Nhìn vào con số, sáu tập đoàn lớn nhất Việt Nam đang giữ khoảng 305.000 tỷ đồng tiền gửi trong hệ thống ngân hàng, tương đương hơn 12 tỷ USD. Con số này không phải bất ngờ, mà phản ánh logic tài chính rất khác nhau giữa các ngành: bảo hiểm giữ tiền vì quy định dự phòng, công nghệ giữ tiền chờ M&A, bán lẻ giữ tiền vì vòng quay hàng tồn kho. Câu hỏi đặt ra bây giờ là: khi Vietcombank vừa thông báo giảm lãi suất huy động từ 13/4/2026, chiến lược nào bền vững và ai chịu tác động lớn nhất?
Bảng xếp hạng tiền gửi cuối 2025
Báo cáo tài chính năm 2025 của sáu tập đoàn đại diện cho sáu ngành cho thấy một bức tranh đa dạng. Dẫn đầu là Bảo Việt (BVH) với 146.500 tỷ đồng, chiếm khoảng 50% tổng tài sản.Dân trí Tiếp theo là FPT với khoảng 40.153 tỷ đồng (~46% tổng tài sản), MWG 38.874 tỷ đồng (~46%), Petrolimex 28.532 tỷ đồng (~33%), Hòa Phát 27.785 tỷ đồng (~11%), và Vinamilk 23.150 tỷ đồng (~47%).Người Quan SátDân trí
Điều đáng chú ý không chỉ ở quy mô, mà ở tỷ trọng tiền gửi trên tổng tài sản. Hầu hết các tập đoàn giữ 33-50% tổng tài sản dưới dạng tiền gửi. Ngoại lệ duy nhất là Hòa Phát: chỉ 11%, vì tập đoàn thép này dồn vốn vào CAPEX sản xuất thay vì giữ tiền mặt.
Bảo Việt: khi tiền gửi là mô hình kinh doanh
Bảo Việt là hiện tượng nổi bật nhất. Với 146.500 tỷ đồng tiền gửi, tập đoàn bảo hiểm lớn nhất Việt Nam giữ lượng tiền gửi vượt xa tổng tài sản của nhiều ngân hàng nhỏ. Trong đó, tiền gửi ngắn hạn đạt gần 119.624 tỷ đồng (tăng 24% so với cuối 2024), tiền gửi dài hạn hơn 26.951 tỷ đồng.CafeF
Riêng lãi tiền gửi năm 2025 mang về 7.260 tỷ đồng, tăng hơn 9% so với năm trước, chiếm hơn một nửa tổng doanh thu tài chính.CafeF Mức lãi suất tối đa mà BVH nhận được lên tới khoảng 9%/năm cho kỳ hạn 3-12 tháng. Đây thực chất là mô hình kinh doanh chênh lệch lãi suất, gần giống cách ngân hàng hoạt động: thu phí bảo hiểm, gửi vào ngân hàng, hưởng lãi.
Đặc thù ngành bảo hiểm yêu cầu duy trì dự phòng nghiệp vụ rất lớn. Phí bảo hiểm thu về phải được đầu tư an toàn để đảm bảo khả năng chi trả khi có sự kiện bảo hiểm, và tiền gửi ngân hàng là kênh có thanh khoản cao, rủi ro thấp nhất. Tuy nhiên, chính vì phụ thuộc vào lãi tiền gửi nên BVH cũng là doanh nghiệp nhạy cảm nhất khi lãi suất đảo chiều.
FPT và MWG: đệm thanh khoản cho hai mô hình rất khác
FPT duy trì khoảng 40.153 tỷ đồng tiền gửi cuối 2025. Trong 9 tháng đầu năm, lãi tiền gửi đạt 1.235 tỷ đồng, tương đương hơn 4 tỷ đồng mỗi ngày.Người Quan Sát Tập đoàn công nghệ không giữ tiền vì “không biết đầu tư gì”, mà đang trong giai đoạn mở rộng hạ tầng AI và data center, cần vốn lớn cho các thương vụ M&A quốc tế. Tiền gửi đóng vai trò “kho dự trữ chiến lược”, sẵn sàng rút khi cơ hội xuất hiện.
