Ngày 24/10, Quyết định số 2800/QĐ-BCT của Bộ trưởng Bộ Công Thương có đoạn gọi tên hai cao tốc biên giới, trong đó có tuyến Đồng Đăng – Trà Lĩnh mà Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HHV) nằm trong liên danh nhà đầu tư. Với một dự án thu hồi vốn bằng tiền thu phí, lớp đá cho mặt đường trên cùng là một trong những hạng mục cuối cùng trước khi xe được chạy trên đường.
Quyết định đã ban hành và có hiệu lực. Còn mỏ đá mới cho hai tuyến này thì mới ở bước khảo sát, chưa mỏ nào được cấp phép. Khoảng cách giữa hai trạng thái đó chính là điều đáng theo dõi trong hai tháng tới.
Văn bản nói gì
Quyết định 2800/QĐ-BCT kèm Phương án tạm thời điều phối, hỗ trợ vật liệu xây dựng thông thường giữa các tỉnh, thành phố phục vụ công trình, dự án trọng điểm. Theo Báo Công Thương, quyết định có hiệu lực từ ngày ký và áp dụng đến khi được điều chỉnh hoặc thay thế.Báo Công Thương
Phần lớn nội dung nói về bài toán toàn quốc: mức phân công tối thiểu giai đoạn 2026–2030 là 306,35 triệu m³ đá xây dựng.Báo Công lý Lạng Sơn thuộc nhóm thiếu một số loại nhưng có thể tự cân đối bằng cách nâng công suất, mở rộng hoặc cấp mới mỏ.Người Quan Sát
Đoạn liên quan trực tiếp đến cổ đông HHV nằm ở chỗ văn bản nhắc hai cao tốc Hữu Nghị – Chi Lăng và Đồng Đăng – Trà Lĩnh. Bộ yêu cầu UBND Lạng Sơn và Cao Bằng chỉ đạo nhà đầu tư, nhà thầu khẩn trương khảo sát các khu vực có đá granit, bazan, ryolit đủ khả năng làm cốt liệu cho lớp bê tông nhựa tạo nhám. Nếu vật liệu đạt yêu cầu, địa phương làm ngay thủ tục cấp phép khai thác theo cơ chế đặc thù, qua đó giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ mỏ đá Khau Đêm.Người Quan Sát
HHV đứng ở đâu trong liên danh
Cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh dài khoảng 121 km, nối Lạng Sơn với Cao Bằng, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 22.690 tỷ đồng. Liên danh nhà đầu tư gồm Tập đoàn Đèo Cả, Đầu tư Xây dựng ICV Việt Nam, Xây dựng công trình 568 và HHV. Trong bốn cái tên này, HHV là doanh nghiệp niêm yết trên HoSE, nên là kênh để nhà đầu tư chứng khoán tiếp cận dự án.Người Quan Sát
Tuyến còn lại, Hữu Nghị – Chi Lăng, dài gần 60 km và có liên danh khác, không có tên HHV theo nguồn trên. Vì vậy với người cầm cổ phiếu HHV, phần đáng đọc là đoạn nói về Đồng Đăng – Trà Lĩnh.
Giai đoạn một của dự án theo hợp đồng xây dựng, kinh doanh, chuyển giao (BOT). Theo kết luận thanh tra do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đăng hồi tháng 4/2026, UBND Cao Bằng, liên danh nhà đầu tư và Công ty Cổ phần Cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh (doanh nghiệp dự án) đã ký hợp đồng BOT số 01/HĐ.BOT-UBND ngày 19/12/2023. Cùng văn bản ghi giai đoạn một gồm 9.800 tỷ đồng vốn nhà nước và 4.531,62 tỷ đồng vốn nhà đầu tư.Báo Chính phủ Phần vốn của nhà đầu tư được thu hồi qua phí thu từ xe chạy trên tuyến, nên tiền chỉ bắt đầu quay về khi đường đưa vào khai thác và thu phí.
Các bài báo đăng tuần này không nêu tỷ lệ góp vốn của HHV vào doanh nghiệp dự án. Ai muốn biết con số này cần đọc thuyết minh báo cáo tài chính quý III của HHV khi công bố.
Vì sao lại là đá cho lớp mặt
Lớp bê tông nhựa tạo nhám là lớp trên cùng của mặt đường, nơi lốp xe tiếp xúc trực tiếp. Nó giữ độ bám, chống trơn trượt khi xe chạy nhanh. Vì bị bánh xe mài liên tục, lớp này cần cốt liệu đá cứng, khó bị mài nhẵn. Đó là lý do văn bản gọi tên ba loại đá granit, bazan, ryolit thay vì đá xây dựng thông thường.
