Nhìn vào con số của phiên 18/9, có một chỗ không khớp. Khối ngoại mua ròng hơn 307 tỷ đồng cổ phiếu PNJ, tương ứng 8,3 triệu cổ phiếu, mức cao nhất toàn thị trường trong phiên và cũng là mức cao nhất trong lịch sử giao dịch của mã này.Người Quan Sát Nhưng giá đóng cửa vẫn ở 36.750 đồng một cổ phiếu, đúng bằng phiên liền trước, không nhích một bước.
Hai dữ kiện này không mâu thuẫn nhau. Chúng chỉ nói rằng cú mua ròng kỷ lục đó không diễn ra trên bảng điện.
Con số không khớp với bảng điện
Trong phiên sáng 18/9, PNJ có lúc tăng gần 1,4% lên 37.250 đồng, với khối lượng khớp lệnh 3,8 triệu cổ phiếu, tương ứng khoảng 140 tỷ đồng.Người Quan Sát Cả ngày, tổng khối lượng giao dịch của PNJ đạt 6.344.900 cổ phiếu. Cả hai con số đều nhỏ hơn 8,3 triệu cổ phiếu mà khối ngoại mua ròng, và phép trừ này chỉ có một cách giải thích hợp lý.
Phần lớn lượng mua đã đi qua giao dịch thỏa thuận, tức bên mua và bên bán tự khớp với nhau từng lô lớn ngoài sàn, ở mức giá thống nhất trước. Giao dịch thỏa thuận không tạo áp lực lên giá khớp lệnh, nên việc giá tham chiếu đứng yên là điều hoàn toàn bình thường về mặt kỹ thuật.
Đây cũng là chỗ nhà đầu tư cá nhân dễ đọc nhầm nhất. Một dòng tin "khối ngoại mua ròng kỷ lục" thường được hiểu là lực cầu đang chen nhau trên sàn, đẩy giá đi lên. Ở phiên này, bản chất của nó là một cuộc chuyển nhượng quyền sở hữu đã thỏa thuận trước, không phải một cuộc tranh mua giữa những người tham gia thị trường.
Cú sốc kim cương đã kéo giá xuống đâu
Để hiểu vì sao có bên sẵn sàng bỏ ra hơn 300 tỷ đồng cho PNJ vào lúc này, phải quay lại đầu tháng 7. Ngày 2/7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố nguyên giám đốc công ty giám định trực thuộc PNJ về hành vi buôn lậu, trong một vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Khách hàng sau đó ồ ạt mang kim cương đến các cửa hàng đòi bán lại.
Theo báo cáo tài chính bán niên đã soát xét, từ 1/7 đến 3/9/2026, PNJ mua lại lượng hàng trị giá 4.997 tỷ đồng và chịu tổn thất 1.446 tỷ đồng, hạch toán thẳng vào chi phí kỳ báo cáo.Tuổi Trẻ Trước đó, báo cáo quý 2 tự lập đã ghi nhận khoản trích lập dự phòng ước tính 865 tỷ đồng, kéo lợi nhuận sau thuế quý về mức âm 283 tỷ đồng.VnEconomy Sau soát xét, lợi nhuận nửa đầu năm giảm 38% so với báo cáo tự lập.Soha Riêng khoản dự phòng cho chính sách thu đổi hàng hóa đã bán được xác định ở mức hơn 2.200 tỷ đồng.Người Quan Sát
Giá cổ phiếu phản ứng đúng theo mức độ của những con số này. Từ đỉnh 64.800 đồng ngày 2/7, PNJ rơi xuống đáy 30.250 đồng ngày 31/7, mất hơn một nửa giá trị trong vòng một tháng. Tháng 8, cổ phiếu hồi phục lên vùng 42.100 đồng. Tháng 9, giá điều chỉnh trở lại và dừng ở 36.750 đồng trong phiên 18/9.
Cánh cửa mà cuộc bán tháo vừa mở ra
Đây là phần ít được nhắc đến trong những dòng tin về phiên 18/9. PNJ nhiều năm gần như đóng cửa với dòng vốn nước ngoài, không phải vì thiếu người muốn mua, mà vì hết chỗ.
Trần sở hữu nước ngoài của PNJ là 49%. Đầu tháng 7, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại PNJ đứng ở 48,24%, tức room còn lại chưa tới 0,8% vốn điều lệ.VietnamBiz Ở mức đó, muốn mua thêm thì phải có người nước ngoài khác bán ra trước.
Cuộc bán tháo tháng 7 đã làm đúng việc đó. Tính riêng giai đoạn 1/7 đến 17/9, khối ngoại bán ròng khoảng 541,6 tỷ đồng cổ phiếu PNJ, trong đó tuần 24/7 bán ròng tới 716,9 tỷ đồng, đúng vùng giá phá đáy. Đến 17/9, tỷ lệ sở hữu nước ngoài lùi về 44,99%. Khoảng trống hơn bốn điểm phần trăm vốn điều lệ đã xuất hiện, và dòng tiền mới đi vào đúng qua chỗ đó.
