Ngày 18/6, dầu Brent đã rơi về quanh 78 USD/thùng, nhưng vàng thế giới chưa giảm theo và vàng miếng SJC vẫn đứng trên 151 triệu đồng/lượng. Nhìn qua thì ba mức giá này có vẻ lệch pha. Nhìn kỹ hơn, đây là một bài học rõ cho F0: cùng mang màu sắc phòng thủ, nhưng dầu, vàng thế giới và vàng SJC không hề trả lời cùng một câu hỏi.
Bạn có thể hiểu đơn giản thế này. Dầu đo nỗi lo về dòng chảy hàng hóa vật chất, nhất là khi thị trường lo nguồn cung qua Trung Đông bị gián đoạn. Vàng thế giới đo nhiều lớp hơn, từ rủi ro địa chính trị đến lãi suất và đồng USD. Còn SJC là vàng thế giới cộng thêm cấu trúc cung cầu, tỷ giá và mức chênh đặc thù của thị trường Việt Nam.
Ba mức giá, ba lớp tín hiệu
Nếu dùng một phản xạ chung là “rủi ro hạ thì mọi tài sản trú ẩn phải hạ”, nhà đầu tư rất dễ đọc sai thị trường. Giá còn phản ánh xem thị trường nào đang phản ứng nhanh nhất, kênh nào đang truyền tín hiệu mạnh nhất và nơi nào còn bị giữ lại bởi yếu tố nội địa.
Dầu Brent là ví dụ dễ thấy nhất. Từ ngày 12/6 đến 18/6, giá Brent đi từ 87,33 USD/thùng xuống 78,02 USD/thùng, tương đương giảm khoảng 10,7%. Nếu chỉ nhìn từ ngày 15/6 đến 18/6, mức giảm cũng đã vào khoảng 6,2%. Đây là một nhịp giảm đủ lớn để nói rằng phần bù giá vì lo nghẽn nguồn cung đã rút đi đáng kể.
CafeF cho biết giá dầu giảm hơn 2 USD/thùng trong ngày 18/6 sau khi Mỹ và Iran đạt một thỏa thuận tạm thời, mở lại eo biển Hormuz và nới lỏng phần nào lo ngại về dòng dầu từ Iran.CafeF Với dầu, cơ chế phản ứng rất nhanh vì đây là thị trường toàn cầu, thanh khoản lớn và nhạy với tin về vận chuyển, tồn kho và nguồn cung thực tế.
Điểm quan trọng là dầu không cần đợi mọi thứ được giải quyết hoàn toàn mới giảm. Chỉ cần xác suất gián đoạn nguồn cung giảm đi, giá đã có thể phản ứng trước.
Vì sao vàng thế giới không đi cùng nhịp
Vàng thế giới cũng là tài sản phòng thủ, nhưng nó không chỉ đi theo một biến số. Trong cùng khoảng 12/6 đến 18/6, vàng thế giới tăng từ 4.222,00 USD/ounce lên 4.306,46 USD/ounce, tức tăng khoảng 2,0%. Còn nếu nhìn từ 15/6 đến 18/6, mức thay đổi gần như đi ngang, chỉ giảm khoảng 0,07%. Như vậy, vàng không xác nhận cùng tốc độ hạ nhiệt như dầu.
Điều này không hề mâu thuẫn. Vàng thế giới cùng lúc phản ánh kỳ vọng lãi suất, biến động của đồng USD, lợi suất trái phiếu và nhu cầu phòng thủ của các dòng tiền lớn. Một tin làm giảm lo ngại về nguồn cung dầu có thể kéo Brent xuống ngay, nhưng chưa chắc đủ mạnh để đẩy vàng xuống nếu thị trường vẫn tin rằng lãi suất toàn cầu chưa thể giảm nhanh.
Với F0, đây là điểm rất dễ nhầm. Nhiều người nghĩ dầu và vàng luôn là hai nhiệt kế giống nhau. Thực ra, vàng giống một bảng điều khiển có nhiều nút hơn. Khi một nút giảm tác động, những nút còn lại vẫn có thể giữ giá ở vùng cao.
Điều này cũng giúp giải thích vì sao trong phiên 18/6, vàng thế giới còn tăng 1,10% trong ngày dù dầu lại giảm 1,92%. Cùng một bối cảnh địa chính trị, mỗi tài sản có kênh truyền dẫn khác nhau. Dầu phản ứng với kỳ vọng nguồn cung, còn vàng phản ứng với bức tranh rộng hơn của tiền tệ và phòng thủ danh mục.
