Có những phiên rất dễ khiến nhà đầu tư mới đọc sai thị trường. Ngày 23/6 là một ví dụ như vậy: trong khi nhiều chỉ số lớn của châu Á cùng giảm, VN-Index vẫn đóng cửa tại 1.869,04 điểm, tăng 11,13 điểm, tương đương 0,60%.Nhân Dân Nhìn thoáng qua, cảm giác rất rõ ràng: Việt Nam đang khỏe hơn phần còn lại.
Nhưng nếu dừng ở đó, nhà đầu tư sẽ bỏ lỡ phần quan trọng nhất của phiên. Một chỉ số tăng chưa chắc đồng nghĩa với việc dòng tiền đã quay lại toàn thị trường. Nó cũng có thể chỉ cho thấy một số cổ phiếu lớn đang đủ mạnh để giữ nhịp, còn phần còn lại của bảng điện vẫn chưa thoát khỏi trạng thái phân hóa.
Thực ra, đó mới là câu chuyện gần với phiên 23/6. Việt Nam có tách nhịp khỏi châu Á ở cấp chỉ số, nhưng chất lượng của nhịp tăng vẫn hẹp. Nói đơn giản thì bảng điện xanh chưa phải là bằng chứng rằng tiền đã chảy đều vào danh mục của số đông.
Tách nhịp với châu Á không có nghĩa là khỏe rộng
Cùng ngày 23/6, Nikkei 225 giảm 3,5%, KOSPI giảm 10,0% và Hang Seng giảm 1,8%. Theo Asia Financial, nhịp giảm của khu vực gắn với áp lực ở nhóm công nghệ và bán dẫn, khiến các chỉ số lớn ở Đông Bắc Á chịu sức ép mạnh hơn phần còn lại.Asia Financial Việt Nam vì thế nổi bật lên đơn giản vì đường giá đi theo hướng ngược lại.
Tuy nhiên, đi ngược khu vực chỉ mới là hiện tượng, chưa phải kết luận. Điều nhà đầu tư cần hỏi tiếp là: Việt Nam đi ngược nhờ sức khỏe lan tỏa, hay chỉ vì cấu trúc chỉ số thiên về một số trụ nội địa? Với một thị trường như Việt Nam, nơi tỷ trọng của các mã vốn hóa lớn rất cao, hai câu chuyện này khác nhau rất xa.
Nếu là câu chuyện thứ nhất, bạn kỳ vọng nhiều nhóm ngành cùng tăng, số mã xanh áp đảo, và nhịp tăng có tính đồng thuận. Nếu là câu chuyện thứ hai, chỉ số vẫn có thể đi lên nhưng danh mục của rất nhiều người lại không tăng tương ứng. Phiên 23/6 nghiêng rõ hơn về cách đọc thứ hai.
Độ rộng mới là phần F0 cần đọc kỹ
Điểm dễ bỏ qua nhất trong một phiên chỉ số tăng là độ rộng thị trường. Dữ liệu cuối phiên cho thấy sàn HoSE có 117 mã tăng nhưng tới 210 mã giảm.Nhân Dân Nghĩa là cứ một mã tăng thì gần như có hai mã đi lùi.
Đây là chi tiết rất đáng nhớ với người mới. Khi chỉ số xanh mà độ rộng vẫn đỏ, thị trường đang kể hai câu chuyện cùng lúc. Chỉ số nói rằng lực đỡ còn đó. Độ rộng lại nói rằng tiền vẫn đang chọn chỗ đứng rất kỹ, chưa sẵn sàng mua lan ra toàn bảng điện.
Sự khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến cách đọc danh mục. Nếu bạn cầm đúng nhóm được tiền chọn, cảm giác thị trường sẽ khá tích cực. Nhưng nếu danh mục nằm ở phần đông cổ phiếu không thuộc nhóm trụ, cảm nhận thực tế có thể trái ngược hoàn toàn với màu xanh của VN-Index.
Trụ nội địa là cơ chế giữ nhịp chính
Vậy lực đỡ đến từ đâu? Theo Nhân Dân, nhóm ngân hàng và bất động sản là hai động cơ chính kéo thị trường tăng điểm, trong bối cảnh thanh khoản trên HoSE đạt hơn 945,41 triệu cổ phiếu, tương ứng giá trị giao dịch hơn 30.989,01 tỷ đồng.Nhân Dân Dòng tiền không hề yếu, nhưng nó chảy có trọng tâm.
Ở cấp chỉ số ngành, bất động sản tăng 2,32%, tài chính tăng 1,35%, trong khi năng lượng giảm 3,72%. VNDIRECT cũng ghi nhận góc nhìn tương tự khi bất động sản tăng 2,3%, ngân hàng tăng 1,1%, còn chỉ có 4 trong 19 nhóm ngành đóng cửa trong sắc xanh.VNDIRECT Chỉ riêng chi tiết 4/19 nhóm ngành tăng đã đủ cho thấy đây không phải một phiên “mua cả thị trường”.
