Chiều 17/10, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), cho biết ngân hàng cam kết giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm.CafeF Ba ngày sau, lời cam kết ấy đã có hình hài: một chương trình tín dụng có ngày bắt đầu, có hạn chót và có mức giảm. Cùng lúc, người gửi tiết kiệm ở Vietcombank nhận biểu lãi mới, thấp hơn ở mọi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Bài này đi qua những gì chương trình đã nói rõ, những gì còn bỏ ngỏ, và mỗi nhóm khách hàng đang đứng ở đâu.
Chương trình gồm những gì
Theo thông tin CafeF đăng sáng 20/10, từ ngày 19/10/2026 đến hết ngày 31/12/2026, Vietcombank triển khai "Chương trình tín dụng thúc đẩy sản xuất kinh doanh và phát triển các lĩnh vực ưu tiên". Khách hàng tham gia chương trình được giảm lãi cho vay 1,5–2%/năm. Riêng một số lĩnh vực, lãi cho vay ngắn hạn được giảm tới 3%/năm.CafeF
Mốc để tính mức giảm là "mức hiện hành của Vietcombank". Nói cách khác, mức giảm được trừ vào lãi vay mà chính ngân hàng đang áp cho từng khoản, chứ không phải một mức lãi cố định chung cho mọi người. Thông báo không công bố mức lãi hiện hành đó là bao nhiêu, nên người vay chỉ biết con số cuối cùng của mình khi làm việc với chi nhánh.
Về nguồn lực để giảm, ban lãnh đạo Vietcombank cho biết ngân hàng dựa vào việc chủ động hạ lãi huy động, tiết giảm chi phí hoạt động nhờ công nghệ và chia sẻ một phần lợi ích với khách hàng.CafeF Ngân hàng không đưa ra con số định lượng cho từng phần.
Đặt cạnh con số nói ngày 17/10
Lời ông Tùng nói ở Quốc hội được CafeF và Người Quan Sát thuật lại là "tối thiểu 2%".Người Quan Sát Khung của chương trình là 1,5–2%/năm, kèm mức tới 3%/năm cho vay ngắn hạn ở một số lĩnh vực. Hai con số này đến từ hai nguồn khác nhau: một bên là phát biểu được báo chí thuật lại, một bên là thông tin chương trình.
Thông báo của Vietcombank không giải thích con số "tối thiểu 2%" áp cho nhóm khoản vay nào. Nó cũng không nói khung 1,5–2% có phải là cách ngân hàng hiện thực hóa lời cam kết hay không. Vì vậy chưa có cơ sở để nói Vietcombank làm ít hơn hay nhiều hơn điều đã nói. Điều có thể thấy rõ là cận dưới của chương trình đang thấp hơn con số nêu ở Quốc hội, còn cận trên 3% chỉ dành cho một phần khoản vay.
Khung 1,5–2%/năm cũng trùng với mức mà Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng triển khai cho sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên tại cuộc họp ngày 19/10, theo báo chí thuật lại cuộc họp.CafeF
Phía người gửi tiền: biểu lãi mới từ 20/10
Nói đơn giản thì người gửi tiết kiệm không phải chờ đến cuối năm mới thấy thay đổi. Từ ngày 20/10, Vietcombank áp biểu lãi tiền gửi tại quầy mới cho khách hàng cá nhân:CafeF
- Kỳ hạn 6 và 9 tháng: còn 3%/năm, trước đó là 3,5%/năm.
- Kỳ hạn 12 tháng: còn 5,4%/năm, trước đó là 5,9%/năm.
- Kỳ hạn 24 tháng: còn 5,5%/năm, trước đó là 6%/năm.
- Kỳ hạn 36, 48 và 60 tháng: còn 4,8%/năm, trước đó là 5,3%/năm.
- Kỳ hạn 1 và 2 tháng giữ 2,1%/năm, kỳ hạn 3 tháng giữ 2,4%/năm.
