VN-Index vừa khép lại phiên giảm thứ sáu liên tiếp ở 1.826,47 điểm, thấp hơn 18,07 điểm so với phiên trước. Nếu chỉ nhìn bảng điểm, nhiều nhà đầu tư mới sẽ kết luận rằng tiền đang rút khỏi thị trường trên diện rộng. Nhưng đọc kỹ hơn, điều đáng lo không nằm ở con số điểm số đơn thuần. Điều quan trọng hơn là độ rộng thị trường đã xấu đi rõ rệt.
Phiên 1/6 và 2/6 cho thấy hai trạng thái rất khác nhau. Ngày 1/6, chỉ số cũng mất gần 19 điểm, nhưng số mã tăng vẫn nhỉnh hơn số mã giảm trong dữ liệu của ACBS và dữ liệu nội bộ trên HOSE.ACBS Sang ngày 2/6, bức tranh đổi hẳn: chỉ còn 90 mã tăng, trong khi 244 mã giảm. Nói ngắn gọn, lực bán không còn dừng ở vài trụ lớn mà đã lan sang phần rộng hơn của bảng điện.
Vì sao giảm điểm chưa chắc là tiền rút hết
Bạn có thể hiểu đơn giản thế này: VN-Index không phải một phép chia đều cho mọi cổ phiếu. Một số mã vốn hóa rất lớn có trọng số cao hơn hẳn phần còn lại, nên khi các mã đó bị bán mạnh, chỉ số có thể đỏ sâu dù nhiều cổ phiếu khác chưa giảm theo. Vì thế, nhìn chỉ số mà bỏ qua độ rộng thị trường rất dễ dẫn đến kết luận sai.
Phiên 1/6 là ví dụ dễ hiểu nhất. ACBS ghi nhận VN-Index giảm 18,95 điểm, nhưng số mã tăng vẫn nhiều hơn số mã giảm trên thị trường theo thống kê của họ.ACBS Cùng ngày, Vietstock Daily cũng mô tả áp lực bán tập trung ở nhóm vốn hóa lớn, trong khi nhóm vốn hóa trung bình và nhỏ vẫn giữ sắc xanh tốt hơn.Vietstock Daily Điều đó cho thấy tiền chưa biến mất khỏi thị trường. Nó chỉ đang tránh nơi chịu áp lực mạnh nhất.
Điều gì đã kéo chỉ số đi xuống trong phiên 1/6
Khi cần tìm lý do chỉ số giảm, hãy nhìn vào nhóm kéo điểm trước tiên. Trong phiên 1/6, ba mã vốn hóa lớn là VIC, VHM và GAS lần lượt giảm 3,03%, 2,56% và 3,66%. Chỉ riêng việc ba cổ phiếu này cùng giảm đã đủ tạo sức nặng lớn lên VN-Index, ngay cả khi phần còn lại của thị trường không quá tiêu cực.
Đây là lúc nhiều người mới tham gia thị trường hay bị nhiễu. Họ thấy chỉ số mất gần 19 điểm và nghĩ rằng danh mục nào cũng phải giảm tương tự. Nhưng nếu nắm các mã ngoài nhóm trụ, trải nghiệm thực tế có thể nhẹ hơn nhiều.
ACBS và Vietstock Daily cùng gặp nhau ở điểm này: sức ép lớn nhất nằm ở nhóm vốn hóa cao.ACBSVietstock Daily Vì thế, bài học rút ra không phải là "thị trường đã gãy", mà là "cần phân biệt chỉ số bị kéo bởi trụ với bán lan rộng". Hai trạng thái này dẫn đến hai cách đọc rất khác cho phiên kế tiếp.
Từ né nhóm trụ sang lo lực bán lan rộng
Phiên 2/6 mới là điểm cần chú ý hơn. VN-Index giảm tiếp xuống 1.826,47 điểm, nhưng lần này độ rộng không còn đứng về phía bên mua nữa. 90 mã tăng so với 244 mã giảm là một tỷ lệ đủ xấu để nói rằng lực bán đã đi xa hơn nhóm trụ.
Sự thay đổi này rất quan trọng vì nó nói lên chất lượng của nhịp giảm. Nếu phiên 1/6 là kiểu "điểm số xấu nhưng mặt bằng cổ phiếu chưa hỏng nhiều", thì phiên 2/6 là bước sang trạng thái khó hơn: chỉ số yếu và phần rộng của thị trường cũng yếu theo. Cùng là giảm gần 18 điểm, nhưng ý nghĩa của hai phiên không giống nhau.
