phẩm là mắt xích được bằng chứng ủng hộ mạnh hơn, nhưng chưa đủ để quy riêng biến động giá cho một nguyên nhân duy nhất.
Từ bảng giá xăng đến kỳ vọng lạm phát
Giá xăng không chỉ là chi phí nhiên liệu của hộ gia đình. Nó đi thẳng vào nhóm năng lượng trong CPI và lan sang vận tải, giao nhận, phân phối hàng hóa. Báo cáo CPI tháng Sáu của Mỹ cho thấy chỉ số giá xăng giảm 9,7% so với tháng trước nhưng vẫn cao hơn 26,7% so với cùng kỳ năm trước.Hai so sánh này không mâu thuẫn: một tháng hạ nhiệt có thể xuất hiện sau một giai đoạn tăng mạnh trước đó.
Một nhịp tăng mới tại cây xăng có thể làm kỳ vọng lạm phát ngắn hạn nhích lên và khiến thị trường thận trọng hơn với triển vọng lãi suất. Song không thể suy diễn từ giá xăng của một ngày sang kết luận Fed sẽ đổi chính sách. Fed còn đánh giá lạm phát cơ bản, thị trường lao động, tiền lương và mức độ lan tỏa của chi phí năng lượng. Giá xăng là tín hiệu sớm, không phải lá phiếu quyết định duy nhất.
Những tín hiệu xác nhận áp lực đã dịu
Thứ tự quan sát nên đi từ thượng nguồn xuống hạ nguồn. Trước hết là lưu lượng tàu qua Hormuz và giá Brent, vì chúng phản ánh rủi ro nguyên liệu. Sau đó là tồn kho xăng cùng tỷ lệ sử dụng công suất lọc dầu. Cuối cùng mới đến giá xăng giao ngay, giá AAA hằng ngày và chuỗi EIA hằng tuần.
Báo cáo tồn kho EIA kế tiếp dự kiến công bố ngày 22/7.EIA Nếu tồn kho tăng trong khi công suất lọc dầu vẫn cao, phần đệm nguồn cung đang được xây lại và lập luận về giá bán lẻ hạ nhiệt sẽ vững hơn. Nếu tồn kho tiếp tục giảm dù nhà máy đã chạy gần hết công suất, giá ở cây xăng có thể còn neo cao ngay cả khi dầu thô chững lại.
Kết luận không phải là giá xăng sẽ tăng mãi. Thesis ở đây đơn giản hơn: một phiên dầu hạ nhiệt chưa đủ đảo chiều hóa đơn nhiên liệu. Chỉ khi rủi ro đầu vào giảm, tồn kho thành phẩm phục hồi và chênh lệch ở khâu lọc dầu lẫn phân phối thu hẹp, thị trường mới có bằng chứng rõ ràng rằng áp lực xăng đang đổi hướng.