Bức tranh lớn cho thấy một nghịch lý hiếm gặp trên thị trường tài chính toàn cầu: chiến tranh bùng nổ ở Trung Đông, eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, nhưng vàng — tài sản trú ẩn truyền thống — lại lao dốc mạnh nhất trong 15 năm. Trong các phiên 18–20/3/2026, kim loại quý mất lần lượt 3,74%, 3,51% và 3,48%, đưa mức giảm cả tuần lên 9,6%.CNBC
Tính cả tháng 3, vàng rơi từ đỉnh lịch sử 5.595 USD/oz xuống đáy 4.250 USD/oz — mức giảm 23%, tệ nhất kể từ tháng 10/2008.The Middle East Insider Điều gì đã xảy ra, và dòng tiền đang dịch chuyển theo hướng nào?
Chuỗi domino: dầu tăng, vàng giảm
Nghịch lý “chiến tranh làm vàng giảm” có lời giải rõ ràng khi nhìn vào chuỗi phản ứng vĩ mô gồm bốn bước liên tiếp.
Dầu bùng nổ. Giá dầu Brent tăng từ khoảng 72 USD/thùng cuối tháng 2 lên đỉnh 112,57 USD/thùng ngày 27/3 — mức tăng hơn 56% chỉ trong 5 tuần. Giao thông tàu chở dầu qua eo biển Hormuz gần như đóng băng khi xung đột Mỹ-Iran leo thang, khiến nguồn cung toàn cầu bị siết chặt.CNBC
Lạm phát bùng lên. Giá năng lượng tăng vọt kéo chi phí vận tải và sản xuất tăng theo, đẩy lạm phát kỳ vọng tại Mỹ leo thang. Đây là mắt xích quan trọng nhất trong chuỗi domino, bởi nó buộc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) phải phản ứng.
Fed giữ lập trường diều hâu. Trong cuộc họp ngày 18/3, Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5–3,75% và nâng dự báo lạm phát PCE lên 2,7%.CNBC Đáng chú ý hơn, thị trường bắt đầu định giá 52% xác suất Fed sẽ tăng lãi suất trước cuối năm 2026 — lần đầu tiên xác suất tăng lãi suất vượt ngưỡng 50%.CNBC
USD mạnh lên, vàng chịu áp lực. Kỳ vọng lãi suất cao hơn kéo đồng USD tăng giá. Tỷ giá USD/VND tăng từ 26.165 lên 26.337 đồng trong tháng 3. Vàng — tài sản không sinh lãi, được định giá bằng USD — trở nên kém hấp dẫn hơn so với trái phiếu Mỹ đang cho lợi suất cao.
Nói cách khác, chiến tranh Trung Đông không trực tiếp làm giảm giá vàng. Nhưng nó gián tiếp tạo ra một chuỗi phản ứng qua kênh dầu và lạm phát, đè bẹp tài sản trú ẩn truyền thống.
Biên độ lịch sử: vàng giảm 23% trong tháng 3
Biểu đồ dưới đây cho thấy mức biến động của giá vàng thế giới trong suốt tháng 3/2026. Đáy 4.250 USD/oz hình thành vào tuần thứ hai, trước khi giá phục hồi mạnh và vọt lên đỉnh lịch sử 5.595 USD/oz vào cuối tháng.
Biên độ dao động gần 1.350 USD/oz chỉ trong một tháng là điều cực kỳ bất thường. Lần cuối cùng vàng biến động mạnh đến mức này là tháng 10/2008, khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đạt đỉnh. Điều này cho thấy thị trường đang trong trạng thái căng thẳng cực độ, nơi mọi tin tức — từ đàm phán ngoại giao đến số liệu lạm phát — đều có thể tạo ra những cú swing hàng trăm USD.
Goldman Sachs và JPMorgan vẫn lạc quan dài hạn
Bất chấp đợt điều chỉnh sốc, hai ngân hàng đầu tư lớn nhất thế giới vẫn giữ mục tiêu giá vàng cuối năm 2026 ở mức rất cao.
