Điều báo cáo không nói rõ là thế này: khi một ngân hàng vừa lỗ quý, vừa có nợ xấu gấp đôi ngưỡng cho phép, mà lại bận đổi tên và dời trụ sở — thì nhà đầu tư nhỏ lẻ nên tự hỏi: ai đang được ưu tiên trong câu chuyện này?
Sacombank (STB) chuẩn bị cho ĐHCĐ ngày 22/4/2026 với ba tờ trình gây chấn động: đổi tên thành “Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc”, chuyển trụ sở khỏi tòa nhà biểu tượng trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, và xin gia hạn đề án tái cơ cấu đến hết năm 2030 — muộn 4 năm so với kế hoạch ban đầu. Mỗi tờ trình đều đáng phân tích kỹ, nhưng khi ghép lại, bức tranh tổng thể đặt ra nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời.
Một thập kỷ tái cơ cấu, “vết thương” vẫn chưa lành
Câu chuyện bắt đầu từ năm 2015, khi Sacombank sáp nhập Ngân hàng Phương Nam (SouthernBank) và nhận về khối nợ xấu khổng lồ. Đề án tái cơ cấu được NHNN phê duyệt với thời hạn 10 năm. Sau hơn một thập kỷ nỗ lực, Sacombank đã xử lý được phần lớn các khoản nợ tồn đọng, nhưng ngân hàng thừa nhận công tác xử lý và thu hồi nợ xấu vẫn gặp nhiều khó khăn do phụ thuộc vào quá trình pháp lý phức tạp.Vietstock
Nhưng ai đang chịu thiệt trong quá trình kéo dài này? Cổ đông nhỏ lẻ — những người đã kiên nhẫn nắm giữ STB suốt nhiều năm với kỳ vọng đề án tái cơ cấu hoàn tất đúng hạn.
Lợi nhuận “bốc hơi” 40%, quý IV lần đầu báo lỗ
Kết quả kinh doanh năm 2025 là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy “vết thương” chưa lành. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất chỉ đạt 7.628 tỷ đồng — giảm khoảng 40% so với năm trước và chỉ hoàn thành 52% kế hoạch 14.650 tỷ đồng mà ĐHCĐ đã giao.CafeF
Đặc biệt nghiêm trọng, riêng quý IV/2025 Sacombank lần đầu báo lỗ sau gần một thập kỷ với mức lỗ khoảng 3.360 tỷ đồng. Nguyên nhân trực tiếp: ngân hàng đẩy mạnh trích lập dự phòng rủi ro tín dụng lên tới 9.232 tỷ đồng chỉ trong quý IV — gấp khoảng 8 lần quý trước đó.Tuổi Trẻ Việc trích lập dự phòng lớn có thể hiểu là “dọn dẹp” bảng cân đối, nhưng cũng cho thấy nợ xấu thực tế đã tích tụ từ trước và bị che giấu bởi mức trích lập thấp ở các quý đầu năm.
Nợ xấu vọt lên 6,3% — vượt xa ngưỡng an toàn
Hệ quả trực tiếp của đợt trích lập là tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng vọt lên 6,31% cuối năm 2025, so với chỉ 2,4% đầu năm — vượt xa ngưỡng kiểm soát 3% của NHNN. Nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) tăng thêm 18.400 tỷ đồng, đạt mức 29.906 tỷ đồng.Dân trí
Con số 29.906 tỷ đồng nợ nhóm 5 đáng để suy nghĩ: nó tương đương gần 4 lần lợi nhuận cả năm 2025. Nói cách khác, ngay cả khi Sacombank giữ nguyên mức lãi hiện tại mà không trích lập thêm, vẫn cần ít nhất 4 năm chỉ để “bù” lại khoản nợ có khả năng mất trắng này. So sánh với ACB (nợ xấu quanh 1,5%) hay Techcombank (dưới 2%), khoảng cách của Sacombank là rất lớn.
Đổi tên, dời trụ sở — giải quyết được gì?