Ở từng mã cụ thể, cơ chế kéo điểm còn rõ hơn. VIC tăng 4,19%, VHM tăng 0,39%, VCB tăng 0,33% và BID tăng 0,47%. Những mức tăng này không cần quá lớn về phần trăm để tạo khác biệt ở chỉ số, vì đây đều là những cổ phiếu có sức nặng cao trong rổ vốn hóa.
Nói đơn giản hơn, VN-Index không đi lên nhờ hàng trăm cổ phiếu cùng khỏe lên một lúc. Nó đi lên nhờ vài cánh tay đủ khỏe để nâng mặt bằng điểm số. Với F0, đây là khác biệt quan trọng giữa một phiên hồi có tính kỹ thuật ở chỉ số và một nhịp lan tỏa thực sự trên diện rộng.
Khối ngoại góp lực, nhưng chưa đủ đổi chất lượng nhịp tăng
Một mảnh ghép khác của phiên 23/6 là giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Theo VNDIRECT, khối ngoại mua ròng 1.512,1 tỷ đồng, trong đó riêng VIC được mua ròng 2.771,3 tỷ đồng.VNDIRECT Điều này giúp giải thích vì sao nhóm trụ có thêm lực đẩy vào đúng thời điểm khu vực bên ngoài đang yếu.
Nhưng ở đây cần phân biệt rất rõ giữa “có lực đỡ” và “đã đổi trạng thái thị trường”. Khối ngoại mua ròng mạnh ở một vài mã lớn có thể làm chỉ số đẹp lên nhanh hơn. Tuy vậy, nếu dòng tiền đó chưa lan sang phần còn lại của thị trường, chất lượng của nhịp tăng vẫn chưa thay đổi về bản chất.
Đó cũng là lý do không nên nhìn con số mua ròng rồi kết luận ngay rằng thị trường đã bước vào một xu hướng khỏe mới. Trong một phiên như 23/6, dữ kiện phù hợp hơn là: dòng tiền ngoại hỗ trợ trụ, và lực hỗ trợ đó đủ giúp Việt Nam đi ngược khu vực ở cấp chỉ số. Bằng chứng cho một nhịp khỏe rộng thì vẫn còn thiếu.
Dầu khí cho thấy rủi ro bên ngoài vẫn đi vào thị trường Việt Nam
Nếu bất động sản và ngân hàng là mặt nâng đỡ, dầu khí là phần nhắc nhà đầu tư rằng Việt Nam không hề miễn nhiễm với biến động bên ngoài. Brent đóng cửa ngày 23/6 tại 76,70 USD/thùng, giảm từ 93,10 USD/thùng của ngày 10/6. Tức là chỉ trong 14 ngày, giá dầu đã giảm 16,40 USD/thùng, tương đương 17,6%.
Tác động lên thị trường trong nước đến khá thẳng. Chỉ số năng lượng giảm 3,72%, GAS giảm 3,43% và PVD giảm 3,73%. VNDIRECT cũng ghi nhận dầu khí là nhóm giảm mạnh nhất trong ngày, với mức giảm 4,0%.VNDIRECT
Chi tiết này quan trọng vì nó giữ cho cách đọc của chúng ta khỏi bị quá hưng phấn. Nếu Việt Nam thật sự tách hẳn khỏi nhịp rủi ro bên ngoài, các nhóm nhạy với hàng hóa và tâm lý toàn cầu đã không phản ứng mạnh như vậy. Phiên 23/6 vì thế nên được hiểu là một phiên có lực đỡ nội địa tốt, chứ chưa phải phiên chứng minh rủi ro khu vực đã thôi ảnh hưởng đến thị trường Việt Nam.
Nhà đầu tư nên theo dõi gì sau một phiên như vậy
Sau một phiên đi ngược khu vực, tín hiệu cần theo dõi nhất không phải là chỉ số có giữ được sắc xanh thêm một ngày nữa hay không. Điều đáng nhìn hơn là độ rộng có cải thiện không, số nhóm ngành tăng có mở rộng không, và những mã ngoài nhóm trụ có bắt đầu tham gia hay chưa. Nếu các yếu tố đó không đổi, nhịp tăng vẫn chủ yếu là nhịp giữ điểm.
Vì vậy, kết luận hợp lý nhất cho phiên 23/6 là thế này: Việt Nam thực sự tách nhịp khỏi châu Á ở cấp chỉ số, nhưng chất lượng của nhịp tăng vẫn hẹp. Bất động sản, ngân hàng và dòng tiền ngoại đã làm tốt phần giữ mặt bằng VN-Index. Tuy nhiên, cho tới khi độ rộng bớt lệch và số nhóm ngành tăng mở ra nhiều hơn, câu chuyện trung tâm của thị trường vẫn là tiền đang chọn trụ, chưa phải tiền đã lan đều.