Nhìn vào con số, ngành hàng không Việt Nam đang đối mặt với cú sốc chi phí nghiêm trọng nhất kể từ đại dịch. Giá nhiên liệu Jet A-1 tại Singapore chạm mốc 234,34 USD/thùng vào ngày 24/3 — mức cao nhất kể từ năm 2022 — trong khi chi phí nhiên liệu vốn đã chiếm 35-40% tổng chi phí vận hành của các hãng bay.VietnamPlus
Nguyên nhân trực tiếp đến từ căng thẳng Mỹ-Israel với Iran, khiến eo biển Hormuz — nơi vận chuyển hơn 20% sản lượng dầu toàn cầu — gần như bị phong tỏa. Giá dầu Brent vọt lên trên 114 USD/thùng, và hệ lụy lan nhanh đến từng chuyến bay.
Giá Jet A-1 tăng gần gấp đôi trong 2 tuần
Biểu đồ dưới đây cho thấy mức tăng đột biến của giá nhiên liệu Jet A-1 Singapore. Trong suốt giai đoạn tháng 10/2025 đến đầu tháng 3/2026, giá dao động khá ổn định quanh vùng 120-140 USD/thùng. Nhưng chỉ trong hai tuần từ 10/3 đến 24/3, giá đã tăng gần gấp đôi, phá vỡ mọi dự báo chi phí mà các hãng hàng không đã lập cho quý 2.
Điều đáng chú ý là tốc độ tăng giá lần này nhanh hơn đáng kể so với giai đoạn 2022. Khi đó, giá nhiên liệu leo thang dần theo diễn biến xung đột Nga-Ukraine, cho phép các hãng bay có thời gian điều chỉnh. Lần này, cú sốc đến quá nhanh khiến cả Vietnam Airlines lẫn Vietjet đều phải phản ứng trong tình thế bị động.
Vietnam Airlines: Cắt chuyến để cầm máu
Vietnam Airlines (HVN) lựa chọn chiến lược phòng thủ rõ ràng — thu hẹp mạng bay nội địa để giảm lỗ. Từ ngày 1/4/2026, hãng dừng khai thác 7 đường bay nội địa bao gồm Cát Bi - Buôn Ma Thuột, Cát Bi - Cam Ranh, Cát Bi - Phú Quốc, Cát Bi - Cần Thơ, TP.HCM - Vân Đồn, TP.HCM - Rạch Giá và TP.HCM - Điện Biên, tương đương 23 chuyến/tuần.CafeF
Con số này mới chỉ là bước đầu. Nếu giá Jet A-1 duy trì vùng 160-200 USD/thùng, hãng dự kiến cắt từ 700 đến 1.700 chuyến khứ hồi mỗi tháng trong quý 2/2026. Đường bay nội địa chịu nặng nhất với mức hủy 12-26%, trong khi quốc tế chỉ hủy 4-18%.Thanh Niên
Logic rất rõ: giữ slot quốc tế để bảo toàn vị thế dài hạn trên các đường bay sinh lời cao, hy sinh nội địa — nơi biên lợi nhuận vốn đã mỏng và bị khống chế bởi trần giá vé.
Vietjet: Tăng phụ thu, giữ mạng bay bằng mọi giá
Vietjet (VJC) đi theo hướng ngược lại — giữ nguyên mạng bay nhưng đẩy mạnh phụ thu nhiên liệu. Trên các đường bay Hàn Quốc - Việt Nam, phụ thu tăng từ 500.000 đồng lên 1,57 triệu đồng/vé cho chặng đến TP.HCM, Phú Quốc, Nha Trang, và từ 420.000 lên 1,33 triệu đồng cho chặng đến Hà Nội, Đà Nẵng.Seoul Economic Daily
Hãng cam kết duy trì 64 đường bay quốc tế, chỉ điều chỉnh tần suất. Tuy nhiên, mô hình giá rẻ khiến Vietjet khó chuyển toàn bộ chi phí nhiên liệu sang giá vé nội địa — nơi đối tượng khách hàng nhạy cảm giá chiếm đa số. Đây chính là rủi ro lớn nhất của chiến lược này: nếu khách hàng chuyển sang phương tiện khác hoặc hoãn chuyến đi, tỷ lệ lấp đầy ghế sẽ sụt giảm nhanh chóng.
Phụ thu nhiên liệu nội địa — lần đầu tiên áp dụng
Cục Hàng không đã đề xuất áp dụng phụ thu nhiên liệu cho đường bay nội địa từ tháng 4/2026. Nếu giá Jet A-1 đạt 250 USD/thùng, phụ thu có thể lên tới 680.000 đồng/vé cho đường bay trên 1.200 km.VTC News
Đây là lần hiếm hoi phụ thu nhiên liệu được áp dụng cho chặng nội địa tại Việt Nam. Với mùa du lịch hè đang đến gần, mức tăng giá vé sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu đi lại, đặc biệt ở phân khúc khách du lịch giá rẻ — nhóm khách hàng chính của Vietjet.
So sánh hai chiến lược qua con số
Nhìn vào bảng so sánh, cả hai hãng đều có doanh thu quý gần nhất ở mức tương đương (32.342 tỷ so với 29.324 tỷ đồng), nhưng Vietjet vượt trội về lợi nhuận sau thuế (510 tỷ so với 428 tỷ đồng). Tuy nhiên, cổ phiếu HVN giảm sâu hơn nhiều — mất 46% từ đỉnh 52 tuần so với mức giảm 29% của VJC.
Kế hoạch mua 50 chiếc Boeing 787 của Vietnam Airlines được tính trên giá dầu 90-100 USD/thùng — nay đã hoàn toàn lỗi thời. Vietjet linh hoạt hơn nhờ cơ cấu gọn nhẹ và đội bay trẻ tiết kiệm nhiên liệu, nhưng biên lợi nhuận mỏng khiến hãng không có nhiều dư địa đệm nếu khủng hoảng kéo dài.
Góc nhìn nhà đầu tư
Về tín hiệu kỹ thuật, cả HVN (21.950 đồng) lẫn VJC (157.000 đồng) đều đang trong xu hướng giảm rõ ràng: MA20 cắt xuống dưới MA50, RSI duy trì vùng thấp. Mức chiết khấu 29-46% từ đỉnh 52 tuần thoạt nhìn hấp dẫn, nhưng ngắn hạn vẫn chưa có tín hiệu đảo chiều khi giá dầu chưa hạ nhiệt và CPI tháng 3 đã vọt lên 3,35%.
Ba yếu tố cần theo dõi trong tháng 4 để đánh giá lại: diễn biến tại eo biển Hormuz và khả năng căng thẳng hạ nhiệt; chính sách hỗ trợ bổ sung từ Chính phủ sau gói 8.000 tỷ cho Quỹ bình ổn xăng dầu; và kết quả kinh doanh quý 1/2026 — đặc biệt là biên lợi nhuận gộp, vì đây mới là chỉ số phản ánh chính xác mức độ ảnh hưởng của giá nhiên liệu lên từng hãng.
