Brent đã lùi xuống 79,32 USD/thùng vào ngày 19/06, thấp hơn 9,17% so với ngày 12/06. Nếu chỉ nhìn vào con số này, nhiều nhà đầu tư sẽ dễ đi tới kết luận rằng cú sốc năng lượng đã qua đoạn căng nhất. Bức tranh lớn hơn lại cho thấy điều ngược lại: giá đã hạ nhiệt, nhưng rủi ro vật chất ở eo biển Hormuz vẫn chưa được kiểm chứng xong.
Điểm mấu chốt của tuần mới không nằm ở việc thị trường đã giảm bao nhiêu, mà nằm ở việc nhịp giảm đó có bền hay không. Một bên là kỳ vọng rằng vận tải dầu qua Hormuz sẽ tiếp tục được nối lại. Bên còn lại là thực tế rằng Iran vẫn tuyên bố đóng eo biển, trong khi phía Mỹ nói lưu thông thương mại vẫn tiếp diễn.Guardian Khi tuyên bố chính trị và dòng chảy hàng hóa chưa khớp nhau, giá dầu vẫn còn là một biến số mở.
Vì sao giá dầu vẫn giảm nhanh
Lớp giải thích đầu tiên là thị trường dầu luôn phản ứng với thay đổi ở biên, không phải với mức độ rủi ro tuyệt đối. Khi xuất hiện kỳ vọng về khả năng Mỹ và Iran giữ được kênh thương lượng, phần phụ phí vì sợ thiếu cung bắt đầu được rút khỏi giá. Guardian ghi nhận Brent đã có lúc rơi xuống 79,96 USD/thùng trong phiên 16/06, mức thấp nhất kể từ đầu tháng 3.Guardian
Anadolu cũng mô tả cùng một tín hiệu trong ngày 16/06, khi Brent trượt xuống quanh 79,8 USD/thùng vì thị trường đặt cược rằng dòng dầu vùng Vịnh sẽ dần phục hồi.Anadolu Điều này chưa đủ để kết luận rủi ro đã hết. Nó chỉ cho thấy người mua và người bán đang tạm tin vào kịch bản bớt xấu hơn so với một tuần trước.
Hormuz vẫn là điểm phải nhìn bằng dữ liệu thật
Eo biển Hormuz không phải một tiêu đề nóng ngắn hạn, mà là điểm nghẽn chiến lược của thị trường dầu. Vì vậy, điều đáng theo dõi nhất lúc này không phải là bên nào ra tuyên bố cứng hơn, mà là tàu có còn đi qua được hay không, cước vận tải có tăng sốc hay không, và lượng dầu tồn kho có tiếp tục bị rút nhanh hay không. Những biến số này mới nói lên thị trường vật chất đang thở đều hay lại nghẽn.
Guardian ngày 20/06 cho thấy rõ độ vênh của bức tranh: Iran nói eo biển đã bị đóng, nhưng Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ lại cho biết giao thông thương mại vẫn tiếp tục.Guardian Đó là lý do nhà đầu tư không nên phản ứng chỉ bằng một tiêu đề về Trung Đông. Brent giảm không có nghĩa Hormuz đã hoàn toàn thông suốt; dữ liệu tuần tới mới là thứ phân tách giữa cải thiện thật của vận tải và kỳ vọng đi trước của thị trường.
Tồn kho Mỹ đang là thước đo xác thực hơn lời nói
Nếu cần một bộ lọc thực tế cho các tuyên bố địa chính trị, tồn kho dầu Mỹ là nơi đáng đọc nhất trong ngắn hạn. Báo cáo Weekly Petroleum Status Report cho tuần kết thúc ngày 12/06 cho thấy tồn kho dầu thô thương mại Mỹ giảm 8,3 triệu thùng, còn 418,2 triệu thùng, thấp hơn khoảng 6% so với trung bình 5 năm cùng thời điểm.EIA Một thị trường còn phải rút kho nhanh như vậy rõ ràng chưa thể được xem là hoàn toàn hết áp lực cung.
