Cùng một báo cáo việc làm tháng 6, Dow Jones tăng 1,1% còn Nasdaq giảm 0,8%. Nếu chỉ nhìn theo lối quen thuộc là tin vĩ mô tốt thì cổ phiếu tăng, tin xấu thì cổ phiếu giảm, bức tranh này có vẻ rất khó hiểu. Nhưng thị trường Mỹ không tự mâu thuẫn. Điều đang diễn ra là dòng tiền tách riêng hai câu hỏi: lãi suất có còn là nỗi lo cấp bách hay không, và nhóm công nghệ đang được trả giá quá cao đến mức nào.AP
Với nhà đầu tư mới, đây là một bài học quan trọng. Một dữ liệu kinh tế không đi thẳng từ bảng thống kê lên bảng điện, mà phải đi qua kỳ vọng về Fed, lợi suất trái phiếu, đồng USD và định giá từng nhóm ngành. Khi hiểu được đường đi đó, bạn sẽ bớt bị cuốn theo những cách diễn giải quá đơn giản như “kinh tế yếu thì cổ phiếu phải giảm”.
Báo cáo việc làm: Vì sao thị trường bớt sợ Fed
Phần đầu tiên của câu chuyện nằm ở chính báo cáo việc làm. Nền kinh tế Mỹ chỉ tạo thêm 57.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 6, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng khoảng 115.000 việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp ở mức 4,2%, còn số liệu hai tháng trước cũng bị điều chỉnh giảm thêm tổng cộng 74.000 việc làm.BLSKiplinger
Bạn có thể hiểu đơn giản thế này: thị trường đã chuẩn bị cho một báo cáo không quá đẹp, nhưng thực tế còn mềm hơn dự báo. Khi việc làm tăng chậm lại, áp lực để Fed phải nâng lãi suất ngay trong ngắn hạn cũng bớt gay gắt hơn. Báo cáo tháng 6 ít nhất đã làm nỗi lo về chi phí vốn dịu xuống.
Điều đó phản ánh khá rõ trên thị trường trái phiếu. Sau dữ liệu việc làm, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm giảm khoảng 6 điểm cơ bản, về quanh 4,11%. Đây là tín hiệu quan trọng vì lợi suất ngắn hạn thường nhạy nhất với kỳ vọng chính sách tiền tệ.MarketWatch
Khi lợi suất ngắn hạn hạ nhiệt, những nhóm cổ phiếu nhạy với chi phí vốn thường được thở hơn một chút. Đó là lý do những cổ phiếu công nghiệp, tài chính, tiêu dùng phòng thủ hoặc các doanh nghiệp có dòng tiền hiện hữu dễ được dòng tiền quay lại. Nhìn ở tầng rất cơ bản, thị trường đang nói rằng nguy cơ Fed phải siết nhanh thêm đã nhỏ hơn so với trước giờ công bố báo cáo.
Vì sao Dow Jones được mua còn Nasdaq bị bán
Nhưng nếu lãi suất bớt căng, tại sao Nasdaq lại không hưởng lợi? Đây là chỗ F0 dễ nhầm nhất. Cổ phiếu tăng trưởng đúng là thường được hỗ trợ khi lợi suất giảm, vì dòng tiền tương lai bị chiết khấu ở mức thấp hơn. Tuy nhiên, cơ chế này không phải lúc nào cũng mạnh hơn mọi yếu tố khác.
Lần này, Nasdaq còn phải đối mặt với một lực cản khác: định giá và vị thế đã quá dày ở nhóm công nghệ lớn. Dữ liệu nội bộ cho thấy US Tech 100 giảm 1,7%, tức còn sâu hơn mức giảm của Nasdaq Composite. Nhìn vào con số đó, có thể thấy áp lực bán không lan khắp thị trường, mà tập trung vào chính nhóm công nghệ vốn hóa lớn và những câu chuyện đã được thị trường trả giá rất cao trước đó.
Điều này không có nghĩa báo cáo việc làm là nguyên nhân duy nhất kéo Nasdaq đi xuống. Cách đọc hợp lý hơn là có ít nhất ba lực đang cùng xuất hiện. Thứ nhất, dữ liệu lao động mềm hơn dự báo giúp tiền quay sang những nhóm bị bỏ lại. Thứ hai, công nghệ đã tăng một nhịp dài nên chốt lời là phản ứng bình thường khi có chất xúc tác để xoay vòng. Thứ ba, thị trường vẫn đang tự hỏi liệu chi tiêu cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo có sớm chuyển thành doanh thu và lợi nhuận đủ lớn hay không. Schwab ghi nhận ngay trước phiên rằng một số cổ phiếu liên quan đến hạ tầng trí tuệ nhân tạo chịu áp lực rõ rệt, trong khi phản ứng giữa các tên lớn cũng phân hóa.Schwab
Đó là lý do Dow Jones xanh và Nasdaq đỏ không loại trừ nhau. Một bên phản ánh việc thị trường bớt sợ lãi suất, bên còn lại phản ánh sự khắt khe hơn với mức định giá ở nhóm dẫn dắt cũ. S&P 500 gần như đi ngang là mảnh ghép giúp hoàn thiện bức tranh này: thị trường rộng không sụp, nhưng nhóm kéo chỉ số đi lên suốt thời gian qua không còn được mua bằng mọi giá nữa.AP
Điều F0 hay bỏ sót khi đọc phản ứng trái chiều
Sai lầm phổ biến là cố ép mọi biến động vào một nguyên nhân duy nhất. Thị trường hiếm khi vận hành đơn tuyến như vậy. Cùng một báo cáo việc làm, thị trường trái phiếu có thể đọc theo hướng bớt áp lực lãi suất, còn nhóm công nghệ lại bị đọc theo hướng “định giá hiện tại đã phản ánh quá nhiều kỳ vọng”.
