Một ngày sau phiên giao dịch đầu tiên trên UPCoM, Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HGI) đã trình cổ đông một phương án tăng vốn. Theo tờ trình lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản ngày 10/11 do báo Người Quan Sát thuật lại, HGI đề xuất chào bán tối đa 12,7 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 10.000 đồng mỗi cổ phiếu.Người Quan Sát Phiếu ý kiến phải về công ty trước 17 giờ ngày 20/11/2026.Tin nhanh Chứng khoán
Nói đơn giản thì đây là một lời mời mua thêm cổ phiếu ở mức giá thấp hơn thị giá rất nhiều, kèm điều kiện là bạn phải bỏ tiền ra nếu muốn giữ nguyên phần của mình trong công ty. Bài này đi qua từng bước của phương án và điều xảy ra với tài khoản của người đang cầm HGI ở mỗi bước. Bài không bàn giá HGI sẽ đi về đâu, cũng không bàn nên nộp tiền hay bỏ quyền.
Phương án ghi gì
Số cổ phiếu chào bán bằng 6,7805% số cổ phiếu đang lưu hành. Tỷ lệ thực hiện quyền là 1.873:127: mỗi cổ phiếu đang có nhận một quyền mua, và cứ 1.873 quyền mua thì được mua 127 cổ phiếu mới.Tin nhanh Chứng khoán Cổ phiếu phân phối cho cổ đông hiện hữu không bị hạn chế chuyển nhượng, tức là mua xong, khi cổ phiếu về tài khoản thì có thể bán.Người Quan Sát
Nếu bán hết, HGI thu tối đa 127 tỷ đồng và vốn điều lệ tăng từ 1.873 tỷ lên 2.000 tỷ đồng.Tin nhanh Chứng khoán Toàn bộ số tiền được dự kiến dùng để trả nợ vay tại tổ chức tín dụng, nợ trái phiếu và nợ với các công ty liên quan trong năm 2027.Doanh nhân & Pháp luật Đợt chào bán chỉ được triển khai trong quý IV/2026 hoặc năm 2027, sau khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy chứng nhận đăng ký chào bán.Người Quan Sát
Bước 1: gửi phiếu trước 17 giờ ngày 20/11
Đây là đợt lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản, thay cho một cuộc họp đại hội đồng cổ đông. Cổ đông có tên trong danh sách được gửi phiếu đồng ý, không đồng ý hoặc không có ý kiến. Sau khi kiểm phiếu, HGI sẽ công bố biên bản kiểm phiếu và nghị quyết, và văn bản đó cho biết phương án có được thông qua hay không. Ở bước này tài khoản của bạn chưa đổi gì: số cổ phiếu giữ nguyên, chưa có quyền mua nào được phân bổ.
Bước 2: chờ giấy chứng nhận
Nếu phương án được thông qua, HGI nộp hồ sơ đăng ký chào bán. Chỉ khi có giấy chứng nhận của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, công ty mới chốt ngày đăng ký cuối cùng để xác định ai được nhận quyền mua. Lịch phân bổ quyền và nộp tiền sẽ nằm trong thông báo phát hành mà HGI công bố sau đó.
Bước 3: ngày giao dịch không hưởng quyền
Người mua HGI trước ngày giao dịch không hưởng quyền sẽ có tên trong danh sách nhận quyền mua, người mua từ ngày đó trở đi thì không. Vào ngày này, sở giao dịch điều chỉnh giá tham chiếu của HGI xuống, tính từ giá đóng cửa phiên liền trước, giá chào bán 10.000 đồng và tỷ lệ quyền. Lý do khá dễ hiểu: sau đợt chào bán sẽ có thêm cổ phiếu bán ở giá thấp hơn nhiều so với thị giá, nên giá tham chiếu được hạ để phản ánh phần đó. Mức giảm này là phép tính kỹ thuật, không phải tín hiệu về kết quả kinh doanh.
Bước 4: nộp tiền hay không nộp
Lấy ví dụ một cổ đông đang có 1.873 cổ phiếu. Người này nhận 1.873 quyền mua, được mua 127 cổ phiếu mới và phải nộp 1,27 triệu đồng.Người Quan Sát
- Nộp đủ tiền: tài khoản có 2.000 cổ phiếu, và tỷ lệ sở hữu trong công ty giữ nguyên như trước đợt chào bán.
- Không nộp tiền: tài khoản vẫn có 1.873 cổ phiếu, trong khi tổng số cổ phiếu của HGI tăng lên. Nếu toàn bộ 12,7 triệu cổ phiếu được bán hết, phần sở hữu của người này còn khoảng 93,65% tỷ lệ cũ, tức giảm khoảng 6,35%.