Không chỉ tồn kho giảm, công suất lọc dầu tại Mỹ cũng đang ở mức rất cao. Cùng báo cáo EIA cho biết các nhà máy lọc dầu vận hành ở 96,7% công suất, trong khi tổng sản phẩm dầu cung ứng bình quân 4 tuần đạt 20,6 triệu thùng/ngày, tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước.EIA Điều này nói với nhà đầu tư một điều khá rõ: nhu cầu sản phẩm tinh chế chưa yếu đến mức có thể tự động kéo giá dầu đi xuống thêm.
Vì thế, tuần mới sẽ có hai nhánh theo dõi tương đối rõ. Nhánh hạ nhiệt chỉ được củng cố nếu lưu thông qua Hormuz tiếp tục ổn định và mức rút kho của Mỹ bắt đầu thu hẹp. Ngược lại, nếu tàu bị gián đoạn trên thực tế hoặc tồn kho tiếp tục giảm sâu, vùng dưới 80 USD/thùng sẽ khó giữ được lâu.
Tác động sang thị trường Việt Nam không đi theo một đường thẳng
Với nhà đầu tư trong nước, dầu không chỉ liên quan tới nhóm dầu khí. Giá dầu hạ giúp giảm áp lực chi phí cho vận tải, hàng không, nhựa và hóa chất, đồng thời làm kỳ vọng lạm phát bớt căng hơn ở biên.
Trong nước, giá xăng sinh học E5 RON92 đã giảm còn 20.120 đồng/lít vào ngày 18/06, thấp hơn 5,67% so với kỳ điều chỉnh trước. Dầu điêzen 0,001S-V cũng giảm còn 25.430 đồng/lít, thấp hơn 6,27%. Nhịp giảm này giúp hạ bớt áp lực chi phí đầu vào ở nhiều ngành, nhưng chưa thể coi là đủ để đảo nhanh kỳ vọng lạm phát nếu Brent quay đầu trở lại trong vài phiên tới.
Với cổ phiếu dầu khí, phản ứng lại càng không đơn giản. BSR chốt phiên 19/06 ở 26.050 đồng/cp, giảm 1,33% trong ngày; PVS đứng ở 39.000 đồng/cp; GAS ở 81.200 đồng/cp. Các mức giá này cho thấy thị trường cổ phiếu không phản ứng cơ học theo từng nhịp tăng giảm của Brent, bởi mỗi doanh nghiệp còn chịu tác động bởi tồn kho, biên lọc dầu và khối lượng công việc đã ký.
Tuần mới nên theo dõi điều gì
Khung theo dõi cho tuần mới thực ra khá gọn. Tín hiệu tích cực sẽ là lưu thông qua Hormuz không bị nghẽn trên thực tế, cước vận tải không tăng sốc và báo cáo tồn kho Mỹ kế tiếp cho thấy tốc độ rút kho chậm lại. Nếu ba mảnh ghép này cùng xuất hiện, Brent có cơ sở để đi ngang hoặc hạ nhiệt thêm mà không cần tới một câu chuyện quá kịch tính.
Tín hiệu ngược lại cũng rõ không kém. Chỉ cần lưu thông thực tế bị gián đoạn, tồn kho Mỹ tiếp tục rút sâu hoặc biên lợi nhuận lọc dầu bật lên, phần phụ phí rủi ro có thể quay trở lại rất nhanh. Khi đó, vùng dưới 80 USD/thùng sẽ không còn là một trạng thái ổn định, mà chỉ là một nhịp nghỉ ngắn của thị trường.
Luận điểm xuyên suốt của tuần này vì vậy không phải là dầu đã an toàn hơn, mà là thị trường đang thử độ tin cậy của kịch bản hạ nhiệt. Nhà đầu tư đọc đúng nhịp này sẽ bớt bị cuốn theo từng dòng tin riêng lẻ và tập trung hơn vào các chỉ báo thật sự quyết định xu hướng. Những tín hiệu đáng theo dõi trong vài phiên tới là dòng tàu qua Hormuz, báo cáo tồn kho dầu Mỹ kế tiếp và phản ứng của nhóm cổ phiếu nhạy với chi phí năng lượng.