Mức giảm đồng đều 0,5 điểm % ở mọi kỳ hạn từ 6 tháng. Đây cũng là mức tối thiểu mà Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng giảm cho tiền gửi niêm yết kỳ hạn từ 6 tháng, theo báo chí thuật lại.CafeF Vietcombank không đi một mình: cùng đợt có VietinBank và khoảng 15 ngân hàng tư nhân giảm 0,5–0,7 điểm % cho kỳ hạn từ 6 tháng.
Quy ra tiền cho dễ hình dung: với 100 triệu đồng gửi tại quầy kỳ hạn 12 tháng, tiền lãi một năm theo biểu cũ là 5,9 triệu đồng, theo biểu mới là 5,4 triệu đồng. Khoản chênh là 500.000 đồng mỗi năm. Với 1 tỷ đồng, con số đó là 5 triệu đồng.
Biểu mới còn cho thấy một điểm đáng để ý. Kỳ hạn 6 và 9 tháng chỉ còn 3%/năm, thấp hơn kỳ 12 tháng tới 2,4 điểm %. Các kỳ hạn dài 36–60 tháng ở mức 4,8%/năm, thấp hơn cả kỳ 12 và 24 tháng. Nghĩa là người gửi kỳ hạn dài không được trả thêm cho việc giữ tiền lâu hơn.
Mức lãi mới áp cho khoản gửi mới hoặc khoản đến hạn tái tục.CafeF Với sổ có kỳ hạn đang chạy, thông thường lãi suất ghi trên sổ được giữ đến ngày đáo hạn, nên người có sổ đến hạn trong những tuần tới là nhóm cảm nhận mức giảm sớm nhất.
Điều thông báo chưa trả lời
Thông tin chương trình được báo chí đưa ngày 20/10 còn để trống những điểm liên quan trực tiếp đến tiền của người vay:
- Lĩnh vực nào được mức tới 3%. Thông báo chỉ ghi "một số lĩnh vực", không có danh sách.
- Khoản vay đang có dư nợ có được áp không. Thông báo dùng cụm "khi tham gia Chương trình", không nói khoản vay cũ có được chuyển vào chương trình hay không. Chưa có nguồn nào cho biết khoản vay đang trả lãi ở Vietcombank đã được giảm.
- Hạn mức tiền của chương trình. Không có con số quy mô nào được công bố.
- Đối tượng cụ thể. Thông báo không tách riêng doanh nghiệp, hộ kinh doanh hay cá nhân vay kinh doanh.
- Mức lãi hiện hành làm mốc. Mức giảm tính trên lãi hiện hành của chính Vietcombank, nhưng mức đó không được công bố cho từng loại khoản vay.
Những câu hỏi này chỉ thông báo chi tiết của Vietcombank hoặc điều khoản trong hợp đồng vay mới mới trả lời được. Người đang vay nên hỏi trực tiếp chi nhánh nơi mình có dư nợ, và đề nghị xem điều kiện tham gia chương trình bằng văn bản.
Mỗi nhóm đang đứng ở đâu
Người vay mới, vay ngắn hạn để sản xuất kinh doanh và giải ngân trước 31/12 là nhóm có câu trả lời rõ nhất: họ biết khung giảm 1,5–2%/năm và có cơ hội nhận tới 3%/năm nếu thuộc lĩnh vực được chọn. Phần còn phải hỏi là mức lãi hiện hành làm gốc để trừ.
Người đang có khoản vay cũ ở Vietcombank chưa có câu trả lời từ thông báo. Cho tới khi ngân hàng nói rõ, lãi đang trả của họ vẫn theo hợp đồng hiện tại.
Người gửi tiết kiệm từ 6 tháng trở lên, khi mở sổ mới hoặc tái tục từ ngày 20/10, nhận lãi thấp hơn 0,5 điểm % ngay lập tức. Hạn chót 31/12 của chương trình cho vay cũng là mốc đáng theo dõi: khi đó sẽ rõ ngân hàng có gia hạn khung giảm lãi vay hay không, trong khi biểu lãi tiết kiệm mới không đi kèm hạn chót nào.