VN-Index đóng cửa ở 1.806,63 điểm, tăng 0,34% sau khi đã lùi về 1.782,45 điểm vào cuối buổi sáng. Như vậy, chỉ trong phiên chiều, chỉ số đã hồi 24,18 điểm và lấy lại mốc 1.800. Với người mới đầu tư, một cú đổi màu như vậy rất dễ tạo cảm giác rằng rủi ro của phiên sáng đã được xóa đi.
Nhưng đọc một phiên giao dịch không nên dừng ở giá đóng cửa. Phiên 14/7 cho thấy một cải thiện cụ thể: sức ép từ các cổ phiếu vốn hóa rất lớn đã giảm bớt, trong khi dầu khí và một vài mã riêng lẻ giữ được lực mua. Tuy vậy, ngân hàng, dịch vụ tài chính và bất động sản vẫn phân hóa theo hướng yếu. Luận điểm phù hợp nhất lúc này là nhịp hồi đã xuất hiện, nhưng chưa có đủ dấu hiệu để coi đó là xác nhận cho một xu hướng mới.
Buổi sáng cho thấy vì sao chỉ số từng giảm sâu
Cuối buổi sáng, VN-Index giảm 18,09 điểm, tương đương 1%, xuống 1.782,45 điểm.Tuổi Trẻ Con số này quan trọng vì nó là điểm xuất phát để hiểu nhịp hồi buổi chiều, thay vì nhìn màu xanh cuối ngày rồi tưởng thị trường đã đi lên liên tục.
Áp lực khi đó tập trung ở những cổ phiếu có ảnh hưởng lớn đến chỉ số. VIC giảm 3,84% và lấy đi 13,68 điểm của VN-Index, còn VHM giảm 2,94% và làm chỉ số mất thêm 3,58 điểm.Tuổi Trẻ Bạn có thể hiểu đơn giản: khi một cổ phiếu vốn hóa lớn giảm, tác động lên chỉ số giống như một người nặng hơn cùng bước lên một đầu bập bênh. Nhiều mã nhỏ tăng vẫn có thể không đủ để giữ VN-Index.
Ở chiều ngược lại, dầu khí đã là một điểm sáng từ buổi sáng. PVD tăng 6,99% lên 19.900 đồng mỗi cổ phiếu, BSR tăng 5,24% và riêng BSR đóng góp 1,52 điểm cho VN-Index.Tuổi Trẻ Điều đó chứng minh có lực mua thật ở một số nơi, nhưng quy mô lực đỡ ban đầu vẫn nhỏ hơn sức nặng của VIC và VHM.
Điểm xoay chiều nằm ở lực ghìm giảm bớt
Đến khi đóng cửa, VIC chỉ còn giảm 1,13% và VHM giảm 1,54%. Hai mã này không chuyển sang tăng, nhưng mức giảm đã thu hẹp đáng kể so với buổi sáng. Với cổ phiếu vốn hóa lớn, việc giảm bớt đà giảm tự nó đã có thể trả lại nhiều điểm cho chỉ số.
Đó là lý do không nên quy toàn bộ nhịp hồi cho một mã tăng mạnh. BSR kết phiên tăng 5,63%, GAS tăng 4,11%, VCB tăng 0,51% và STB tăng 2,77%. PNJ tăng 6,96% với khối lượng giao dịch 5,62 triệu cổ phiếu. Các mã này tạo lực nâng, còn VIC và VHM giảm bớt áp lực. Hai vế cùng xảy ra mới giải thích được đường đi từ vùng đỏ sâu đến sắc xanh cuối ngày.
Biểu đồ dưới đây giúp nhìn rõ sự thay đổi đó. Cột đỏ là mức giảm vào cuối buổi sáng, còn cột xanh là mức giảm khi đóng cửa. Khoảng cách lớn hơn ở VIC cho thấy phần lực kéo xuống từ mã này đã dịu đi nhiều hơn trong buổi chiều.
Điểm cần giữ kỷ luật là phân biệt quan hệ cùng thời điểm với nguyên nhân. Dữ liệu phiên cho thấy nhịp hồi diễn ra đồng thời với việc VIC và VHM thu hẹp đà giảm, cùng lực tăng ở dầu khí, PNJ và một vài ngân hàng. Chưa có dữ liệu nào trong phiên đủ để tách chính xác mã nào đóng góp bao nhiêu cho cú đổi chiều. Vì vậy, cách nói thận trọng là thị trường được nâng đỡ bởi nhiều yếu tố quan sát được, không phải bởi một “người hùng” duy nhất.