Goldman Sachs đặt mục tiêu 5.400 USD/oz, nâng từ 4.900 USD/oz hồi đầu năm. Ngân hàng này thừa nhận rủi ro ngắn hạn còn nghiêng về phía giảm, nhưng nhu cầu cấu trúc từ ngân hàng trung ương và quỹ ETF — đã mua ròng khoảng 500 tấn vàng kể từ đầu 2025 — sẽ nâng đỡ giá trung hạn.Goldman Sachs
JPMorgan còn táo bạo hơn với mục tiêu 6.300 USD/oz, dự báo ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ mua tới 800 tấn vàng trong năm 2026. Trong kịch bản lạc quan, JPMorgan thậm chí đề cập khả năng vàng đạt 8.000–8.500 USD/oz nếu tỷ lệ phân bổ vàng trong danh mục hộ gia đình tăng từ 3% lên 4,6%.Kitco
So với mức giá hiện tại quanh 4.677 USD/oz (ngày 2/4), cả hai mục tiêu đều hàm ý tiềm năng tăng 15–35% từ đây. Dòng tiền đang dịch chuyển rõ ràng: các ngân hàng trung ương tiếp tục mua ròng, trong khi quỹ ETF vàng ghi nhận dòng vốn vào kỷ lục. Đây là nền tảng cấu trúc mà đợt bán tháo ngắn hạn khó có thể phá vỡ.
Nhà đầu tư Việt Nam: SJC giảm gần 10% từ đỉnh
Tại Việt Nam, vàng SJC ngày 2/4 được niêm yết ở mức 170 triệu đồng (mua vào) và 173,5 triệu đồng (bán ra), giảm khoảng 9–9,5% so với đỉnh 190,3 triệu đồng/lượng hồi tháng 1.VietnamNet Phiên 3/4, giá SJC tiếp tục biến động mạnh trong biên 171–176,7 triệu đồng.
Điểm đáng lưu ý: khoảng chênh giữa SJC và giá vàng quốc tế quy đổi vẫn duy trì ở mức 16–17%. Với giá quốc tế khoảng 4.677 USD/oz và tỷ giá 26.337 VND/USD, giá quy đổi chỉ khoảng 148,5 triệu đồng/lượng — thấp hơn đáng kể so với SJC bán ra. Khoảng chênh này phản ánh đặc thù cung cầu nội địa và chính sách quản lý nhập khẩu vàng miếng, đồng thời là yếu tố rủi ro mà nhà đầu tư cần cân nhắc khi quyết định mua bán.
Ba kịch bản cho tháng 4/2026
Kịch bản tích cực: Đàm phán Trung Đông tiến triển, dầu hạ nhiệt, Fed bớt diều hâu. Vàng phục hồi về vùng 4.800–5.000 USD/oz, SJC có thể quay lại trên 180 triệu đồng.
Kịch bản tiêu cực: Dầu tiếp tục tăng, Fed giữ hoặc tăng lãi suất. Vàng có thể thử lại đáy 4.250 USD/oz, SJC lùi về dưới 165 triệu đồng.
Kịch bản trung tính: Vàng dao động 4.500–4.800 USD/oz khi thiếu chất xúc tác mới, SJC đi ngang quanh 170–175 triệu đồng.
Chiến lược phù hợp ở thời điểm này
Với những ai đang giữ vàng SJC, đây không phải lúc hoảng loạn bán ra. Đợt điều chỉnh 23% trong tháng 3 diễn ra trên nền xu hướng tăng dài hạn, và cả Goldman Sachs lẫn JPMorgan đều nhìn thấy giá cao hơn nhiều vào cuối năm. Tuy nhiên, cũng không nên vội vàng “bắt đáy” khi Fed vẫn chưa phát tín hiệu rõ ràng về hạ lãi suất, và xung đột Trung Đông có thể leo thang bất cứ lúc nào.
Chiến lược phù hợp nhất là chia nhỏ vị thế: nếu muốn tích lũy, mua từng phần nhỏ tại các mức giá khác nhau thay vì dồn hết vào một lần. Theo dõi sát ba yếu tố quyết định hướng đi của vàng trong tháng 4: giá dầu Brent, thông điệp từ Fed, và diễn biến đàm phán Iran. Đây là ba biến số mà bất kỳ nhà đầu tư nào cũng cần nắm rõ trước khi đưa ra quyết định.
