Năm 2025, người lao động Novaland (NVL) bỏ tiền mua cổ phiếu của chính công ty mình. Một năm sau, báo cáo tiến độ sử dụng vốn của đợt phát hành đó cho biết số tiền ấy đã đi đâu: phần lớn không vào dự án, cũng không nằm lại làm vốn kinh doanh, mà quay về trả gốc và lãi các khoản vay của bên liên quan.
Báo cáo này đáng đọc ngay lúc này. Cổ đông NVL đang ở giữa một đợt chào bán lớn hơn hơn 16 lần, và đợt này cũng ghi mục đích trả nợ. Cách Novaland đã tiêu khoản tiền nhỏ là tài liệu gần nhất để hình dung khoản tiền lớn sẽ đi theo đường nào.
Báo cáo ghi gì
Theo báo cáo tiến độ sử dụng vốn mà Người Quan Sát đưa ngày 10/10/2026, Novaland đã phát hành 48,75 triệu cổ phiếu cho người lao động, thu về 487,5 tỷ đồng. Đợt phát hành kết thúc ngày 9/10/2025. Chia hai con số cho nhau, mỗi cổ phiếu bán với giá 10.000 đồng.Người Quan Sát
Phương án sử dụng vốn được ĐHĐCĐ thông qua ngày 24/4/2025 chỉ ghi chung một dòng: bổ sung nguồn lực cho hoạt động kinh doanh và vốn lưu động. Báo cáo mới tách dòng đó thành các khoản chi cụ thể:
- Hơn 438,5 tỷ đồng, khoảng 89,95% tổng tiền thu, dùng để thanh toán các khoản vay của bên liên quan, gồm cả nợ gốc và lãi vay.
- 22,89 tỷ đồng, khoảng 4,7%, dùng để trả lương và các khoản phải trả người lao động.
- Hơn 26,1 tỷ đồng, khoảng 5,35%, chưa sử dụng.Người Quan Sát
Tổng số đã dùng là hơn 461,4 tỷ đồng, tương đương khoảng 94,65%. Nói gọn cho dễ hình dung: cứ 10 đồng người lao động bỏ ra mua cổ phiếu, gần 9 đồng đã đi trả nợ vay của bên liên quan, chưa tới nửa đồng quay lại trả lương cho chính người lao động.
Novaland nói không thay đổi phương án
Đặt dòng "vốn lưu động" cạnh dòng "trả nợ bên liên quan", người đọc dễ thấy như hai việc khác nhau. Novaland thì nêu trong báo cáo rằng công ty không thay đổi phương án sử dụng vốn so với kế hoạch đã công bố. Công ty cũng cho biết không huy động vốn cho dự án cụ thể nào, nên phần tiến độ dự án không áp dụng.Người Quan Sát
Hai cách đọc này không loại trừ nhau. Vốn lưu động, hiểu theo nghĩa rộng, là tiền dùng cho các nghĩa vụ ngắn hạn của doanh nghiệp, và trả một khoản vay đến hạn là một nghĩa vụ như vậy. Điều báo cáo cho thấy là trong phạm vi rộng đó, Novaland đã dồn gần như toàn bộ vào một việc. Bài này không đánh giá việc đó đúng hay sai phương án. Điểm đáng ghi nhận là một phương án viết chung chung cho phép tiền đi theo nhiều hướng, và cổ đông chỉ biết hướng thật sau khi tiền đã đi.
Với cổ đông, điều đó đổi cách đo giá trị của đợt phát hành. Khoản 487,5 tỷ đồng không tạo thêm doanh thu ngay trong kỳ. Giá trị của nó nằm ở phần nghĩa vụ nợ đã giảm đi: khoảng 438,5 tỷ đồng gốc và lãi của bên liên quan đã ra khỏi sổ.
Điều báo cáo không nói
Theo nội dung báo chí đưa lại, báo cáo còn những khoảng trống mà người đọc nên biết trước khi tự rút ra kết luận.
Bên liên quan là ai. Báo cáo không nêu tên bên cho vay, cũng không tách số tiền trả cho từng bên nếu có nhiều bên.
Khoản vay đó từng dùng vào việc gì. Một khoản vay từ bên liên quan có thể là tiền đã giúp Novaland qua giai đoạn khó khăn thanh khoản, cũng có thể phục vụ mục đích khác. Không có thông tin về thời điểm và mục đích vay, nên không thể nói khoản trả này giúp được Novaland bao nhiêu so với việc dùng tiền cho các nghĩa vụ khác.
Lãi suất và thứ tự ưu tiên. Báo cáo cho biết khoản chi gồm cả gốc lẫn lãi, nhưng không nêu lãi suất. Người đọc cũng không biết vì sao khoản vay này được trả trước các nghĩa vụ khác của công ty.
Những câu hỏi này chưa có lời đáp trong báo cáo, và bài này không suy đoán bên liên quan là ai. Nơi phù hợp nhất để tìm thêm là phần thuyết minh giao dịch với bên liên quan trong báo cáo tài chính kỳ tới.
