Chín tháng đầu năm 2026, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), đơn vị vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất, lãi sau thuế hợp nhất 24.902 tỷ đồng.Markettimes Con số này đã vượt lợi nhuận của bất kỳ năm nào BSR từng công bố. Khi bảng cân đối quý III được mở ra, một chi tiết đáng chú ý nằm ở phía tài sản: tiền và tiền gửi có kỳ hạn của BSR đã lên 58.651 tỷ đồng, khoảng 49% tổng tài sản. Bài viết này nhìn vào hai phần của bức tranh, phần lãi đến từ nhà máy và khối tiền đang nằm ở ngân hàng, cùng những mốc sẽ cho biết khối tiền ấy đi về đâu.
Lãi đến từ nhà máy
Lãi sau thuế hợp nhất của BSR trải đều qua ba quý: 8.266 tỷ đồng quý I, 7.667 tỷ đồng quý II và 8.969 tỷ đồng quý III. Quý III cao hơn quý II khoảng 1.302 tỷ đồng, và là quý thứ ba liên tiếp lãi trên 7.000 tỷ đồng.
Động lực nằm ở hoạt động lọc dầu. Doanh thu quý III đạt 59.581 tỷ đồng, tăng khoảng 69% so với cùng kỳ, trong khi giá vốn chỉ tăng 45,6%. Lãi gộp quý vì thế lên 9.651 tỷ đồng, so với 1.009 tỷ đồng của quý III/2025, biên lãi gộp nới từ 2,86% lên 16,2%.Mekong Asean
Theo giải trình của BSR, giá dầu Brent bình quân quý III đạt 97 USD/thùng, cao hơn 27,93 USD/thùng so với cùng kỳ. Chênh lệch giữa giá sản phẩm lọc dầu và giá dầu thô đầu vào được nới rộng, và đây là động lực chính của kết quả quý.Mekong Asean Báo Lâm Đồng dẫn thêm yếu tố nhà máy vận hành ổn định ở công suất cao.Báo Lâm Đồng Trong cơ cấu sản phẩm, dầu diesel mang về nhiều nhất, khoảng 18.838 tỷ đồng chênh lệch giữa doanh thu và giá vốn trong 9 tháng, tương đương khoảng 67% lãi gộp hợp nhất.Markettimes
Lãi tiền gửi cũng tăng, nhưng chỉ là phần nhỏ. Chín tháng, BSR thu 1.811,4 tỷ đồng lãi tiền gửi, gần gấp đôi cùng kỳ.VietNamNet Con số này bằng khoảng 7% lãi sau thuế 9 tháng. Khoảng 93% còn lại đến từ hoạt động của nhà máy.
Khối tiền gửi 58.651 tỷ đồng
Tại ngày 30/9/2026, tiền và tương đương tiền của BSR là 1.758 tỷ đồng, còn khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn ngắn hạn, chủ yếu là tiền gửi có kỳ hạn, là 56.893 tỷ đồng. Cộng lại là 58.651 tỷ đồng, khoảng 49% tổng tài sản 120.135 tỷ đồng.Mekong Asean Đầu năm, tổng hai khoản này là 43.762 tỷ đồng, tức đã tăng khoảng 15.000 tỷ đồng, tương đương 34%, sau 9 tháng.
Tiền được trải ở nhiều ngân hàng. Theo thuyết minh báo cáo do Người Quan Sát dẫn, tiền gửi kỳ hạn trên 3 đến 12 tháng tại BIDV là 12.425 tỷ đồng, tại VietinBank 10.539 tỷ đồng và tại SHB 6.390 tỷ đồng.Người Quan Sát Nhóm các ngân hàng khác giữ 27.538 tỷ đồng, gấp 2,1 lần đầu năm.Vnbusiness
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy đường đi của dòng tiền. Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh 9 tháng dương 14.483 tỷ đồng, so với khoảng 267 tỷ đồng cùng kỳ. Dòng tiền đầu tư âm 21.845 tỷ đồng, trong đó tiền gửi và cho vay mới là 68.146 tỷ đồng, phần thu về là 48.161 tỷ đồng, còn mua sắm tài sản cố định 3.155 tỷ đồng. Ở phía tài chính, BSR vay thêm 3.021 tỷ đồng và chi 1.504 tỷ đồng cổ tức.
Dòng tiền kinh doanh và khoản phải thu
Dòng tiền kinh doanh 14.483 tỷ đồng bằng khoảng 58% lãi sau thuế cùng kỳ. Khoảng chênh chủ yếu nằm ở khoản phải thu. Phải thu ngắn hạn của khách hàng lên 22.865 tỷ đồng, tăng gần 78% so với đầu năm. Riêng Petrolimex nợ 8.509 tỷ đồng và PVOIL nợ 4.999 tỷ đồng, cộng lại khoảng 13.500 tỷ đồng, chiếm khoảng 59% tổng phải thu khách hàng. Biến động phải thu làm dòng tiền kinh doanh giảm khoảng 18.976 tỷ đồng trong 9 tháng.Markettimes
Bên cạnh khối tiền gửi, BSR có nợ vay. Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn tại 30/9 là 13.525 tỷ đồng, và toàn bộ dư nợ vay đều là ngắn hạn.Mekong Asean Chi phí lãi vay 9 tháng là 267,5 tỷ đồng.VietNamNet Trừ nợ vay, khối tiền và tiền gửi vẫn còn khoảng 45.126 tỷ đồng.