Lớp mặt này cũng được trải sau cùng, khi nền, móng và các lớp bên dưới đã xong. Nói cách khác, nó nằm ở cuối chuỗi việc của công trường. Giai đoạn một của Đồng Đăng – Trà Lĩnh dài hơn 93 km, đã đạt xấp xỉ 80% giá trị thực hiện tính đến tháng 10, với gần 900 máy móc và hơn 2.000 nhân sự trên công trường. Đoạn Đồng Đăng – Đông Khê đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành trước 31/12 để vận hành thử dịp Tết 2027, còn toàn bộ giai đoạn một dự kiến xong vào tháng 4/2027.Người Quan Sát
Cần đọc chính xác ở đây. Văn bản dùng chữ "giảm phụ thuộc" vào mỏ Khau Đêm. Nguồn tin không cho biết mỏ này đang thiếu bao nhiêu đá, cũng không nói tiến độ đã chậm vì đá. Điều văn bản cho thấy là hai tuyến đang trông nhiều vào một mỏ cho một loại vật liệu khó thay thế, và cơ quan quản lý muốn có thêm nguồn trước khi khâu cuối dồn lại.
Cơ chế đặc thù gỡ được gì, chưa gỡ được gì
Quyết định gỡ được phần thủ tục. Thay vì theo quy trình cấp phép thông thường, mỏ đá mới đạt yêu cầu sẽ được cấp phép theo cơ chế đặc thù. Các địa phương không được đặt thêm thủ tục cản trở việc cung ứng liên tỉnh.Báo Công Thương
Quyết định chưa gỡ được thời gian vật lý. Văn bản mới dừng ở yêu cầu khảo sát, và chưa có thông tin nào về một mỏ đá mới đã được cấp phép cho hai tuyến. Các khu vực đá granit, bazan, ryolit mới được Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam xác định sơ bộ. Từ đây, nhà đầu tư và nhà thầu còn phải khảo sát, lấy mẫu kiểm tra chất lượng. Nếu đạt, tỉnh mới làm thủ tục cấp phép. Sau giấy phép, mỏ còn phải mở diện khai thác, nghiền sàng ra đúng cỡ hạt và chở đá về công trường. Mỗi bước tốn thời gian, trong khi mốc 31/12 chỉ còn khoảng hai tháng.
Cùng lúc, Bộ yêu cầu chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu xác định nhu cầu từng loại vật liệu, khối lượng, chất lượng, tiến độ sử dụng từng năm và gửi địa phương tiếp nhận trước ngày 5/11.Người Quan Sát
Đá không phải biến số duy nhất
Dự án lớn có thể trễ mốc vì nhiều lý do, như vốn nhà nước về chậm, thời tiết mùa đông vùng núi hay khâu nghiệm thu. Bài này không khẳng định đá sẽ là nguyên nhân nếu mốc 31/12 bị lỡ. Điều có thể nói là trong các điều kiện còn lại, đá cho lớp mặt là điều kiện mà Bộ Công Thương vừa gọi tên công khai, kèm một hạn chót cụ thể. Vì thế đây là điều kiện dễ theo dõi nhất từ bên ngoài.
Cũng cần tách hai mốc. Mốc 31/12 cho đoạn Đồng Đăng – Đông Khê là để vận hành thử dịp Tết. Các bài báo tuần này không nêu ngày bắt đầu thu phí chính thức. Đưa đường vào chạy thử là bước gần nhất với thu phí, nhưng hai việc không đồng nghĩa với nhau.
Cổ phiếu HHV chưa phản ứng rõ
Phiên 27/10, HHV đóng cửa ở 9.520 đồng/cổ phiếu, tăng 0,63%, với khoảng 2,12 triệu cổ phiếu khớp lệnh. Vốn hóa khoảng 5.500 tỷ đồng. Mức tăng nhẹ của phiên hôm nay không cho thấy thị trường đang phản ứng rõ với văn bản này, và bài viết không đưa ra dự đoán về hướng đi của giá.
Hai loại tin sẽ trả lời câu hỏi mốc 31/12
Quyết định 2800/QĐ-BCT mở đường cho mỏ đá mới, nhưng mới dừng ở bước mở đường. Việc đoạn Đồng Đăng – Đông Khê có kịp mốc 31/12 hay không sẽ hiện ra qua hai loại tin.
Loại thứ nhất đến từ Lạng Sơn và Cao Bằng: tỉnh có cấp phép khai thác mỏ đá mới cho lớp tạo nhám hay không, và vào lúc nào. Một giấy phép được cấp trong tháng 11 cho thấy cơ chế đặc thù đang chạy đúng tốc độ nó hứa. Nếu sang tháng 12 vẫn chưa có mỏ mới nào, công trường tiếp tục dựa vào Khau Đêm cho chặng nước rút.
Loại thứ hai đến từ nhà đầu tư: các thông báo tiến độ của Đèo Cả và HHV, đặc biệt là việc thảm lớp mặt trên đoạn Đồng Đăng – Đông Khê. Nếu kế hoạch vận hành thử dịp Tết được giữ nguyên đến giữa tháng 12, mốc đầu tiên của dự án đang đi đúng lịch. Nếu mốc này được lùi, cần xem lý do được nêu là vật liệu hay một yếu tố khác.