MWG gửi 38.874 tỷ đồng, tăng gần 14% so với đầu năm. Doanh thu tài chính từ tiền gửi, cho vay và trái phiếu đạt 2.912 tỷ đồng, tăng 35% so với năm trước.VietnamBiz Đặc thù bán lẻ điện tử yêu cầu thanh khoản rất cao: vòng quay hàng tồn kho nhanh, nợ nhà cung cấp (Apple, Samsung) phải thanh toán đúng hạn. MWG biến nợ thương mại thành lợi thế: nhận hàng trước, bán xong rồi mới trả tiền nhà cung cấp, còn tiền nhàn rỗi trong khoảng thời gian đó được gửi ngân hàng sinh lời.
Cả hai trường hợp đều cho thấy tiền gửi là công cụ quản trị thanh khoản, không phải chiến lược đầu tư. Lãi tiền gửi là lợi ích phụ, không phải mục đích chính.
Petrolimex và Hòa Phát: hai ngành, hai bài toán vốn
PLX duy trì 28.532 tỷ đồng tiền gửi cuối 2025, chiếm khoảng 33% tổng tài sản. Ngoài ra, PLX còn đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng vào trái phiếu.Tuổi Trẻ Ngành xăng dầu có nhu cầu vốn lưu động rất lớn cho hoạt động nhập khẩu và phân phối liên tục, đặc biệt khi giá dầu biến động.
HPG giữ khoảng 27.785 tỷ đồng tiền gửi, chiếm chỉ 11% tổng tài sản, thấp nhất trong nhóm. Lãi tiền gửi năm 2025 đạt 1.263 tỷ đồng, với lãi suất dao động từ 4,1% đến 8,5%/năm tùy kỳ hạn.StockBiz Điểm khác biệt rõ rệt: HPG là tập đoàn duy nhất có dư nợ vay lớn hơn nhiều lần tiền gửi, ở mức 92.100 tỷ đồng cuối 2025.StockBiz Ngành thép đòi hỏi CAPEX rất lớn (Dung Quất 2 vừa đi vào hoạt động), nên HPG chấp nhận đòn bẩy tài chính cao, dùng vốn vay để đầu tư tăng trưởng thay vì giữ tiền phòng thủ.
Vinamilk duy trì 23.150 tỷ đồng tiền gửi (~47% tổng tài sản), lãi tiền gửi đạt 1.371 tỷ đồng.Dân trí Với dòng tiền từ hoạt động kinh doanh rất ổn định (sữa là mặt hàng thiết yếu), tiền gửi ở Vinamilk đóng vai trò “bảo hiểm thanh khoản” để ứng phó biến động giá nguyên liệu sữa nhập khẩu.
Vietcombank hạ lãi suất: ai chịu tác động lớn nhất?
Ngày 9/4/2026, Ngân hàng Nhà nước họp với 46 ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ nền kinh tế. Ngay sau đó, Vietcombank thông báo giảm lãi suất huy động từ 13/4/2026: kỳ hạn 24 tháng giảm 0,5 điểm phần trăm về 6%/năm, tất cả kỳ hạn đều không quá 6%/năm.PLOStockBiz
Khi các ngân hàng khác lần lượt theo sau, mặt bằng lãi suất huy động có thể giảm thêm 0,5-1 điểm phần trăm trong những tháng tới. Phân tích nhạy cảm cho thấy tác động lên sáu tập đoàn rất khác nhau.