Dòng tiền đang ở lại nhóm nào
Dù vậy, vẫn chưa thể kết luận tiền đã rời bỏ toàn bộ thị trường. Một số mã và nhóm vẫn giữ được sức chống chịu tốt hơn mặt bằng chung. Trong hai phiên gần đây, FPT là ví dụ rõ nhất khi tăng 1,82% ngày 1/6 và tăng tiếp 2,61% ngày 2/6. Câu chuyện này cho thấy tiền vẫn đang chọn lọc, chỉ là vùng trú tạm ngày càng hẹp hơn.
Ngày 1/6, nhóm bán lẻ, công nghệ, điện tử và thiết bị điện được ACBS ghi nhận là nơi lực cầu tập trung tốt hơn thị trường chung. MWG tăng 3,67%, FPT tăng 1,82%, còn GEE tăng 2,84% trong phiên này.ACBS Nhóm chứng khoán cũng có điểm sáng khi VND tăng 4,15% và VIX tăng 1,13%. Những con số đó giải thích vì sao chỉ số giảm mà cảm giác bán tháo toàn diện chưa xuất hiện ngay trong ngày 1/6.
Nhưng sang ngày 2/6, vòng tròn an toàn đã thu hẹp lại. FPT vẫn tăng 2,61%, trong khi MWG giảm 1,52%, VND giảm 2,28% và VIX giảm 2,79%. Nghĩa là ngay cả nhóm giữ nhịp cũng không còn đồng đều như một phiên trước đó.
Đây là khác biệt nhà đầu tư mới cần tập đọc. Một cổ phiếu khỏe không đồng nghĩa cả nhóm khỏe. Khi vùng xanh co lại còn một vài cái tên nổi bật, thị trường thường vẫn đang trong pha thử lực, chưa phải giai đoạn dễ khẳng định xu hướng hồi.
Thanh khoản nói gì về chất lượng nhịp giảm
Ngoài độ rộng, thanh khoản cũng cần được đọc cùng chiều với diễn biến giá. ACBS cho biết giá trị giao dịch phiên 1/6 đạt 15.129 tỷ đồng, giảm 23,09% so với phiên trước.ACBS Vietstock Daily cũng ghi nhận khối lượng khớp lệnh trên HOSE chỉ gần 432 triệu đơn vị, thấp hơn 22,3% so với phiên trước đó.Vietstock Daily
Thanh khoản thấp trong một phiên chỉ số giảm nhưng độ rộng chưa gãy mạnh thường cho thấy bên bán chưa tạo được áp lực đồng loạt. Tuy nhiên, khi bước sang phiên 2/6, khối lượng tăng trở lại trong lúc số mã giảm áp đảo, tín hiệu đó cần được đọc thận trọng hơn. Thanh khoản lớn hơn trong một phiên độ rộng xấu chưa phải là dấu hiệu tích cực cho mặt bằng cổ phiếu.
Phiên kế tiếp nên nhìn gì trước
Bức tranh lớn cho thấy thị trường đang chuyển từ một nhịp giảm do nhóm trụ kéo điểm sang một nhịp giảm có độ lan rộng cao hơn. Thesis của bài này nằm ở đó: điểm số không còn là chỉ báo đủ dùng, vì điều quyết định chất lượng thị trường lúc này là độ rộng có hồi cùng chỉ số hay không. Nếu độ rộng không cải thiện, một nhịp xanh kỹ thuật ở VN-Index cũng chưa nói lên nhiều.
Vì vậy, phiên kế tiếp có hai tín hiệu đáng theo dõi. Thứ nhất, nhóm trụ có ngừng gây áp lực lên chỉ số hay không. Thứ hai, số mã tăng có lấy lại ưu thế rõ hơn so với số mã giảm hay không. Nếu chỉ có tín hiệu thứ nhất, thị trường có thể bớt xấu về điểm số nhưng danh mục chung vẫn khó thở. Nếu cả hai tín hiệu cùng xuất hiện, đó mới là dấu hiệu sớm cho thấy dòng tiền đang thử xây lại một vòng xoay mới.
Kết luận gọn lại: sau sáu phiên giảm liên tiếp, điều đáng lo không phải chỉ là VN-Index mất bao nhiêu điểm, mà là mặt bằng cổ phiếu đã bắt đầu xấu đi rộng hơn. Rủi ro này chưa đồng nghĩa thị trường mất hết dòng tiền, vì vẫn có những mã như FPT giữ được nhịp. Nhưng cho đến khi độ rộng cải thiện rõ ràng trở lại, cách đọc an toàn hơn vẫn là nhìn thị trường qua số mã tăng giảm trước khi nhìn màu của chỉ số.