Những cái tên đã lộ diện trong khoảng trống này. Nhóm nhà đầu tư do Sprucegrove Investment Management đại diện mua thêm khoảng 1,63 triệu cổ phiếu, nâng tỷ lệ sở hữu lên 5,04%. Nhóm liên quan T. Rowe Price Associates nâng tỷ lệ lên 6,02%. Hai quỹ của Dragon Capital là DCDS và DCDE gom tổng cộng 745.100 cổ phiếu trong tháng 8, sau khi rời ghế cổ đông lớn hồi tháng 7.
Đây không phải tiền của quỹ chỉ số
Phiên 18/9 trùng đúng thời điểm các quỹ mô phỏng chỉ số FTSE hoàn tất cơ cấu danh mục, trước khi Việt Nam chính thức vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ thứ Hai 21/9. SSI Research ước tính các quỹ này giải ngân đợt đầu khoảng 240,49 triệu USD.VietnamFinance
Nhưng PNJ không nằm trong danh sách 27 cổ phiếu Việt Nam được FTSE Russell thêm vào rổ All-Cap trong kỳ rà soát này.Vietstock Nói cách khác, không một đồng nào trong 240 triệu USD kia được lập trình để chảy vào PNJ. Đây là tiền của quỹ chủ động, tự đọc hồ sơ doanh nghiệp và tự chịu trách nhiệm cho quyết định của mình, không phải dòng vốn thụ động chạy theo công thức chỉ số.
Bên bán của lô thỏa thuận đó là ai thì dữ liệu công bố tới lúc này chưa trả lời được. Có ít nhất ba cách đọc cùng hợp lý. Một, một quỹ ngoại đang thoái sang tay một quỹ ngoại khác, khi đó tỷ lệ sở hữu nước ngoài gần như không đổi. Hai, một cổ đông trong nước bán lô lớn, khi đó tỷ lệ sở hữu nước ngoài tăng thật. Ba, đây là một phần cuộc cơ cấu sở hữu của nhóm cổ đông sáng lập: hai con gái Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung của Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) đã đăng ký bán tổng cộng 25 triệu cổ phiếu trong cửa sổ 10/9 đến 10/10 để tạo nguồn cho chính PNJ vay.Nhà Đầu Tư Bản công bố tỷ lệ sở hữu nước ngoài cập nhật sau phiên và báo cáo kết quả giao dịch của người nội bộ sẽ phân định giữa ba khả năng này.
Doanh nghiệp đang tự xoay tiền
Song song với dòng vốn ngoại, PNJ đang xử lý bài toán thanh khoản của chính mình. Hội đồng quản trị đã thông qua chủ trương vay hơn 1.000 tỷ đồng từ gia đình Chủ tịch, không thế chấp, kỳ hạn tối đa 12 tháng và hạn mức không vượt 5% tổng tài sản.Dân Trí Nguồn tiền đến từ chính đợt bán cổ phiếu nói trên, trong đó Phó Chủ tịch HĐQT Trần Phương Ngọc Thảo của PNJ đã bán xong 7 triệu cổ phiếu ngày 11/9.Thị trường Tài chính Tiền tệ
Ngày 15/9, Hội đồng quản trị PNJ thông qua chủ trương rút ngắn thời gian thanh toán cho khách hàng bán lại sản phẩm, thay cho lộ trình 5 đợt trong 120 ngày đang áp dụng. Ông Phan Quốc Công, Tổng Giám đốc PNJ, cho biết doanh nghiệp chịu áp lực dòng tiền khi lượng khách bán lại kim cương tăng mạnh, nên ưu tiên phương án đổi sản phẩm thay vì hoàn tiền ngay. Về phía pháp lý, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết PNJ có đầy đủ hồ sơ nhập khẩu với số hàng liên quan vụ án, quá trình nhập khẩu và phân phối tuân thủ quy định.
Tín hiệu đáng theo dõi
Bối cảnh chung của phiên 18/9 không hỗ trợ cho câu chuyện này: VN-Index đóng cửa ở 1.815,66 điểm, giảm 7,11 điểm, tương đương 0,39%.
Khối ngoại đã quay lại PNJ, điều đó không còn phải bàn cãi. Ẩn số còn lại nằm ở phía doanh nghiệp: làn sóng khách hàng mang kim cương đến đòi bán lại đã qua đỉnh hay chưa. Đây là biến số quyết định khoản dự phòng còn có thể phình thêm bao nhiêu, và cũng chính là biến số mà các quỹ chủ động vừa rót vốn đang đặt cược vào. Báo cáo tài chính quý 3, dự kiến công bố cuối tháng 10, sẽ chứa câu trả lời ngay trong dòng dự phòng cho chính sách thu đổi hàng hóa.