Bảo Việt chịu tác động tuyệt đối lớn nhất: mỗi 0,5 điểm phần trăm giảm lãi suất đồng nghĩa mất khoảng 732 tỷ đồng thu nhập tài chính mỗi năm. FPT và MWG mỗi đơn vị mất khoảng 200 tỷ đồng, tương đương 2,5-2,7% lợi nhuận sau thuế. PLX tuy tiền gửi nhỏ hơn nhưng lợi nhuận sau thuế không cao, nên tác động tương đối cũng đáng kể.
HPG ít nhạy cảm nhất do tỷ trọng tiền gửi trên tổng tài sản thấp (11%) và lợi nhuận phụ thuộc chủ yếu vào sản xuất thép. Hơn nữa, nếu lãi suất cho vay giảm theo, HPG với 92.100 tỷ dư nợ vay lại hưởng lợi từ chi phí vốn thấp hơn, tạo hiệu ứng bù trừ tích cực.
Ba nhóm chiến lược, ba mức nhạy cảm
Nhìn vào con số, có thể phân ba nhóm rõ rệt:
Nhóm 1: Tiền gửi là mô hình kinh doanh (BVH). Bảo Việt biến tiền gửi thành nguồn thu chính, với 7.260 tỷ lãi tiền gửi chiếm hơn nửa doanh thu tài chính. Đây là mô hình hoạt động bài bản theo đặc thù ngành bảo hiểm, nhưng cũng là mô hình nhạy cảm nhất khi lãi suất đảo chiều.
Nhóm 2: Tiền gửi là đệm thanh khoản (FPT, MWG, PLX). Ba tập đoàn này giữ tiền mặt cao vì đặc thù ngành, không phải vì nhận định thị trường. Khi lãi suất giảm, họ có thể chuyển một phần sang trái phiếu ngân hàng hoặc chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn dài hơn để duy trì lợi suất.
Nhóm 3: Tiền gửi là bảo hiểm vận hành (VNM, HPG). Vinamilk và Hòa Phát dùng tiền mặt như “bảo hiểm” trước biến động nguyên liệu và chu kỳ ngành. Thu nhập tài chính chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng lợi nhuận, nên cả hai ít nhạy cảm với biến động lãi suất.
Bài học từ “tiền thông minh”
Khi doanh nghiệp lớn giữ 30-50% tài sản dưới dạng tiền gửi, nhà đầu tư cá nhân có thể tự hỏi: “Tiền thông minh đang thận trọng, mình có nên làm tương tự?” Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: doanh nghiệp giữ tiền vì nhu cầu vận hành và dự phòng ngành, không phải vì nhận định thị trường. Bảo Việt phải giữ tiền vì quy định bảo hiểm, FPT giữ tiền chờ M&A, MWG giữ tiền vì vòng quay hàng tồn kho. Không ai trong số này đang “đặt cược” vào kênh tiền gửi như một chiến lược đầu tư thuần túy.
Với mặt bằng lãi suất huy động sắp giảm (VCB cap tại 6%/năm), chiến lược phân bổ vốn nhàn rỗi cần được xem xét lại: liệu tiền gửi truyền thống còn đủ bù lạm phát, hay cần kết hợp thêm các kênh có lợi suất cao hơn?
Các yếu tố cần theo dõi
Ba yếu tố đáng theo dõi trong những tuần tới. Thứ nhất, lộ trình giảm lãi suất: nếu mặt bằng huy động giảm thêm 0,5-1%, BVH và MWG sẽ chịu ảnh hưởng rõ nhất trên thu nhập tài chính. Thứ hai, xu hướng dịch chuyển sang trái phiếu: doanh nghiệp có thể chuyển một phần tiền gửi sang TPNH hoặc TPCP để giữ yield, và BCTC Q1/2026 sẽ cho thấy tín hiệu đầu tiên. Thứ ba, hiệu ứng bù trừ ở HPG: nếu lãi suất cho vay giảm theo, Hòa Phát với 92.100 tỷ dư nợ sẽ hưởng lợi đáng kể từ chi phí vốn thấp hơn, có thể lớn hơn phần thu nhập tài chính bị mất.