Nói đơn giản thì giá cổ phiếu không chỉ phản ánh tin tức, mà còn phản ánh mức giá nhà đầu tư đã chấp nhận trả trước khi tin tức xuất hiện. Nếu một nhóm đã tăng rất mạnh nhờ câu chuyện trí tuệ nhân tạo, thị trường sẽ đòi hỏi bằng chứng lợi nhuận cụ thể hơn. Chỉ cần kỳ vọng mới không còn nóng bằng kỳ vọng cũ, nhịp chốt lời có thể xuất hiện ngay cả khi bối cảnh lãi suất bớt căng hơn.
Vì vậy, cách đọc đúng không phải là “Nasdaq giảm tức công nghệ xấu” hay “Dow tăng tức thị trường Mỹ khỏe toàn diện”. Cách đọc đúng là dòng tiền đang chọn lọc hơn. Nó sẵn sàng ở lại với cổ phiếu Mỹ, nhưng không còn trả giá như nhau cho mọi câu chuyện tăng trưởng.
Nhà đầu tư Việt nên nhìn gì trước giờ mở cửa
Từ phản ứng của Phố Wall, nhà đầu tư Việt có thể tách ra ba lớp tín hiệu thay vì chỉ nhìn tiêu đề xanh đỏ. Lớp đầu tiên là lợi suất ngắn hạn của Mỹ. Nếu lợi suất 2 năm tiếp tục lùi sau các dữ liệu kế tiếp, áp lực lên đồng USD và định giá cổ phiếu tăng trưởng sẽ bớt căng hơn. Đây là tín hiệu dẫn nhịp vì nó đi thẳng vào kỳ vọng về Fed.
Lớp thứ hai là đồng USD. Bài gốc có nhắc đến việc USD hạ nhiệt cùng với lợi suất, và đó là chi tiết đáng theo dõi hơn bản thân một phiên tăng giảm đơn lẻ. Với Việt Nam, câu chuyện này có ý nghĩa thực tế vì tỷ giá trong nước vẫn đang neo quanh 26.314,50 đồng/USD tính đến ngày 1/7. Nếu USD quốc tế dịu bớt, áp lực tâm lý lên thị trường mới nổi thường cũng dịu theo.Investify
Lớp thứ ba là độ rộng thị trường. Đây là thứ rất nhiều F0 bỏ qua. Nếu chỉ vài cổ phiếu vốn hóa lớn kéo điểm số, nhưng số mã giảm vẫn áp đảo, thì nhịp tăng đó thường kém bền hơn so với khi dòng tiền lan tỏa rộng. Với thị trường Việt Nam, nguyên tắc này càng quan trọng khi VN-Index đang đứng ở 1.866,35 điểm nhưng số mã giảm vẫn nhiều hơn số mã tăng trong phiên 2/7.
Từ ba lớp tín hiệu đó, luận điểm rõ nhất của bài này là: thị trường Mỹ chưa phát ra tín hiệu tháo chạy khỏi cổ phiếu, nhưng đang đổi trục trong cách trả giá cho rủi ro. Cú hạ nhiệt của lợi suất giúp nhiều nhóm cổ phiếu thở hơn, song nó không đủ để bảo vệ những cổ phiếu công nghệ đã bị kéo định giá quá xa khỏi phần lợi nhuận thị trường có thể kiểm chứng ngay lúc này.
Với nhà đầu tư Việt, điều đáng theo dõi trong vài phiên tới không chỉ là Dow Jones hay Nasdaq đóng cửa ra sao. Quan trọng hơn là lợi suất Mỹ có tiếp tục hạ, USD có dịu thêm và độ rộng của cả thị trường Mỹ lẫn Việt Nam có cải thiện hay không. Nếu ba tín hiệu đó đi cùng nhau, câu chuyện xoay vòng sẽ rõ hơn. Còn nếu lợi suất hạ nhưng độ rộng vẫn yếu, nhịp phân hóa sẽ còn kéo dài.