Quy ra mỗi cổ phiếu
Vốn điều lệ của BSR là 50.073 tỷ đồng, tương đương khoảng 5,007 tỷ cổ phiếu.Mekong Asean Chia khối 58.651 tỷ đồng cho số cổ phiếu này, mỗi cổ phiếu có khoảng 11.700 đồng tiền và tiền gửi đứng sau. Nếu trừ nợ vay, con số còn khoảng 9.000 đồng.
Giá đóng cửa của BSR phiên 2/11 là 27.100 đồng. Như vậy, khối tiền gộp tương đương khoảng 43% giá cổ phiếu, còn khối tiền sau khi trừ nợ vay tương đương khoảng một phần ba. Phần còn lại của giá là những gì thị trường đặt vào nhà máy và các năm lãi sau. Cách tách này giúp đọc hai phần tài sản theo hai cách khác nhau: lãi của khối tiền gửi đi theo lãi suất huy động, còn phần nhà máy đi theo chênh lệch lọc dầu.
Khoản 2.735,6 tỷ đồng tại MBV
Không phải toàn bộ khối tiền đều dùng được ngay. Báo cáo ghi nhận khoản tiền gửi 2.735,6 tỷ đồng tại Ngân hàng Việt Nam Hiện Đại (MBV), Chi nhánh Quảng Ngãi, tiền thân là Ngân hàng Đại Dương, đang tạm dừng giao dịch.Điện tử Ứng dụng Giá trị dự phòng của nhóm tiền gửi có kỳ hạn bằng 0. Ban Tổng giám đốc BSR đánh giá khoản tiền này sẽ được giao dịch trở lại khi Ngân hàng Nhà nước có quy định cụ thể.Người Quan Sát
Đây không phải chuyện mới. VTC News đầu năm 2019 đã ghi nhận khoản tiền gửi hơn 2.700 tỷ đồng của BSR tại chi nhánh Quảng Ngãi của Ngân hàng Đại Dương ở trạng thái tạm dừng giao dịch từ cuối năm 2018.VTC News Khoản này bằng khoảng 4,7% khối tiền và tiền gửi hiện nay, tức khoảng 550 đồng mỗi cổ phiếu.
Năm 2027 khác năm 2026 ở đâu
BSR dự báo chênh lệch lọc dầu bình quân năm 2026 khoảng 32 USD/thùng và năm 2027 khoảng 23 USD/thùng, giảm khoảng 28%.VietNamNet Nhà máy cũng có kế hoạch bảo dưỡng tổng thể năm 2027, dự kiến kéo dài khoảng 32 ngày, có thể ảnh hưởng sản lượng ngắn hạn. Hai yếu tố này chạm vào phần lãi đến từ nhà máy, không chạm vào khối tiền đã gửi.
Khối tiền thì có một nhu cầu chi đã rõ. Dự án nâng cấp mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất đã ký hợp đồng tổng thầu thiết kế, mua sắm và xây dựng giá trị khoảng 989 triệu USD, thời gian thực hiện 37 tháng.Người Quan Sát Tại 30/9, chi phí xây dựng dở dang của dự án là 2.137,7 tỷ đồng, kèm 2.120,1 tỷ đồng trả trước cho China Chengda Engineering và 481,1 tỷ đồng cho Beijing Petrochemical Engineering. Đầu năm, hai khoản trả trước này đều bằng 0.Điện tử Ứng dụng
Về kế hoạch, lãi sau thuế cả năm 2026 là khoảng 2.162 tỷ đồng, và 9 tháng đã đạt khoảng 11,5 lần mức này. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối tại 30/9 là 27.822 tỷ đồng.Mekong Asean
Những mốc cần theo dõi
Bức tranh hiện tại có hai phần tách biệt. Phần tiền gửi, khoảng 11.700 đồng mỗi cổ phiếu, đã nằm trên bảng cân đối và đổi theo lãi suất cùng cách doanh nghiệp sử dụng nó. Phần lãi từ nhà máy đi theo chênh lệch lọc dầu, thứ chính BSR dự báo hạ vào năm 2027. Hai phần này chịu hai nhóm yếu tố khác nhau, nên cần đọc riêng.
Ba mốc sẽ cho biết khối tiền đi về đâu. Báo cáo quý IV/2026 sẽ cho thấy khoản phải thu từ Petrolimex và PVOIL có được thu về hay không, tức dòng tiền kinh doanh có bắt kịp lợi nhuận. Tiến độ giải ngân cho dự án mở rộng sẽ cho thấy bao nhiêu tiền gửi được rút ra để xây nhà máy. Phương án phân phối lợi nhuận năm 2026 trình ĐHĐCĐ năm 2027 sẽ cho thấy phần nào của khối tiền về tay cổ đông dưới dạng cổ tức.
Kịch bản đầu: nếu dòng tiền kinh doanh quý IV vượt lãi sau thuế cùng quý, khối tiền gửi còn dày thêm ngay cả khi chênh lệch lọc dầu bắt đầu hạ. Kịch bản sau: nếu phải thu tiếp tục tăng, tiền thực thu sẽ thấp hơn số lãi báo cáo và khối tiền gửi tăng chậm hơn. Yếu tố quyết định giữa hai kịch bản là tốc độ thu hồi công nợ từ hai khách hàng lớn.