Bức tranh lớn cho thấy một bước ngoặt đáng lo ngại: Dow Jones chính thức rơi vào vùng điều chỉnh, giá dầu Brent vượt 112 USD/thùng, và dòng tiền toàn cầu đang tái cấu trúc với tốc độ chưa từng thấy kể từ năm 2022. Lần cuối cùng tổ hợp dầu tăng — lãi suất cao — xung đột địa chính trị xuất hiện đồng thời là vào tháng 3/2022, khi cuộc chiến Ukraine bùng nổ. Kết quả lúc đó: VN-Index mất hơn 30% trong 6 tháng tiếp theo.
Câu hỏi bây giờ không phải “thị trường có giảm không?”, mà là “dòng tiền đang dịch chuyển về đâu?”
Phố Wall chìm trong đợt bán tháo lớn nhất năm
Phiên 27/3/2026 khép lại với cú sụt giảm mạnh nhất kể từ đầu năm trên thị trường Mỹ. Dow Jones lao dốc 793 điểm (-1,73%) xuống 45.167, chính thức mất hơn 10% từ đỉnh trên 50.000 điểm thiết lập hồi tháng 2 — đánh dấu mốc “correction” theo định nghĩa kỹ thuật.CNBC S&P 500 giảm 1,67% xuống 6.369 — mức thấp nhất 7 tháng, trong khi Nasdaq mất 2,15% và đã giảm khoảng 13% từ đỉnh lịch sử.
Cả ba chỉ số chính đều giảm hơn 7% riêng trong tháng 3, với S&P 500 ghi nhận chuỗi 5 tuần giảm liên tiếp dài nhất kể từ năm 2022.CNN Đây không phải một phiên giảm điểm bình thường — đây là sự thay đổi cơ cấu trong kỳ vọng của thị trường.
Khủng hoảng Hormuz — mồi lửa cho bão giá dầu
Dòng tiền đang dịch chuyển vì một lý do rất cụ thể: eo biển Hormuz. Iran tiếp tục phong tỏa tuyến đường vận chuyển chiến lược xử lý khoảng 20% lượng dầu vận chuyển toàn cầu. Hai tàu Trung Quốc bị chặn quay đầu, một tàu hàng mang cờ Thái Lan bị mắc cạn sau khi trúng đạn.CNN
Hệ quả trực tiếp là giá dầu Brent tăng vọt 4,22% chỉ trong một phiên, lên 112,57 USD/thùng — cao nhất kể từ tháng 7/2022.Fortune Giá dầu leo thang kéo theo hiệu ứng domino: lạm phát nhập khẩu của Mỹ tăng mạnh nhất trong 4 năm, lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm tăng lên khoảng 4,48%, và kịch bản cắt giảm lãi suất của Fed gần như bị triệt tiêu trong ngắn hạn. Nói cách khác, “higher for longer” không còn là kịch bản — nó đang trở thành thực tế.
VN-Index: Nhịp phục hồi trước bão
Trong khi Phố Wall chìm trong sắc đỏ, VN-Index phiên 27/3 lại bật tăng ấn tượng 28,17 điểm (+1,71%) lên 1.672,8 điểm, với 253 mã tăng và chỉ 90 mã giảm.Thời báo Tài chính Thanh khoản khớp lệnh đạt 20.309 tỷ đồng, tăng gần 16% so với phiên trước, cho thấy dòng tiền nội vẫn đang tham gia tích cực. Nhóm bất động sản dẫn dắt với hàng loạt mã tăng trần.
Tuy nhiên, nhà đầu tư cần hiểu rõ bối cảnh: nhịp phục hồi này diễn ra trước khi phiên bán tháo mạnh nhất của Phố Wall khép lại, do chênh lệch múi giờ. Áp lực từ chứng khoán Mỹ chưa phản ánh vào giá, và phiên thứ Hai 30/3 mới là lúc thử thách thực sự. Dữ liệu lịch sử 12 lần Dow Jones giảm từ 10% trở lên trong giai đoạn 2016-2026 cho thấy VN-Index thường mất 1-2% mỗi phiên trong 10 ngày đầu tiên sau cú sốc.
Dòng vốn ngoại: Bán ròng nhưng không rút lui hoàn toàn
Tuần 24-28/3, khối ngoại bán ròng tổng cộng khoảng 3.000 tỷ đồng trên HOSE, tập trung vào nhóm ngân hàng, bất động sản và công nghệ. Riêng phiên 24/3, khối ngoại xả mạnh VIC, MWG, VHM, HPG với tổng giá trị bán ròng 582 tỷ đồng.CafeF
Nhưng bức tranh không hoàn toàn tiêu cực. Phiên 27/3, khối ngoại gom mạnh HPG (125 tỷ), DCM (96 tỷ), VIX (77 tỷ). Trước đó, BSR được mua ròng 156 tỷ trong phiên 24/3. Điều này cho thấy dòng vốn ngoại không rút lui — nó đang xoay vòng, chuyển từ nhóm nhạy cảm lãi suất sang nhóm hưởng lợi từ giá dầu và hàng hóa.
Ai hưởng lợi, ai chịu thiệt?
Khi dòng tiền xoay vòng, sự phân hóa giữa các nhóm ngành trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.
Nhóm phòng thủ — hưởng lợi trực tiếp: Dầu khí (BSR, PVD, PVS) là nhóm được hưởng lợi rõ ràng nhất khi Brent vượt 110 USD/thùng. Phân bón (DCM, DPM) cũng tăng theo giá hàng hóa nông nghiệp, cải thiện biên lợi nhuận. Tiện ích (POW, NT2) với dòng tiền ổn định sẽ là nơi trú ẩn khi biến động gia tăng.
Nhóm dễ tổn thương: Công nghệ (FPT) tương quan cao với Nasdaq — khi chỉ số này mất 13% từ đỉnh, áp lực chiết khấu dòng tiền tương lai là không thể tránh. Bất động sản (VIC, VHM, NVL) đối mặt với chi phí vốn tăng kèm dòng vốn ngoại rút mạnh. Ngân hàng (VCB, BID, CTG) chịu rủi ro kép: tâm lý thận trọng lan rộng và khối ngoại liên tục bán ròng.
Kịch bản tuần tới và chiến lược ứng phó
Kịch bản cơ sở: VN-Index mở cửa giảm phiên thứ Hai 30/3, test lại vùng hỗ trợ 1.640-1.650 điểm trước khi tìm cân bằng. Đây là vùng hỗ trợ kỹ thuật quan trọng đã giữ vững trong tháng 2.
Kịch bản xấu: Nếu giá dầu vượt 115 USD/thùng hoặc xung đột tại Hormuz leo thang thêm, áp lực bán có thể đẩy VN-Index về vùng 1.600-1.620 — mức thấp nhất kể từ tháng 11/2025.
Chiến lược phù hợp: Duy trì tỷ trọng phòng thủ, ưu tiên nhóm dầu khí và phân bón. Hạn chế bắt đáy nhóm công nghệ và bất động sản khi dòng vốn ngoại chưa đảo chiều. Ba yếu tố cần theo dõi sát trong tuần tới: thông điệp từ Fed về lộ trình lãi suất, diễn biến đàm phán quốc tế tại Hormuz, và xu hướng giá dầu Brent — bất kỳ tín hiệu hạ nhiệt nào cũng có thể tạo ra cơ hội mua ngắn hạn.
