Rủi ro thực sự nằm ở chỗ ít người ngờ tới nhất — và quý I/2026 vừa chứng minh điều đó một cách đau đớn trên thị trường vàng Việt Nam. Trong khi nhiều nhà đầu tư hoan hỉ với đà tăng “phi mã” của vàng SJC lên đỉnh 190 triệu đồng/lượng, chỉ vài tuần sau họ chứng kiến tài sản “bốc hơi” 27 triệu đồng/lượng — tương đương hơn 14% giá trị. Nhưng câu chuyện không dừng lại ở biến động giá. Vụ Bảo Tín Minh Châu bị kiểm tra giữa cơn sốt vàng đặt ra câu hỏi nghiêm túc: thị trường mà hàng triệu người Việt đang giao dịch hàng ngày — liệu có thực sự minh bạch?
Từ đỉnh 190 triệu đến đáy 163 triệu — Chuyện gì đã xảy ra?
Vàng miếng SJC thiết lập kỷ lục mới 190,3 triệu đồng/lượng vào cuối tháng 1/2026, rồi lao dốc về vùng 163-165 triệu chỉ vài tuần sau đó, trước khi bật lại quanh 170-172 triệu đồng/lượng vào cuối tháng 3.Webgia Biên độ dao động lên tới 27 triệu đồng/lượng — con số khiến không ít người “bắt đáy thành bắt dao rơi”. Điều báo cáo không nói là rất nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ đã mua vàng ở vùng đỉnh 185-190 triệu với tâm lý FOMO, và nếu phải bán ra ở vùng 163 triệu, mỗi lượng lỗ tới 22-27 triệu đồng.
Trên thị trường quốc tế, vàng thế giới cũng trải qua hành trình tương tự khi vượt mốc 5.000 USD/ounce lần đầu tiên vào ngày 26/1/2026, tiếp tục leo lên đỉnh lịch sử 5.589 USD/ounce trước khi điều chỉnh mạnh về vùng 4.433 USD/ounce vào cuối tháng 3.CNBC Biến động hàng năm hóa của vàng thế giới ở mức trên 41% — cao hơn cả VN-Index. Nói cách khác, vàng không phải kênh “an toàn” như nhiều người vẫn nghĩ.
Động lực nào đẩy giá vàng lên đỉnh?
Nhiều yếu tố cộng hưởng tạo nên “cơn sốt vàng” đầu năm 2026. Căng thẳng địa chính trị Trung Đông leo thang, đặc biệt xung đột Mỹ-Israel và Iran từ cuối tháng 2, đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn tăng vọt. Ngân hàng trung ương toàn cầu tiếp tục mua ròng vàng với khối lượng lớn — ước tính khoảng 585 tấn/quý trong năm 2026.JPMorgan Riêng tại Việt Nam, vàng SJC còn chịu thêm áp lực từ yếu tố cung-cầu đặc thù, khi khoảng cách giữa giá SJC và giá vàng thế giới quy đổi có lúc lên tới gần 30 triệu đồng/lượng — một mức chênh kỷ lục phản ánh tình trạng khan hiếm nguồn cung vàng miếng trong nước.
Nhưng ai đang chịu thiệt từ mức chênh lệch này? Chính là nhà đầu tư nhỏ lẻ — những người mua vàng SJC với giá “nội địa” cao hơn giá thế giới quy đổi tới 30 triệu đồng. Khi giá điều chỉnh, họ vừa chịu rủi ro từ biến động giá vàng thế giới, vừa chịu rủi ro từ mức premium có thể co lại bất kỳ lúc nào.
Phiên “bốc hơi” 7,5 triệu và vụ Bảo Tín Minh Châu
Ngày 19/3/2026 trở thành phiên giao dịch ám ảnh khi vàng SJC và nhẫn trơn giảm tới 7,5 triệu đồng/lượng chỉ trong một ngày.VietnamNet Trước đó, phiên 3/2 cũng ghi nhận mức biến động hơn 10 triệu đồng/lượng — lớn nhất quý. Với những ai mua vàng bằng vay mượn hoặc dùng tiền sinh hoạt, mỗi phiên giảm mạnh như vậy có thể gây ra thiệt hại thực sự cho tài chính gia đình.
