Theo thông tin công bố ngày 15/10/2026, Hóa chất Đức Giang (DGC, HoSE) điều chỉnh lịch của dự án số 1 tại Nghi Sơn: hai phân xưởng xút và PAC vận hành trong quý IV/2026, còn toàn bộ dự án chạy từ quý I/2027. Tính đến 30/6/2026, DGC đã đầu tư hơn 1.200 tỷ đồng vào dự án này. Nhìn vào con số, câu hỏi cho người đang cầm cổ phiếu không nằm ở việc nhà máy trễ bao nhiêu tháng, mà ở khoảng cách giữa số tiền đã chi và thời điểm số tiền đó bắt đầu tạo ra doanh thu.
Bài này đi lại từng mốc của dự án, từ kế hoạch gốc tới quyết định mới nhất, kèm số vốn đã bỏ vào ở mỗi mốc.
Dự án làm ra gì và lớn tới đâu
Dự án số 1 thuộc Tổ hợp Hóa chất Đức Giang Nghi Sơn, đặt tại Khu công nghiệp Đồng Vàng, Khu kinh tế Nghi Sơn (Thanh Hóa). Chủ đầu tư là Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang Nghi Sơn, công ty con do DGC sở hữu 100% vốn. UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt dự án ngày 11/6/2020 với tổng mức đầu tư 2.400 tỷ đồng.Người Quan Sát
Công suất thiết kế là 151.000 tấn hóa chất mỗi năm, gồm 50.000 tấn xút, 15.000 tấn axit HCl, 30.000 tấn PAC cùng các hợp chất chứa clo và nhóm sản phẩm gốc photpho.Người Quan Sát Đây là các hóa chất cơ bản dùng cho xử lý nước, lọc hóa dầu, sản xuất giấy và luyện kim. Dự án số 1 mới là giai đoạn đầu của cả tổ hợp, vốn có tổng mức đầu tư khoảng 12.000 tỷ đồng chia làm ba giai đoạn.VietnamFinance
Về vốn của riêng dự án số 1, các nguồn đang ghi hai mức khác nhau. Tháng 9/2025, DGC từng nâng vốn dự án lên 2.900 tỷ đồng để bổ sung một giai đoạn 2 sản xuất thêm hóa chất và ắc quy.Doanh nhân Pháp luật Tuy nhiên, các bài đưa tin về lần điều chỉnh tháng 10/2026 vẫn ghi 2.400 tỷ đồng.Tin nhanh Chứng khoán Các nguồn đã công bố chưa giải thích độ lệch này, nên bài giữ cả hai mức thay vì chọn một.
Mốc gốc: khởi công quý IV/2024, hoạt động quý I/2026
Theo kế hoạch ban đầu, dự án khởi công từ quý IV/2024 và đi vào hoạt động quý I/2026.Tin nhanh Chứng khoán Thực tế, công trường khởi công vào tháng 2/2025, tức đã chậm vài tháng so với lịch gốc ngay từ bước đầu.Người Quan Sát
Đến đợt nâng vốn tháng 9/2025, giai đoạn 1 được nêu là dự kiến vận hành trong quý II/2026.Doanh nhân Pháp luật Mốc này cũng đã qua mà nhà máy chưa chạy.
Lần dời tháng 7/2026: lý do nằm ngoài công trường
Ngày 16/7/2026, HĐQT DGC thông qua nghị quyết điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, lùi thời điểm hoàn thành và đưa vào hoạt động từ quý I/2026 sang quý IV/2026.VietnamFinance
Lý do doanh nghiệp nêu ra liên quan tới chuỗi cung ứng thiết bị. Theo DGC, Trung Quốc đã siết kiểm soát xuất khẩu với các vật tư làm từ titan (tấm kim loại, ống, phụ kiện) và các vật tư bọc lót chống ăn mòn mà dây chuyền cần dùng. Việc xin giấy phép xuất khẩu cho những mặt hàng này mất từ 3 đến 6 tháng.VietnamFinance Bên cạnh đó, quy định vận chuyển buộc một số hóa chất phục vụ thi công chống ăn mòn phải chuyển từ đường bộ sang đường biển, khiến thời gian vận chuyển dài thêm.
Cũng trong lần điều chỉnh này, DGC đưa thêm axit H3PO4, PCl3 và PCl5 vào danh mục sản phẩm bên cạnh axit H3PO3, với tổng công suất nhóm bốn sản phẩm không vượt quá 10.000 tấn/năm quy về axit H3PO3.VietnamFinance Tổng công suất 151.000 tấn không đổi.
Lần điều chỉnh tháng 10/2026: tách thành hai mốc
Theo tin công bố ngày 15/10/2026, DGC ban hành nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư của dự án số 1. Nghị quyết ghi lại việc bổ sung ba sản phẩm H3PO4, PCl3, PCl5. Theo doanh nghiệp, việc này không làm thay đổi quy mô, công suất hay số lượng thiết bị, vì PCl3 và PCl5 vốn là sản phẩm trung gian sẵn có trong quy trình.Người Quan Sát
Thay đổi quan trọng hơn là lịch vận hành. Dự án hoàn thành lắp đặt thiết bị và chạy thử trong quý IV/2026. Phân xưởng xút và phân xưởng PAC sẽ vận hành ngay trong quý IV/2026,Người Quan Sát còn toàn bộ dự án vận hành từ quý I/2027.Tin nhanh Chứng khoán
So với lần dời tháng 7, đây là một bước lùi nhỏ hơn và có hai lớp. Hai phân xưởng chính vẫn giữ mốc quý IV/2026, phần còn lại của nhà máy lùi thêm một quý. Các bài đưa tin ngày 15 và 16/10 không nêu lý do riêng cho lần tách mốc này. Lý do gần nhất doanh nghiệp đã công bố vẫn là chuyện vật tư từ Trung Quốc và đường vận chuyển ở lần điều chỉnh tháng 7.