Độ rộng đã tốt hơn, nhưng chưa phủ đều các nhóm lớn
Khi đóng cửa, HOSE có 199 mã tăng và 120 mã giảm; đồng thời có 6 mã tăng trần và 7 mã giảm sàn. Độ rộng này tích cực hơn nhiều so với cảm giác hoảng hốt của buổi sáng. Nó cho thấy sắc xanh không chỉ nằm ở một vài cổ phiếu trụ.
Tuy nhiên, độ rộng của toàn sàn không phải tấm ảnh thay thế cho từng ngành. Trong nhóm ngân hàng, 23 trên 25 mã giảm giá. Dịch vụ tài chính có 34 mã giảm và 2 mã tăng, còn bất động sản có 61 mã giảm và 14 mã tăng. Đây đều là các nhóm ảnh hưởng mạnh đến tâm lý nhà đầu tư và sức sôi động của thị trường.
Nói đơn giản thì: thị trường đã bớt đỏ, nhưng chưa xanh đều. Đây là khác biệt quan trọng với F0. Một chỉ số tăng có thể phản ánh việc các lực kéo mạnh hơn lực ghìm ở thời điểm đó. Còn một nhịp hồi có nền rộng hơn đòi hỏi nhiều nhóm cùng ngừng giảm hoặc cùng tham gia đi lên. Phiên này mới đi được một phần của điều kiện đó.
Thanh khoản chưa xác nhận quyền chủ động của bên mua
Khối lượng giao dịch trên HOSE đạt 564,8 triệu cổ phiếu, thấp hơn 33,2% so với 845,4 triệu cổ phiếu của phiên liền trước. Mức thấp hơn này không phủ nhận lực cầu đã xuất hiện vào buổi chiều. Nó chỉ nhắc chúng ta rằng giá có thể hồi khi người bán giảm quyết liệt, khi người mua mới vào, hoặc khi cả hai cùng diễn ra.
Vì vậy, không nên dùng một màu xanh để kết luận bên mua đã hoàn toàn giành quyền chủ động. Một phiên kế tiếp tăng giá đi kèm khối lượng cải thiện sẽ cho tín hiệu khác với trường hợp chỉ số tăng nhưng giao dịch tiếp tục thu hẹp. Cũng cần nhìn tiền có lan sang những nhóm còn yếu hay không, thay vì chỉ tập trung ở số ít mã giữ được sắc xanh.
Ba phép kiểm cho phiên kế tiếp
Phép kiểm đầu tiên là mốc 1.800 điểm. Đóng cửa trên mốc này là cải thiện về tâm lý, nhưng một lần đứng phía trên chưa đủ biến nó thành vùng đỡ bền. Nếu chỉ số rơi trở lại dưới 1.800 trong khi các mã vốn hóa lớn mở rộng đà giảm, nhịp hồi chiều 14/7 sẽ gần với một phản ứng ngắn hạn hơn.
Phép kiểm thứ hai là chất lượng thanh khoản. Giá đi lên cùng khối lượng cải thiện thường cho thấy sự tham gia rộng hơn. Ngược lại, khối lượng cao nhưng ngân hàng, chứng khoán và bất động sản vẫn giảm trên diện rộng có thể phản ánh áp lực bán đang đổi chỗ, chứ chưa hẳn là sức khỏe mới của thị trường.
Phép kiểm cuối cùng là độ lan tỏa. Dầu khí, PNJ, VCB và STB đã tạo các điểm tựa rõ ràng trong phiên 14/7. Để nhịp hồi đáng tin hơn, thị trường cần thêm cổ phiếu và nhóm ngành cùng tham gia, đặc biệt là những khu vực đang làm tâm lý chung yếu đi.
Phiên 14/7 không phải bằng chứng rằng rủi ro đã kết thúc. Nó là bằng chứng rằng bên mua đã giúp VN-Index thoát vùng giảm sâu, đồng thời lực ghìm từ vốn hóa lớn đã hạ nhiệt. Ba tín hiệu đáng theo dõi ở phiên tiếp theo là khả năng giữ 1.800 điểm, thanh khoản đi cùng giá và độ rộng có mở sang các nhóm còn đỏ hay không. Chúng sẽ trả lời liệu sắc xanh cuối ngày là điểm bắt đầu của một nhịp hồi bền hơn, hay chỉ là một khoảng thở trong một thị trường vẫn phân hóa.