Ngay giữa lúc thị trường biến động mạnh, vụ việc Bảo Tín Minh Châu bị cơ quan chức năng kiểm tra càng khiến nhà đầu tư lo ngại. Ngày 25/3, công an thu giữ nhiều tài liệu tại cửa hàng vàng Bảo Tín Minh Châu trên phố Trần Nhân Tông, Hà Nội.Tiền Phong Trước đó, Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đã xử phạt doanh nghiệp này tổng cộng 2,64 tỷ đồng vì các vi phạm liên quan đến phòng chống rửa tiền, báo cáo giao dịch vàng miếng, và bán vàng cao hơn giá niêm yết.VietnamNet
Vụ việc đặt dấu hỏi lớn về tính minh bạch của thị trường vàng trong nước. Bảo Tín Minh Châu là một trong những thương hiệu vàng lớn nhất, được hàng triệu người tin tưởng. Nếu ngay cả đơn vị này còn có sai phạm, thì liệu cơ chế giám sát hiện tại có đủ sức bảo vệ người mua vàng?
Vàng thắng, chứng khoán thua — Nhưng rủi ro nằm ở cả hai phía
Nhìn lại toàn bộ quý I/2026, vàng SJC tăng khoảng 9,2% trong khi VN-Index giảm 6,5% — hai kênh đầu tư đi ngược chiều nhau hoàn toàn với mức phân kỳ tới 15,7 điểm phần trăm. VN-Index từng đạt đỉnh quanh 1.850 điểm vào tháng 1/2026 trước khi điều chỉnh mạnh về 1.672,8 điểm vào cuối quý, mất hơn 9% từ đỉnh.Vietstock Tuy nhiên, tuần cuối tháng 3 cho thấy tín hiệu hồi phục khi VN-Index tăng 1,52%, với phiên 27/3 bật tăng 28 điểm — mạnh nhất nửa năm.
Tuy nhiên, điều mà con số hiệu suất không phản ánh được là mức rủi ro mà nhà đầu tư phải chịu. Người mua vàng ở đỉnh 190 triệu đang lỗ hơn 17 triệu đồng/lượng. Người bán vàng ở đáy 163 triệu bỏ lỡ khoản phục hồi gần 10 triệu đồng/lượng. Còn người mua cổ phiếu ở đỉnh 1.850 điểm cũng đang chịu lỗ khoảng 9%. Bất kể kênh nào, “all-in” ở vùng đỉnh đều mang lại kết quả đau đớn.
Triển vọng quý II — Kỳ vọng tăng nhưng rủi ro vẫn rình rập
Các tổ chức tài chính lớn tiếp tục giữ quan điểm tích cực. JPMorgan nâng mục tiêu giá vàng lên 6.300 USD/ounce vào cuối năm 2026, tăng mạnh từ mức dự báo trước đó 5.055 USD/ounce.JPMorgan Goldman Sachs dự báo vàng đạt khoảng 4.900 USD/ounce vào tháng 12/2026, dựa trên nhu cầu dự trữ từ ngân hàng trung ương và kỳ vọng Fed hạ lãi suất.SBC Gold Khoảng cách giữa hai dự báo — lên tới 1.400 USD/ounce — cho thấy ngay cả các chuyên gia cũng không đồng thuận về triển vọng.
Rủi ro vẫn hiện hữu rõ ràng. USD mạnh, lãi suất duy trì cao, và áp lực chốt lời có thể kéo vàng điều chỉnh bất kỳ lúc nào. Tại Việt Nam, biến động tỷ giá và chính sách quản lý thị trường vàng sau vụ Bảo Tín Minh Châu cũng là yếu tố cần theo dõi sát. Với quý II sắp tới, nhà đầu tư nên cân nhắc kỹ tỷ trọng phân bổ, tránh chạy theo đám đông khi giá đã ở vùng cao, và luôn giữ một phần tiền mặt để tận dụng cơ hội khi thị trường điều chỉnh. Danh mục đầu tư đa dạng — kết hợp cả vàng, chứng khoán và tiền gửi — vẫn là chiến lược an toàn nhất trong bối cảnh thị trường biến động khó lường như hiện nay.