Tới giữa tháng 8/2026, hạ tầng và hệ thống điện nước của dự án đã hoàn thành, khối lượng lắp đặt máy móc thiết bị đạt 90%.Người Quan Sát Phần thiết bị còn lại phải lắp xong thì dự án mới chạy thử được vào cuối năm.
Tiền đi trước doanh thu bao xa
Đặt số vốn đã giải ngân cạnh các mốc lịch, câu chuyện hiện ra rõ hơn. Đầu năm 2026, DGC đã đầu tư 718,58 tỷ đồng vào dự án.Tin nhanh Chứng khoán Tới 31/3/2026, con số là 944,5 tỷ đồng, theo báo cáo tài chính quý I của DGC. Tới 30/6/2026, con số lên 1.213,47 tỷ đồng.Tin nhanh Chứng khoán
Như vậy, chỉ riêng quý II/2026 đã có gần 270 tỷ đồng được rót thêm, và trong nửa đầu năm, số vốn bỏ vào tăng thêm gần 500 tỷ đồng. Báo cáo tài chính bán niên đã soát xét ghi chi phí xây dựng cơ bản dở dang tại tổ hợp này là 1.221,4 tỷ đồng, tăng 70% so với đầu năm, sát với con số công bố cùng dự án.Người Quan Sát
Nếu tính trên mức 2.400 tỷ đồng, số đã đầu tư tới 30/6 tương đương khoảng một nửa vốn dự án. Nếu tính trên mức 2.900 tỷ đồng từng được thông qua năm 2025, tỷ lệ này vào khoảng 42%. Dù theo mức nào, phần lớn số tiền đang nằm ở dạng tài sản dở dang. Nó chưa tạo ra doanh thu, và theo lịch mới, phải tới quý IV/2026 mới có phân xưởng đầu tiên chạy, tới quý I/2027 cả nhà máy mới vận hành.
Đặt cạnh những gì người cầm DGC đã biết
Dự án trễ lịch xảy ra đúng lúc mảng kinh doanh hiện hữu của DGC đang yếu đi. Nửa đầu năm 2026, doanh thu đạt 4.540 tỷ đồng, giảm 20,4% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 862,71 tỷ đồng, giảm 50,1%. Biên lợi nhuận gộp giảm từ 34,4% về 20,8%.Tin nhanh Chứng khoán
Theo giải trình của doanh nghiệp từ quý I, chi phí đầu vào như lưu huỳnh, điện, than cốc và amoniac đều tăng. Khai trường 25 phải tạm dừng để phục vụ điều tra, khiến DGC phải dùng hoàn toàn quặng nhập khẩu và mua ngoài.VietnamFinance
Kiểm toán UHY đưa ý kiến ngoại trừ trên báo cáo tài chính bán niên 2026.Tin nhanh Chứng khoán Lý do là DGC đã công bố thông tin ngày 17/3/2026 và 23/7/2026 về việc một số thành viên ban lãnh đạo chủ chốt bị khởi tố; vụ việc đang được điều tra và chưa có kết luận chính thức. Kiểm toán chưa thể xác định vụ việc có dẫn tới điều chỉnh nào trên báo cáo tài chính hay không.
Cần nói rõ: chưa nguồn nào nối việc dự án Nghi Sơn trễ lịch với vụ việc của ban lãnh đạo. Lý do duy nhất doanh nghiệp đưa ra cho việc dời lịch là vật tư bị kiểm soát xuất khẩu và thay đổi đường vận chuyển. Hai chuyện này nên được đọc như hai lớp rủi ro riêng.
Trên thị trường, giá DGC đã giảm 51,2% từ 67.060 đồng (12/3/2026) về 32.750 đồng ở phiên 15/10/2026.Tin nhanh Chứng khoán
Hai mốc cho biết lịch mới có giữ được hay không
Theo lịch mới, dự án số 1 gần như không đóng góp doanh thu đáng kể cho DGC trong năm 2026. Phần đóng góp sớm nhất, nếu có, đến từ phân xưởng xút và PAC trong vài tuần cuối năm. Lợi nhuận của DGC từ giờ tới hết quý I/2027 vì vậy vẫn dựa chủ yếu vào mảng photpho và hóa chất hiện hữu, đúng mảng đang chịu áp lực chi phí. Kết luận của bài là dự án chưa phải nguồn thu trong ít nhất hai quý tới; nhận định này chỉ đổi khi một trong hai mốc dưới đây cho kết quả khác.
Báo cáo tài chính quý III/2026 sắp công bố. Con số cần xem là chi phí xây dựng cơ bản dở dang tại Nghi Sơn tính tới 30/9. Nếu số này tiếp tục tăng mạnh như quý II, công trường vẫn đang chạy đúng nhịp để kịp chạy thử. Nếu số này gần như đứng yên, phần thiết bị còn lại nhiều khả năng vẫn đang chờ giấy phép.
Thông báo chạy thử phân xưởng xút và PAC trong quý IV/2026. Đây là mốc đầu tiên doanh nghiệp tự đặt ra mà chưa bị dời. Nếu quý IV trôi qua mà hai phân xưởng này chưa chạy, mốc vận hành toàn bộ quý I/2027 sẽ mất chỗ dựa. Nếu hai phân xưởng chạy đúng hẹn, câu chuyện của dự án chuyển từ "khi nào xong" sang "chạy được bao nhiêu công suất".
Cho tới khi một trong hai mốc này có câu trả lời, hơn 1.200 tỷ đồng ở Nghi Sơn vẫn là tiền đã chi, chưa phải nguồn thu.