SJC không phải bản sao của vàng thế giới
Nếu dầu và vàng thế giới đã đủ khác nhau, SJC còn là một câu chuyện riêng hơn nữa. Giá bán ra vàng miếng SJC trong ngày 18/6 đứng ở 151,3 triệu đồng/lượng, trong khi mức quy đổi vàng thế giới theo tỷ giá vào khoảng 137,3 triệu đồng/lượng. Khoảng cách gần 14 triệu đồng/lượng là phần chênh mà người mua trong nước phải nhìn thẳng vào, thay vì giả định SJC sẽ đi lên hay đi xuống y hệt giá quốc tế.Báo Đà Nẵng
Báo Đà Nẵng cho biết lúc 17h ngày 18/6, nhiều thương hiệu lớn cùng niêm yết giá mua vào 148,8 triệu đồng/lượng và bán ra 151,3 triệu đồng/lượng, tương ứng chênh lệch mua bán khoảng 2,5 triệu đồng/lượng.Báo Đà Nẵng Điều này cho thấy người mua SJC không chỉ trả tiền cho diễn biến của vàng thế giới, mà còn trả cho cấu trúc thị trường nội địa và biên độ an toàn mà doanh nghiệp vàng tự để lại.
Trong cửa sổ 15/6 đến 18/6, giá bán SJC còn tăng từ 150,5 triệu đồng/lượng lên 151,3 triệu đồng/lượng, tức tăng khoảng 0,5%. Cùng lúc đó, Brent giảm mạnh và vàng thế giới gần như đi ngang. Đây là dấu hiệu khá rõ cho thấy SJC đang được giữ bởi một lớp cầu riêng trong nước, chứ không đơn thuần chạy theo tín hiệu quốc tế từng giờ.
Tỷ giá là một lớp nữa cần nhìn vào. Dữ liệu nội bộ cho thấy USD/VND ở mức 26.318 đồng/USD trong ngày 17/6. Vietnamnet cũng ghi nhận tỷ giá tự do phổ biến ngày 17/6 quanh 26.400 đồng/USD chiều mua vào và 26.420 đồng/USD chiều bán ra.Vietnamnet Khi tỷ giá chưa hạ rõ và mức chênh SJC so với giá quy đổi còn rộng, giá bán lẻ trong nước có thể tiếp tục neo cao dù dầu đã phản ứng xong với tin địa chính trị.
F0 nên đọc bức tranh này thế nào
Điều đáng nhớ nhất là mỗi mức giá đang đo một lớp rủi ro khác nhau. Dầu Brent cho biết thị trường còn sẵn sàng trả bao nhiêu cho rủi ro nghẽn nguồn cung năng lượng. Vàng thế giới cho biết dòng tiền toàn cầu đang nhìn bức tranh lãi suất và phòng thủ ra sao. Còn SJC cho biết người giữ tiền ở Việt Nam đang phải trả thêm bao nhiêu cho một lớp giá nội địa.
Vì vậy, câu hỏi đúng không phải là “dầu giảm thì vàng có phải giảm theo không”. Câu hỏi đúng là: dầu giảm vì phần bù rủi ro nguồn cung đã rút được bao nhiêu, vàng thế giới còn đang được đỡ bởi yếu tố nào, và chênh lệch SJC so với giá quy đổi đang co lại hay vẫn đứng cao.
Cũng cần nói rõ rằng chưa đủ bằng chứng để quy mọi biến động của vàng thế giới hay SJC chỉ cho câu chuyện Mỹ và Iran. Với vàng thế giới, lãi suất và đồng USD vẫn là hai biến song hành rất mạnh. Với SJC, cung cầu nội địa và biên độ niêm yết là các lời giải thích hợp lý hơn cho việc giá bán lẻ không đi cùng nhịp với Brent.
Luận điểm rõ nhất của bài này vì thế khá đơn giản. Trong ngày 18/6, rủi ro nguồn cung dầu đã hạ nhiệt trước, vàng thế giới vẫn còn được giữ bởi những kênh khác, còn SJC vẫn mang thêm một lớp giá trong nước. Chừng nào khoảng cách giữa SJC và giá vàng quy đổi còn rộng, nhà đầu tư mới vẫn nên xem SJC là một tài sản có cơ chế riêng, không phải chiếc gương phản chiếu tức thời của vàng thế giới.
Những tín hiệu đáng theo dõi trong vài phiên tới cũng xoay quanh ba lớp đó. Brent có tiếp tục hạ sâu dưới vùng 78 USD/thùng hay không. Vàng thế giới có mất mốc 4.300 USD/ounce khi kỳ vọng lãi suất thay đổi hay không. Và với người cầm tiền ở Việt Nam, chênh lệch SJC so với giá quy đổi có thu hẹp hay vẫn neo quanh vùng hai chữ số triệu đồng mỗi lượng.
