Ngoại giao dầu khí — khi Thủ tướng phải hành động khẩn cấp
Chính sách này mở ra một chương mới cho an ninh năng lượng Việt Nam. Giữa bối cảnh giá dầu Brent vượt mốc 95 USD/thùng và xung đột Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã triển khai một chiến dịch ngoại giao năng lượng chưa từng có tiền lệ. Chỉ trong hai ngày 16-17/3, ông liên tiếp điện đàm với Tổng thống Angola để đề nghị tăng nguồn cung dầu thô và khí đốt, đồng thời tiếp đại sứ từ UAE, Nhật Bản và Qatar.Tiền Phong
Đáng chú ý nhất là đề nghị với Nhật Bản: Thủ tướng yêu cầu Tokyo cho Việt Nam tiếp cận khoảng 80 triệu thùng dầu từ nguồn dự trữ mà Nhật Bản đang cân nhắc xuất kho nhằm hạ nhiệt thị trường.Tuổi Trẻ Tần suất và quy mô của các cuộc tiếp xúc ngoại giao này cho thấy mức độ khẩn cấp mà Chính phủ đánh giá về tình hình — đây không phải hoạt động ngoại giao thông thường, mà là phản ứng chính sách trước rủi ro gián đoạn nguồn cung.
Kho dự trữ Nghi Sơn — bước ngoặt trong lộ trình dài hạn
Theo lộ trình đã được vạch ra, ngày 26/3 Thủ tướng chủ trì họp Tổ công tác an ninh năng lượng và chỉ đạo triển khai ngay kho dự trữ xăng dầu chiến lược tại Nghi Sơn, Thanh Hóa, với công suất dự kiến 1 triệu tấn.Báo Chính phủ Đây là một trong ba kho chiến lược được quy hoạch (cùng Dung Quất và Bà Rịa - Vũng Tàu), và vị trí ngay cạnh Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn — vốn đáp ứng khoảng 35% nhu cầu xăng dầu nội địa — mang ý nghĩa chiến lược rõ ràng: giảm thiểu rủi ro gián đoạn tại chỗ.
Tuy nhiên, nhìn vào thực trạng dự trữ hiện tại, khoảng cách với chuẩn quốc tế vẫn còn rất lớn. Việt Nam hiện duy trì tổng dự trữ xăng dầu khoảng 30-32 ngày, trong đó dự trữ quốc gia chỉ khoảng 7 ngày — thấp hơn rất nhiều so với chuẩn 90 ngày nhập khẩu của IEA.NLD Để đạt mục tiêu 90 ngày, Việt Nam cần dự trữ khoảng 2,4-2,5 triệu tấn, tương đương đầu tư khoảng 1,7 tỷ USD. Chuyên gia Đào Nhật Đình nhận định mức 30-60 ngày là phù hợp hơn với năng lực kinh tế hiện tại, cho thấy đây sẽ là lộ trình dài hạn chứ không thể giải quyết trong ngắn hạn.Petrocons
BSR chạy vượt công suất kỷ lục — cơ hội và rủi ro song hành
Trong khi hạ tầng dự trữ còn đang xây dựng, giải pháp trước mắt là tối đa hóa năng lực lọc dầu nội địa. Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đang vận hành ở mức 123,5% công suất thiết kế, đặt mục tiêu sản lượng cả năm 2026 đạt kỷ lục 8,3 triệu tấn — vượt 28% so với công suất thiết kế 6,5 triệu tấn/năm. Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã trực tiếp làm việc với BSR ngày 28/3 để đôn đốc vận hành an toàn.
Kết quả kinh doanh phản ánh rõ lợi thế này: biên lợi nhuận cải thiện mạnh nhờ crack spread tăng cao khi nguồn cung châu Á bị gián đoạn. EBITDA quý IV/2025 đạt 4.064 tỷ đồng, tăng gấp 2,4 lần so với quý trước. Theo dự báo từ giới phân tích, lợi nhuận quý I/2026 ước tăng đột biến 854%, đạt khoảng 4.500 tỷ đồng.Người Quan Sát
Nhóm cổ phiếu dầu khí — ai hưởng lợi trong 3-5 năm tới?
Trong bức tranh lớn của an ninh năng lượng, từng doanh nghiệp có vị thế khác nhau. BSR hưởng lợi kép từ sản lượng kỷ lục và biên lợi nhuận cải thiện, nhưng rủi ro nằm ở việc vận hành vượt công suất kéo dài có thể ảnh hưởng tuổi thọ thiết bị. PVD (PV Drilling) dự kiến lợi nhuận tăng khoảng 39,7% nhờ giá thuê giàn khoan tăng và đóng góp từ các giàn mới PVD XIII, IX. PVT (PV Trans) hưởng lợi từ giá cước vận tải biển leo thang khi nhu cầu vận chuyển dầu thô tăng mạnh. Riêng PLX (Petrolimex), doanh thu tăng theo giá bán nhưng biên lợi nhuận bị ép do cơ chế Quỹ bình ổn — một hạn chế mang tính cơ cấu.
Những rủi ro mà lộ trình chính sách chưa giải quyết
Trong 3-5 năm tới, ba rủi ro cấu trúc cần được theo dõi sát. Thứ nhất, kho dự trữ Nghi Sơn mới ở giai đoạn chỉ đạo triển khai — chưa có mốc hoàn thành cụ thể, trong khi xung đột Trung Đông có thể leo thang bất cứ lúc nào. Khoảng cách giữa quyết tâm chính trị và năng lực triển khai thực tế sẽ quyết định hiệu quả của chính sách này.
Thứ hai, BSR chạy 123,5% công suất là con dao hai lưỡi. Nếu xảy ra sự cố buộc dừng máy, Việt Nam mất ngay nguồn cung xăng dầu nội địa đáng kể — một rủi ro mà nhiều nhà đầu tư chưa định giá đầy đủ. Thứ ba, mức dự trữ 30-32 ngày gần như không có đệm an toàn nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa hoặc chuỗi cung ứng gián đoạn kéo dài. Các biện pháp như giảm thuế nhập khẩu về 0% và bơm 8.000 tỷ đồng vào Quỹ bình ổn chỉ là giải pháp tạm thời, không thay thế được hạ tầng dự trữ vật lý.
Kết luận — chạy đua với thời gian
Cuộc chạy đua an ninh năng lượng của Việt Nam đang diễn ra với tốc độ chưa từng có, từ ngoại giao cấp cao đến tối đa hóa công suất lọc dầu. Đối với nhà đầu tư, đây vừa là cơ hội — BSR, PVD, PVT hưởng lợi trực tiếp từ giá dầu cao và chính sách đẩy mạnh sản xuất — vừa là lời nhắc nhở về mức độ dễ tổn thương của nền kinh tế trước cú sốc năng lượng. Khoảng cách 60 ngày dự trữ so với chuẩn IEA cho thấy Việt Nam vẫn đang trong cuộc đua marathon, không phải sprint.