Lịch cổ tức đặt cạnh lịch chào bán
HGI đã có một lịch khác cho cổ đông trong tháng này: cổ tức tiền mặt 700 đồng mỗi cổ phiếu, ngày giao dịch không hưởng quyền 17/11, ngày đăng ký cuối cùng 18/11, thanh toán dự kiến 4/12.Tin nhanh Chứng khoán Ngày 17/11 rơi trước hạn gửi phiếu 20/11, nhưng đây là hai quyền riêng. Giá tham chiếu ngày 17/11 chỉ được điều chỉnh theo khoản cổ tức, còn quyền mua cổ phiếu mới sẽ chốt vào một ngày khác, sau khi có giấy chứng nhận.
Người Quan Sát đặt hai con số cạnh nhau: cổ đông có 1.873 cổ phiếu nhận hơn 1,31 triệu đồng cổ tức trước thuế, và nếu mua đủ phần của mình thì nộp 1,27 triệu đồng.Người Quan Sát Với cổ đông cá nhân, khoản cổ tức thực nhận còn bị khấu trừ thuế thu nhập cá nhân, nên hai con số không hẳn bù trừ nhau.
Giá 10.000 đồng đứng ở đâu
So với thị giá, mức giá chào bán thấp hơn khoảng 85%: HGI đóng cửa phiên 11/11 ở 66.500 đồng.Tin nhanh Chứng khoán Giữa phiên sáng 12/11, cổ phiếu giao dịch quanh 65.900 đồng.
So với sổ sách, bức tranh khác nhau tùy loại báo cáo. Theo báo cáo tài chính quý III, giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu ngày 30/9 là 10.928 đồng trên báo cáo riêng của HGI và 30.891 đồng trên báo cáo hợp nhất. Giá chào bán vì vậy thấp hơn khoảng 8,5% và 67,6% so với hai mức này.Người Quan Sát Khoảng cách lớn giữa hai con số cho thấy phần lớn giá trị tài sản của HGI nằm ở các công ty con, vốn chỉ hiện lên trên báo cáo hợp nhất.
HGI giải thích mức giá này bằng việc công ty vừa hoàn tất đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng để trở thành công ty đại chúng, và muốn khuyến khích cổ đông hiện hữu tiếp tục gắn bó trong giai đoạn tiếp theo.Người Quan Sát
127 tỷ đặt cạnh khối nợ và kết quả kinh doanh
Cuối quý III, tổng nợ vay và thuê tài chính trên báo cáo hợp nhất của HGI là gần 4.293 tỷ đồng, trong đó hơn 2.667 tỷ ngắn hạn và khoảng 1.626 tỷ dài hạn.Doanh Nhân VN Khoản 127 tỷ tối đa bằng chưa tới 3% số nợ vay đó. Chi phí lãi vay riêng quý III là hơn 116 tỷ đồng, gần bằng quy mô cả đợt chào bán.
Ở phía kết quả kinh doanh, HGI lãi sau thuế hợp nhất gần 412 tỷ đồng trong quý III và gần 1.129 tỷ đồng sau 9 tháng.Người Quan Sát Như vậy, đợt chào bán lần này không nhằm bù cho một kỳ thua lỗ. Theo tờ trình, đó là một khoản tiền nhỏ bổ sung vào kế hoạch trả nợ năm 2027.
Phần lớn quyền mua thuộc về HAG
Cổ đông lớn nhất của HGI là Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai (HAG). Tính đến ngày 2/10, HAG nắm 141,37 triệu cổ phiếu, tương ứng 75,48% vốn điều lệ HGI. Nếu HAG mua đủ phần của mình, số tiền phải nộp khoảng 95,86 tỷ đồng, tức phần lớn trong 127 tỷ đồng của đợt chào bán.Người Quan Sát Một số báo khác đưa tỷ lệ 74,79%,Doanh Nhân VN nhưng theo con số nào thì HAG cũng nắm khoảng ba phần tư HGI, nên cũng nhận khoảng ba phần tư số quyền mua.
Với cổ đông nhỏ, điều đó có nghĩa là kết quả huy động của đợt này phụ thuộc chủ yếu vào quyết định của HAG, còn phần của họ chỉ quyết định tỷ lệ sở hữu của chính họ.
Kết: mỗi lựa chọn dẫn tới đâu
Nếu phương án được thông qua, người đang cầm HGI đứng trước hai hệ quả rõ ràng. Nộp đủ tiền thì giữ nguyên tỷ lệ sở hữu và có thêm cổ phiếu mua ở giá 10.000 đồng. Không nộp tiền thì giữ nguyên số cổ phiếu, nhưng tỷ lệ sở hữu giảm khoảng 6,35% nếu đợt chào bán bán hết.
Mốc kế tiếp là nghị quyết sau ngày 20/11. Nếu phương án qua, thông báo phát hành sau khi có giấy chứng nhận sẽ cho biết những điều người đang giữ cần nhất: ngày chốt quyền, quyền mua có được chuyển nhượng hay không, cổ phiếu không ai mua được xử lý thế nào và hạn nộp tiền.