Đợt tiền lớn hơn đang chạy
Theo lịch Novaland công bố ngày 21/9, công ty chào bán tối đa gần 800,7 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, tỷ lệ 3:1, giá 10.000 đồng, dự kiến thu gần 8.007 tỷ đồng. Con số này lớn hơn đợt bán cho người lao động năm 2025 hơn 16 lần.CafeF
Khác với đợt năm 2025, phương án của đợt này viết cụ thể tới từng mã trái phiếu. Theo CafeF, 5.953,3 tỷ đồng dành để thanh toán một phần hoặc toàn bộ gốc của 13 mã trái phiếu do chính Novaland phát hành, tùy thỏa thuận với trái chủ. Thêm 916,3 tỷ đồng góp vào Công ty TNHH Đầu tư Địa ốc Nova Saigon Royal để công ty con này trả gốc trái phiếu NSRCH2223001, và 1.137,3 tỷ đồng góp vào Công ty TNHH No Va Thảo Điền để trả gốc trái phiếu NTDCH2227001.CafeF
Các khoản thanh toán này dự kiến thực hiện từ quý IV/2026 đến quý I/2027. Novaland cũng lưu ý thời điểm và giá trị giải ngân cho từng mục đích có thể được điều chỉnh tùy tình hình thực tế và tiến độ thu xếp với trái chủ.CafeF
Đặt hai đợt cạnh nhau, câu chuyện có cùng một hướng: tiền mới của Novaland đang lần lượt đi trả nợ cũ. Điểm khác là đợt sau gọi tên chủ nợ theo từng mã trái phiếu. Khi báo cáo sử dụng vốn của đợt này được công bố, cổ đông có thể đối chiếu từng khoản chi với từng mã đã ghi trong phương án. Đó là mức minh bạch mà báo cáo của đợt 2025 không cho phép.
Người đang cầm NVL thấy gì ở từng mốc
Phần này chỉ mô tả cơ chế, không bàn nên hay không nên thực hiện quyền mua.
Với người có tên trong danh sách chốt ngày 1/10, quyền mua đã xuất hiện trong tài khoản chứng khoán. Quyền mua được chuyển nhượng từ 8/10 đến 26/10/2026, và chỉ chuyển nhượng được một lần: bên nhận không được chuyển tiếp cho bên thứ ba.Mekong ASEAN
Thời gian đăng ký mua và nộp tiền kéo dài từ 8/10 đến 29/10. Cứ 3 quyền được mua 1 cổ phiếu mới giá 10.000 đồng. Số cổ phiếu được mua làm tròn xuống hàng đơn vị, phần lẻ bị hủy, và cổ phiếu mua trong đợt này không bị hạn chế chuyển nhượng.
Sau 29/10, số cổ phiếu cổ đông không đăng ký hoặc không nộp tiền sẽ được HĐQT phân phối tiếp cho nhà đầu tư khác, với điều kiện không thuận lợi hơn so với cổ đông hiện hữu và giá không thấp hơn 10.000 đồng. Số cổ phiếu phân phối theo cách này bị hạn chế chuyển nhượng một năm.VNFinance
Nếu đợt chào bán phân phối hết, lượng cổ phiếu lưu hành tăng từ hơn 2,402 tỷ lên khoảng 3,203 tỷ đơn vị, vốn điều lệ từ hơn 24.020 tỷ đồng lên khoảng 32.028 tỷ đồng. Tính từ hai con số này, người không mua thêm sẽ thấy tỷ lệ sở hữu của mình còn khoảng ba phần tư so với trước đợt chào bán.VNFinance
Tín hiệu cần theo dõi
Mốc gần nhất là ngày 29/10, khi thời gian nộp tiền khép lại. Báo cáo kết quả chào bán sau đó sẽ cho biết Novaland thực thu bao nhiêu trong khoảng 8.007 tỷ đồng dự kiến, và bao nhiêu cổ phiếu phải chuyển sang cho nhà đầu tư khác.
Tài liệu đáng đọc kỹ nhất đến muộn hơn: báo cáo sử dụng vốn của đợt chào bán này, trong giai đoạn quý IV/2026 đến quý I/2027. Lần này phương án đã gọi tên 13 mã trái phiếu của công ty mẹ và hai mã của hai công ty con, nên mỗi dòng chi có thể đối chiếu với một mã cụ thể. Nếu khoản chi đi đúng các mã đó, cổ đông biết chính xác nghĩa vụ nào đã giảm nhờ tiền của mình. Nếu xuất hiện khoản chi không gắn với mã nào, đó là chỗ cần hỏi lại.
Với đợt năm 2025, còn hơn 26,1 tỷ đồng chưa dùng. Báo cáo tiến độ lần sau sẽ cho biết phần tiền cuối cùng này đi về đâu.