Bức tranh lớn cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn căng thẳng nhất trong nhiều năm qua. Và lần đầu tiên trong lịch sử, Chính phủ Việt Nam phải rút ngân sách để bơm thẳng vào Quỹ bình ổn giá xăng dầu — một tín hiệu không thể bỏ qua.
Quyết định chưa từng có: 8.000 tỷ đồng từ ngân sách
Ngày 28/3/2026, Thủ tướng ký Quyết định 483/QĐ-TTg bổ sung 8.000 tỷ đồng tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, lấy từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025.Thanh Niên
Dòng tiền đang dịch chuyển theo hướng chưa có tiền lệ. Trước đây, Quỹ bình ổn tự cân đối từ trích lập của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Việc Chính phủ phải can thiệp trực tiếp bằng ngân sách cho thấy các công cụ điều hành thông thường đã không còn đủ sức chống đỡ. Khoản tạm ứng phải được hoàn trả trong tối đa 12 tháng, và Bộ Công Thương được giao toàn quyền quyết định mức chi phù hợp với diễn biến giá dầu thế giới.Luật Việt Nam
Hormuz — ngòi nổ đẩy giá dầu Brent vượt 114 USD
Lần cuối cùng thị trường dầu chứng kiến mức biến động tương tự là năm 2022 khi xung đột Nga-Ukraine bùng nổ. Nhưng lần này, ngòi nổ đến từ eo biển Hormuz — cửa ngõ vận chuyển khoảng 20% lượng dầu đường biển toàn cầu.Dân Trí
Giá dầu Brent đóng cửa ngày 27/3 ở mức 114,8 USD/thùng, tăng 6,24% chỉ trong một phiên.Thanh Niên Tính trong 90 ngày, Brent đã bùng nổ khoảng 53% — mức tăng khiến cả thị trường toàn cầu chấn động.
Goldman Sachs gọi đây là “cú sốc nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu thô”, nâng dự báo giá Brent bình quân năm 2026 lên 85 USD/thùng. Trong kịch bản Hormuz bị gián đoạn kéo dài 2 tháng, Brent có thể đạt 93 USD/thùng vào quý IV. Kịch bản xấu nhất: 135 USD/thùng.Kitco
Lạm phát và cán cân thương mại — áp lực kép đè nặng
CPI đã nóng sẵn
CPI bình quân 2 tháng đầu năm 2026 tăng 2,94% so với cùng kỳ, lạm phát cơ bản tăng 3,47%.Thị trường TCTT Giá xăng dầu tăng tiếp sẽ truyền dẫn trực tiếp vào chi phí vận tải và logistics, sau đó lan sang giá tiêu dùng. Quỹ bình ổn 8.000 tỷ đóng vai trò “giảm sốc” ngắn hạn, nhưng nếu Brent duy trì trên 110 USD/thùng, áp lực lên CPI trong quý II sẽ rất lớn.
Cán cân thương mại đảo chiều
Việt Nam đã nhập siêu 2,98 tỷ USD trong 2 tháng đầu năm 2026, đảo chiều hoàn toàn so với thặng dư 1,77 tỷ USD cùng kỳ 2025.VnEconomy Đến giữa tháng 3, nhập siêu lũy kế ước đạt 3,5 tỷ USD. Giá dầu tăng khiến giá trị nhập khẩu xăng dầu phình to, cộng thêm chi phí vận tải biển leo thang do Hormuz, tạo áp lực kép lên cán cân thương mại và tỷ giá USD/VND.
Ai thắng — ai thua trên sàn chứng khoán?
Dòng tiền đang dịch chuyển rõ rệt giữa các nhóm ngành khi giá dầu leo thang.
Nhóm hưởng lợi: Dịch vụ dầu khí (PVD, PVS)
PV Drilling (PVD) và PV Technical Services (PVS) được kỳ vọng hưởng lợi trực tiếp. Giá dầu cao thúc đẩy hoạt động thăm dò và khai thác, tăng nhu cầu khoan và dịch vụ kỹ thuật. PVS từng lập đỉnh lịch sử 56.400 đồng vào đầu tháng 3 trước khi điều chỉnh. Tuy nhiên, cả hai mã đã giảm trong tuần qua (PVD giảm khoảng 16%, PVS giảm khoảng 5%), cho thấy thị trường đang định giá lại rủi ro ngắn hạn dù triển vọng trung hạn vẫn tích cực.
Nhóm phức tạp: Lọc dầu (BSR)
Lọc Hóa dầu Bình Sơn (BSR) không đơn giản là “giá dầu tăng = hưởng lợi”. BSR mua dầu thô đầu vào ở giá cao nhưng giá sản phẩm đầu ra bị kiềm chế bởi chính sách bình ổn. Biên lọc dầu (crack spread) có thể bị thu hẹp khi giá dầu thô tăng nhanh hơn giá bán lẻ. BSR dao động quanh vùng 26.000–30.500 đồng trong tuần qua, phản ánh sự phân vân của thị trường.
Nhóm chịu thiệt: Vận tải và nông sản
Vận tải biển đối mặt chi phí nhiên liệu tăng vọt, biên lợi nhuận bị bào mòn nếu không kịp điều chỉnh cước. Nhóm nông sản chịu áp lực chi phí logistics tăng, đặc biệt cước vận tải quốc tế tăng do phải đổi tuyến tránh Hormuz.
Nhà đầu tư cần chú ý gì tuần tới?
Quyết định chi 8.000 tỷ mang hai thông điệp. Thứ nhất, Chính phủ quyết tâm bình ổn giá, giảm áp lực lạm phát ngắn hạn. Thứ hai, chính việc phải dùng đến ngân sách cho thấy tình hình đã đủ nghiêm trọng.
Với VN-Index đang ở vùng 1.672 điểm, nhà đầu tư nên:
- Theo dõi sát giá Brent và diễn biến Hormuz — đây là biến số quyết định cho tuần giao dịch tới
- Chọn lọc nhóm dầu khí: ưu tiên PVD, PVS có hợp đồng dài hạn; thận trọng với BSR do rủi ro biên lọc dầu
- Cảnh giác nhóm vận tải và nông sản: chi phí đầu vào tăng có thể ăn mòn lợi nhuận quý II
- Không bỏ qua rủi ro vĩ mô: nếu lạm phát vượt kiểm soát, Ngân hàng Nhà nước có thể phải siết tiền tệ, ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường
Bức tranh lớn cho thấy 8.000 tỷ đồng là liều thuốc giảm đau cần thiết — nhưng liệu có đủ trước cơn bão giá dầu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt? Tuần tới sẽ là phép thử quan trọng.