Ngay sau khi ông Nguyễn Đức Thụy (Bầu Thụy) được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc cuối năm 2025, Sacombank liên tiếp đưa ra các động thái thay đổi nhận diện. Ngân hàng đã đăng ký thương hiệu “Ngân hàng Sài Gòn Tài Lộc Việt Nam” từ ngày 29/12/2025.Người Lao Động
Lý do chuyển trụ sở được giải thích là địa điểm hiện tại “không nằm trong vùng lõi của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM”.Tuổi Trẻ Tuy nhiên, địa điểm mới chưa được công bố cụ thể trong tờ trình. Giới quan sát ghi nhận logo Sacombank đã xuất hiện tại trụ sở Thaigroup — ThaiSquare The Merit trên phố Nguyễn Thị Minh Khai.CafeLand
Rủi ro thực sự nằm ở chỗ: tái định vị thương hiệu có thể hỗ trợ hình ảnh, nhưng không thể thay thế cho việc xử lý gần 30.000 tỷ đồng nợ có khả năng mất vốn đang nằm trên bảng cân đối. Thêm vào đó, ĐHCĐ năm nay lần đầu tiên diễn ra ngoài TP.HCM — tại Phú Thọ, quê hương của ông Nguyễn Đức Thụy. Chi tiết này khiến nhiều cổ đông đặt câu hỏi về tính thuận tiện cho hàng trăm nghìn cổ đông nhỏ lẻ tại TP.HCM.
Mục tiêu 2026: Thận trọng đến mức đáng lo
Sacombank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2026 chỉ 8.100 tỷ đồng — tăng 6,2% so với kết quả 2025 nhưng thấp hơn tới 45% so với kế hoạch năm trước.Vietstock Mục tiêu đưa nợ xấu về dưới 5% cho thấy ngân hàng thừa nhận tỷ lệ nợ xấu hiện tại vẫn rất cao và không thể xử lý nhanh.
Với việc năm 2025 chỉ đạt 52% kế hoạch, nhà đầu tư có quyền hoài nghi: liệu mục tiêu 8.100 tỷ đồng có thực sự đạt được, hay lại là một con số “đẹp” trên giấy? Cổ phiếu STB hiện giao dịch quanh 66.400 đồng/cp với mức P/B và P/E thuộc nhóm cao nhất ngành — phản ánh kỳ vọng vào tiến trình tái cơ cấu hoàn tất. Nhưng khi đề án xin lùi thêm 4 năm, mức premium này đang bị thách thức nghiêm trọng.
Ba câu hỏi cổ đông STB cần đặt ra trước ĐHCĐ
Trước kỳ ĐHCĐ ngày 22/4, mỗi cổ đông STB nên tự trả lời ba câu hỏi. Thứ nhất, gia hạn tái cơ cấu đến 2030 có đồng nghĩa thêm 4 năm nợ xấu cao, cổ tức bị hạn chế? Việc chủ động trích lập dự phòng lớn năm 2025 có thể là tín hiệu tích cực dài hạn, nhưng cũng cho thấy bài toán hậu sáp nhập Phương Nam chưa có lời giải trọn vẹn.
Thứ hai, đổi tên và dời trụ sở liệu có phải ưu tiên đúng lúc? Khi nợ xấu vượt ngưỡng gấp đôi và lợi nhuận sụt giảm mạnh, nguồn lực quản trị nên tập trung vào xử lý nợ hay vào nhận diện thương hiệu?
Thứ ba, mục tiêu lợi nhuận 8.100 tỷ đồng có thực tế? Ban lãnh đạo mới dưới thời ông Nguyễn Đức Thụy cần chứng minh năng lực điều hành bằng kết quả cụ thể, không chỉ bằng tên gọi mới.
Thay áo mới chưa bao giờ là đủ để chữa lành căn bệnh cũ. Và với STB, căn bệnh đó vẫn đang nằm rất rõ trên bảng cân đối kế toán.
